Prowadzenie kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1
z dnia 29 maja 2012 r.
w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych

Na podstawie art. 58 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 756) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe wymagania w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, w stosunku do podmiotów wykonujących działalność w zakresie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, zwanych dalej "prowadzącymi kursy";
2)
rodzaje i zakres kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, zwane dalej "kursami", ich ramowy program oraz minimalny czas ich trwania, a także warunki wydawania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie odpowiedniego kursu;
3)
warunki i sposób przechowywania dokumentacji dotyczącej prowadzonych kursów;
4)
wzór wniosku o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis podmiotu do tego rejestru;
5)
wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu;
6)
wysokość opłaty za wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy.
§  2. 
Prowadzący kursy powinien posiadać:
1)
warunki lokalowe gwarantujące przeprowadzenie kursów, w tym:
a)
salę wykładową,
b)
miejsce do przeprowadzania ćwiczeń praktycznych w zakresie objętym kursem,
c)
(uchylona),
d)
pomieszczenie do przechowywania dokumentacji dotyczącej prowadzonych kursów,
e)
zaplecze sanitarne;
2)
zbiór przepisów w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz materiały dydaktyczne i pomoce naukowe, właściwe do rodzaju prowadzonego kursu.
§  3. 
Wykładowca prowadzący zajęcia w ramach kursów jest obowiązany:
1)
posiadać wykształcenie wyższe, w szczególności w zakresie właściwości towarów niebezpiecznych, konstrukcji lub eksploatacji opakowań, cystern lub środków transportu przeznaczonych do ich przewozu, ratownictwa, ochrony przeciwpożarowej lub bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, oraz co najmniej 5-letnią praktykę zawodową w dziedzinach objętych tematyką prowadzonych kursów lub
2)
odpowiednio do prowadzonych zajęć w ramach kursów posiadać świadectwo doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, w zakresie przewozu:
a)
drogowego towarów niebezpiecznych,
b)
koleją towarów niebezpiecznych lub
c)
żeglugą śródlądową towarów niebezpiecznych.
§  4. 
1. 
Prowadzący kurs zapewnia prowadzenie zajęć dydaktycznych w sali wykładowej, która spełnia następujące wymagania:
1)
ma powierzchnię nie mniejszą niż 25 m2;
2)
jest wyposażona w stoliki i miejsca siedzące dla każdej osoby biorącej udział w kursie;
3)
jest oświetlona, przewietrzana i posiada ogrzewanie;
4)
jest odizolowana od innych pomieszczeń w sposób zapewniający kursantom ciszę i brak wpływu czynników negatywnie oddziałujących na koncentrację uwagi lub przyswajanie wiedzy;
5)
jest wyposażona w materiały dydaktyczne i pomoce naukowe zapewniające prawidłową realizację celów kształcenia, obejmujące co najmniej plansze oraz prezentacje multimedialne.
2. 
Jeżeli w sali wykładowej jest prowadzone jednocześnie szkolenie dla więcej niż 20 osób, to powierzchnia określona w ust. 1 pkt 1 zostaje zwiększona o 1 m2 na każdą szkoloną osobę powyżej liczby 20 osób.
§  5. 
1. 
Godzina lekcyjna kursu trwa 45 minut.
2. 
Czas trwania kursu w ciągu jednego dnia nie może przekroczyć 8 godzin lekcyjnych.
3. 
Kursant nie może uczestniczyć w więcej niż 8 godzinach lekcyjnych zajęć dziennie w przypadku uczestniczenia w więcej niż jednym kursie tego samego dnia.
§  6. 
1. 
Prowadzący kurs przechowuje prowadzoną dokumentację dotyczącą:
1)
zajęć teoretycznych i praktycznych obejmującą dziennik zajęć zawierający:
a)
imiona i nazwiska uczestników kursu,
b)
listę obecności uczestników kursu na poszczególnych zajęciach,
c)
wykaz przeprowadzonych zajęć zgodnie z programem kursu, w tym:
liczbę godzin przeprowadzonych zajęć,
terminy przeprowadzonych zajęć,
tematy przeprowadzonych zajęć,
imię i nazwisko wykładowcy prowadzącego zajęcia;
2)
wykładowcy prowadzącego zajęcia w ramach kursu obejmującą:
a)
kopię dokumentu potwierdzającego spełnianie wymagań, o których mowa w § 3 pkt 1, lub
b)
kopię świadectwa doradcy;
3)
ewidencji wydanych zaświadczeń o ukończeniu kursu obejmującej:
a)
imiona i nazwiska uczestników kursu oraz numery PESEL albo daty urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
b)
zakres i rodzaj ukończonego kursu,
c)
datę ukończenia kursu,
d)
datę odbioru i podpis odbierającego zaświadczenie o ukończeniu kursu,
e)
numer wydanego zaświadczenia o ukończeniu kursu.
2. 
Dokumentację, o której mowa w ust. 1, przechowuje się przez okres 5 lat, licząc od dnia dokonania ostatniego wpisu w dzienniku zajęć, w pomieszczeniu umożliwiającym przechowywanie dokumentacji związanej z prowadzonymi kursami w sposób uniemożliwiający dostęp osób postronnych.
3. 
(uchylony).
§  7. 
1. 
Ustala się następujące rodzaje kursów:
1)
kurs ADR początkowy i doskonalący;
2)
kurs na eksperta ADN;
3)
kurs na eksperta ADN do spraw przewozu gazów;
4)
kurs na eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów;
5)
kurs doradcy.
2. 
Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu:
1)
ADR początkowego i doskonalącego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia;
2)
na eksperta ADN, eksperta ADN do spraw przewozu gazów oraz eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia;
3)
doradcy określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§  8. 
1. 
W ramach kursu ADR początkowego wyróżnia się:
1)
kurs podstawowy;
2)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu w cysternach;
3)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów i przedmiotów klasy 1;
4)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów promieniotwórczych klasy 7.
2. 
W ramach kursu ADR doskonalącego wyróżnia się:
1)
kurs podstawowy;
2)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu w cysternach;
3)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów i przedmiotów klasy 1;
4)
kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów promieniotwórczych klasy 7.
3. 
Kursy, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują również zajęcia praktyczne z zakresu objętego tematyką zajęć teoretycznych oraz sposobów udzielania pierwszej pomocy, gaszenia pożaru oraz postępowania w razie zaistnienia wypadku lub awarii.
4. 
W odniesieniu do kursów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w ust. 2 pkt 1 i 2, w celu przeprowadzenia zajęć praktycznych minimalny czas trwania kursu przedłuża się o dodatkową godzinę lekcyjną dla każdych pięciu osób uczestniczących w kursie.
§  9. 
1. 
Kurs podstawowy w ramach kursu ADR początkowego lub doskonalącego prowadzony łącznie z jednym lub więcej niż jednym kursem specjalistycznym, o którym mowa w § 8, może odbywać się w formie kursu zintegrowanego.
2. 
W przypadku kursu zintegrowanego obejmującego swoim zakresem kursy, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w § 8 ust. 2 pkt 1 i 2, przeprowadza się jedne zajęcia praktyczne dla całego kursu.
§  10. 
1. 
Warunkiem wydania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie odpowiedniego rodzaju kursu jest uczestnictwo w zajęciach zgodnie z programem kursu.
2. 
Dopuszcza się nieobecność na kursie w łącznym wymiarze nieprzekraczającym:
1)
45 minut w przypadku kursu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1;
2)
30 minut w przypadku kursu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2-4 oraz § 8 ust. 2.
3. 
W przypadku kursu zintegrowanego stosuje się limity dopuszczalnej nieobecności, o których mowa w ust. 2, przypadające na poszczególne kursy wchodzące w skład kursu zintegrowanego.
4. 
W przypadku kursu doradcy dopuszcza się nieobecność w wymiarze nieprzekraczającym 25% zajęć teoretycznych.
5. 
Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§  11. 
1. 
Wzór wniosku o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
2. 
Wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.
§  12. 
Wysokość opłaty za wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy wynosi 600 zł.
§  13. 
1. 
Do postępowań w sprawie wpisu do rejestru podmiotów prowadzących kursy wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się wzory wniosków obowiązujących w dniu złożenia wniosku o taki wpis.
2. 
Kursy rozpoczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia mogą być prowadzone na podstawie ramowych programów obowiązujących w dniu ich rozpoczęcia.
§  14. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
§ 2 i 3 oraz § 6 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
2)
§ 10 ust. 2, który wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia. 2

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1 

ZAKRES, RAMOWY PROGRAM I MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU ADR

1.
Kurs ADR początkowy
Lp. Temat Liczba godzin
1 Kurs podstawowy obejmuje tematy:
a) wymagania ogólne dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych, w tym przepisy prawne, podstawowe definicje, szkolenie osób zaangażowanych w przewóz towarów niebezpiecznych oraz wyłączenia stosowania przepisów Umowy ADR 2
b) główne rodzaje zagrożeń - podstawy klasyfikacji towarów niebezpiecznych, rozpoznawanie zagrożeń na podstawie nalepek i znaków 2
c) informacje na temat ochrony środowiska i kontroli przewozu odpadów 1
d) działania zapobiegawcze i środki bezpieczeństwa właściwe dla różnych rodzajów zagrożeń 1
e) czynności, które należy podjąć po zaistnieniu wypadku, w szczególności w zakresie pierwszej pomocy, bezpieczeństwa ruchu drogowego, używania sprzętu ochronnego, w tym gaśniczego oraz środków ochrony indywidualnej 1
f) oznakowania oraz umieszczania nalepek ostrzegawczych i tablic barwy pomarańczowej 1
g) odpowiedzialność kierowcy i innych uczestników przewozu towarów niebezpiecznych 2
h) przeznaczenie i sposób działania wyposażenia technicznego pojazdów, w tym wyposażenia przeciwpożarowego oraz wyposażenia ochronnego (ogólnego i indywidualnego) - wymagania i sposób użycia 2
i) manipulowanie sztukami przesyłki i ich układanie, załadunek i rozładunek, w tym zakazy ładowania razem różnych towarów niebezpiecznych, ograniczenia przy przewozie z żywnością, środki ostrożności, które powinny być podjęte podczas załadunku i rozładunku towarów niebezpiecznych, oraz mocowanie i zabezpieczanie ładunku, a także wymagania wynikające z obowiązujących norm 2
j) informacje na temat realizacji przewozu kombinowanego 1
k) ograniczenia przejazdu przez tunele oraz postępowanie kierowcy podczas takiego przejazdu, w szczególności zapobieganie wypadkom, bezpieczeństwo, postępowanie w przypadku pożaru lub innych zagrożeń 1
1) ochrona towarów niebezpiecznych 1
m) dokumentacja wymagana przy przewozie towarów niebezpiecznych, w tym zawartość i zasady sporządzania dokumentu przewozowego 1
2 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu w cysternach obejmuje tematy:
a) zachowanie się pojazdów na drodze, z uwzględnieniem przemieszczania się ładunku 1
b) wymagania dotyczące pojazdów i cystern, w szczególności:

- pojazdy i ich wymagania techniczne,

- budowa cystern i ich wyposażenie obsługowe i konstrukcyjne,

- kody cystern,

- rodzaje i terminy badań cystern

7
c) ogólne wiadomości teoretyczne na temat różnych systemów napełniania i opróżniania cystern 2
d) dodatkowe przepisy szczególne dotyczące używania pojazdów, w szczególności świadectw dopuszczenia pojazdu ADR, znaków dopuszczenia, oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz umieszczania nalepek ostrzegawczych 3
3 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów i przedmiotów klasy 1 obejmuje tematy:
a) specyficzne zagrożenia stwarzane przez materiały wybuchowe i przedmioty z materiałami wybuchowymi 1
b) szczególne wymagania, w tym zakazy, dotyczące pakowania i ładowania razem różnych materiałów i przedmiotów klasy 1 1
c) wymagania dotyczące pojazdów EX/II i EX/III oraz MEMU 2
d) przepisy szczególne dotyczące materiałów i przedmiotów wybuchowych, świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz umieszczania znaków i nalepek ostrzegawczych 4
4 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów promieniotwórczych klasy 7 obejmuje tematy:
a) specyficzne zagrożenia związane z promieniowaniem jonizującym 2
b) szczególne wymagania dotyczące pakowania, manipulowania, ładowania razem i układania materiałów promieniotwórczych 3
c) dodatkowe przepisy szczególne dotyczące materiałów promieniotwórczych, oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz umieszczania znaków i nalepek ostrzegawczych 2
d) szczególne środki bezpieczeństwa, które powinny być podjęte w razie wypadku z materiałem promieniotwórczym 1
2.
Kurs ADR doskonalący
Lp. Temat Liczba godzin
1 Kurs podstawowy 14
2 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu w cysternach 6
3 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów i przedmiotów klasy 1 5
4 Kurs specjalistyczny w zakresie przewozu materiałów promieniotwórczych klasy 7 5
- w zakresie obowiązujących regulacji prawnych oraz nowych rozwiązań merytorycznych dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych objętych ramowym programem kursu ADR początkowego
3.
Zajęcia praktyczne w zakresie udzielania pierwszej pomocy, gaszenia pożarów oraz postępowania w razie zaistnienia wypadku lub awarii
Temat nauczania Cel nauczania Treść nauczania Sposób realizacji
Gaszenie pożarów Nabycie umiejętności posługiwania się gaśnicą, w szczególności w przypadku zdarzeń dotyczących towarów niebezpiecznych Prezentacja zasad i sposobów posługiwania się gaśnicą Ćwiczenia z instruktażem, z uwzględnieniem pisemnych instrukcji zgodnych z ADR
Pierwsza pomoc Poznanie sposobów postępowania w przypadku obrażeń będących skutkiem oddziaływania towaru niebezpiecznego Czynności, które należy podjąć odpowiednio do rodzaju obrażeń będących skutkiem oddziaływania towaru niebezpiecznego Ćwiczenia z instruktażem
Postępowania w razie zaistnienia wypadku lub awarii Uświadomienie skutków, które może spowodować wypadek lub awaria środka transportu przewożącego towary niebezpieczne, oraz przedstawienie wytycznych w zakresie odpowiedniego działania Procedury powiadamiania i postępowania w przypadkach zagrożeń. Zasady postępowania w miejscu wypadku lub awarii, w tym stosowanie sprzętu ochrony ogólnej i indywidualnej. Zabezpieczenie miejsca wypadku lub awarii. Wykorzystanie możliwie wszystkich dostępnych informacji dotyczących towarów niebezpiecznych. Rozpoznawanie zagrożeń i sposoby ich usuwania. Działania zmierzające do ograniczenia skutków wypadku lub awarii. Wyposażenie i inne środki, które powinny być użyte w celu zminimalizowania zagrożeń Ćwiczenia z instruktażem, z uwzględnieniem pisemnych instrukcji zgodnych z ADR

ZAŁĄCZNIK Nr  2 

ZAKRES, RAMOWY PROGRAM I MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU NA EKSPERTA ADN, EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU GAZÓW ORAZ EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU CHEMIKALIÓW

I. KURS NA EKSPERTA ADN (podstawowy)
Wymagania dotyczące szkolenia ekspertów - część ogólna kursu podstawowego
I) Ogólna część powinna obejmować co najmniej następujące informacje:
Ogólne:

Cele i struktura ADN.

Konstrukcja i wyposażenie:

- konstrukcja i wyposażenie statków podlegających ADN.

Techniki pomiarowe:

- pomiary toksyczności, zawartości tlenu, wybuchowości.

Wiedza o produktach:

- klasyfikacja i charakterystyka zagrożeń towarów niebezpiecznych.

Załadunek, wyładunek i przewóz:

- załadunek, wyładunek, wymagania dotyczące ogólnej eksploatacji oraz wymagania dotyczące przewozu.

Dokumenty:

- dokumenty, które powinny znajdować się na pokładzie podczas przewozu.

Zagrożenia i środki zapobiegawcze:

- ogólne środki bezpieczeństwa.

Ćwiczenia praktyczne:

- ćwiczenia praktyczne, szczególnie w odniesieniu do wchodzenia do pomieszczeń, używania

gaśnic, sprzętu przeciwpożarowego oraz osobistego wyposażenia ochronnego, jak również detektorów gazów łatwopalnych, mierników tlenu i toksymetrów.
Stateczność:

- parametry i poziomy stateczności,

- przechyły,

- przykłady obliczeń,

- stateczność awaryjna, stany pośrednie i końcowy zatopienia,

- wpływ powierzchni swobodnych,

- zmiana stateczności na bazie kryteriów stateczności wyjściowej,

- zmiana stateczności z udziałem krzywych ramienia dźwigni,

- zastosowanie urządzenia kontrolującego stan załadowania,

- użycie urządzenia kontrolującego stan załadowania do obliczania załadowania,

- zastosowanie książki stateczności zgodnie z działem 9.3 ADN.

oraz do wyboru (część specjalistyczna):
I A) Część dotycząca "statków przewożących ładunek suchy" powinna obejmować co najmniej następujący zakres programowy kursu:
Konstrukcja i wyposażenie:

- konstrukcja i wyposażenie statków do przewozu ładunków suchych.

Zajmowanie się ładowniami i przyległymi pomieszczeniami:

- odgazowanie, czyszczenie, konserwacja,

- wentylacja ładowni i przestrzeni poza obszarami ochranianymi.

Załadunek, wyładunek i przewóz:

- wymagania dotyczące załadunku, wyładunku, ogólnej eksploatacji i przewozu,

- oznakowanie sztuk przesyłki.

Dokumenty:

- dokumenty, które powinny być na pokładzie w czasie przewozu.

Zagrożenia i środki zapobiegawcze:

- ogólne środki bezpieczeństwa,

- osobisty sprzęt ochrony i bezpieczeństwa.

Lub
I B) Część dotycząca zbiornikowców powinna obejmować co najmniej następujący zakres programowy kursu:
Konstrukcja i wyposażenie:

- konstrukcja i wyposażenie zbiornikowców,

- wentylacja,

- systemy załadunku i wyładunku.

Zajmowanie się zbiornikami ładunkowymi i przyległymi pomieszczeniami:

- odgazowywanie, czyszczenie, konserwacja,

- podgrzewanie i chłodzenie ładunku,

- manipulowanie naczyniami dla ładunków resztkowych.

Techniki pomiaru i próbkowania:

- pomiary toksyczności, zawartości tlenu i wybuchowości,

- pobieranie próbek.

Załadunek, rozładunek i przewóz:

- załadunek, rozładunek, ogólne wymagania eksploatacyjne i przewozowe.

Dokumenty:

- dokumenty, które powinny być na pokładzie w czasie przewozu.

Zagrożenia i środki zapobiegawcze:

- środki zapobiegawcze oraz ogólnego bezpieczeństwa,

- iskrzenie,

- osobiste wyposażenie ochrony i bezpieczeństwa,

- pożary i pożarnictwo.

II. KURS NA EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU GAZÓW
Kurs specjalistyczny dotyczący gazów powinien obejmować co najmniej następujący zakres programowy:

Znajomość fizyki i chemii:

- prawa gazowe, np. Boyle'a, Gay-Lussaca i podstawowe;

- ciśnienia cząstkowe i mieszaniny, np. definicje i proste obliczenia, wzrost ciśnienia oraz odgazowanie zbiorników ładunkowych;

- liczba Avogadro i obliczanie masy idealnego gazu oraz zastosowanie formuły masy;

- gęstość masowa, gęstość względna i objętość cieczy, np. gęstość i objętość w stosunku do wzrostu temperatury oraz maksymalnego stopnia napełnienia;

- ciśnienie i temperatura krytyczna;

- polimeryzacja, np. problemy teoretyczne i praktyczne, warunki przewozu;

- parowanie, skraplanie, np. definicja, stosunek objętości cieczy do objętości pary;

- mieszanki, np. ciśnienie pary, mieszaniny i charakterystyki zagrożeń;

- związki i wzory chemiczne.

Praktyka:

- mycie zbiorników ładunkowych, np. mycie w przypadku zmiany ładunku, dodanie powietrza do ładunku, metoda mycia (odgazowania) przed wejściem do zbiorników ładunkowych;

- pobieranie próbek;

- zagrożenie wybuchem;

- zagrożenia zdrowotne;

- pomiary stężenia gazu, np. jakiego przyrządu używać i jak;

- monitorowanie zamkniętych przestrzeni i wchodzenie do nich;

- świadectwo odgazowania i pracy dozwolonej;

- stopień napełnienia i przepełnienia;

- urządzenia bezpieczeństwa;

- pompy i sprężarki.

Środki awaryjne:

- obrażenia fizyczne, np. materiały na skórze, wdychanie gazu, pomoc;

- nieprawidłowości dotyczące ładunku, np. przeciek w połączeniu, przepełnienie, polimeryzacja oraz zagrożenia w pobliżu statku.

III. KURS NA EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU CHEMIKALIÓW
Kurs specjalistyczny dotyczący chemikaliów powinien obejmować co najmniej następujący zakres programowy:

Znajomość fizyki i chemii:

- produkty chemiczne, np. molekuły, atomy, stan fizyczny, kwasy, zasady, utlenianie;

- gęstość masowa, gęstość względna, ciśnienie i objętość cieczy, np. gęstość, objętość i ciśnienie z punktu widzenia wzrostu temperatury, maksymalnego stopnia napełnienia;

- temperatura krytyczna;

- polimeryzacja, np. problemy teoretyczne i praktyczne, warunki przewozu;

- mieszaniny, np. ciśnienie pary, mieszanin, charakterystyka zagrożeń;

- związki i wzory chemiczne.

Praktyka:

- czyszczenie zbiorników ładunkowych, np. odgazowanie, mycie, ładunki resztkowe i naczynia dla ładunków resztkowych;

- załadunek i wyładunek, np. systemy rurociągów pary, urządzenia szybkiego zamykania, wpływ temperatury;

- pobieranie próbek;

- niebezpieczeństwo wybuchu;

- zagrożenia dla zdrowia;

- pomiary stężenia gazu, np. którego przyrządu użyć i jak;

- nadzorowanie przestrzeni zamkniętych i wchodzenie do nich;

- świadectwa odgazowania i pracy dozwolonej;

- stopień napełnienia i przepełnienia;

- instalacje bezpieczeństwa;

- pompy i sprężarki.

Środki awaryjne:

- obrażenia fizyczne, np. kontakt z ładunkiem, wdychanie gazu, pomoc;

- wady związane z towarem, np. przeciek w połączeniach, przepełnienie, polimeryzacja oraz zagrożenia w sąsiedztwie statku.

MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU NA EKSPERTA ADN:
RODZAJE KURSÓW
I + IA Podstawowy dla ładunków suchych 32 lekcje po 45 minut

- w tym 8 lekcji po 45 minut ze stateczności

I + IB Podstawowy dla zbiornikowców 32 lekcje po 45 minut

- w tym 8 lekcji po 45 minut ze stateczności

I + IA + IB Podstawowy łączony 40 lekcji po 45 minut

- w tym 8 lekcji po 45 minut ze stateczności

II Specjalistyczny o gazach 16 lekcji po 45 minut
III Specjalistyczny o chemikaliach 16 lekcji po 45 minut
IV. ZAKRES, RAMOWY PROGRAM ORAZ MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU ODNOWIENIOWEGO*)
I + IA Podstawowy dla ładunków suchych 16 lekcji po 45 minut

- w tym minimum 2 lekcje po 45 minut ze stateczności

I + IB Podstawowy dla zbiornikowców 16 lekcji po 45 minut

- w tym minimum 2 lekcje po 45 minut ze stateczności

I + IA + IB Podstawowy łączony 16 lekcji po 45 minut

- w tym minimum 2 lekcje po 45 minut ze stateczności

II Specjalistyczny o gazach 8 lekcji po 45 minut
III Specjalistyczny o chemikaliach 8 lekcji po 45 minut
*) Kurs odnowieniowy - dla osób, które przed upływem pięciu lat od dnia wydania świadectwa powinny przejść dodatkowe przeszkolenie w ciągu ostatniego roku poprzedzającego termin upływu ważności świadectwa obejmującego swym zakresem program wyszczególniony w:

I + IA dla: Podstawowy dla ładunków suchych

I + IB dla: Podstawowy dla zbiornikowców

I + IA + IB dla: Podstawowy łączony

II dla: Specjalistyczny o gazach

III dla: Specjalistyczny o chemikaliach

ZAŁĄCZNIK Nr  3 

ZAKRES, RAMOWY PROGRAM I MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU DORADCY

I. 

Zakres kursu

Nr części Tytuł Liczba godzin
1 Część ogólna 24
2 Część specjalistyczna:
a) przewóz drogowy 16
b) przewóz koleją 16
c) przewóz żeglugą śródlądową 16
3 Konsultacje 4

II. 

Ramowy program

1.
Część ogólna
Lp. Temat Liczba godzin
1 Przepisy krajowe i międzynarodowe regulujące przewóz towarów niebezpiecznych, w szczególności cel i zakres regulacji oraz praktyczne posługiwanie się przepisami 1
2 Klasyfikacja towarów niebezpiecznych, w szczególności zagrożenia stwarzane przez towary niebezpieczne, zasady klasyfikacji, rola właściwych władz w procesie klasyfikacji, przepisy szczególne dla poszczególnych klas, towary niedopuszczone do przewozu, odpady niebezpieczne, materiały wybuchowe i przedmioty z materiałami wybuchowymi (klasa 1), materiały promieniotwórcze (klasa 7) 4
3 Budowa i używanie opakowań, w szczególności ogólne zasady pakowania, rodzaje i kategorie opakowań, kodowanie opakowań, instrukcje pakowania, zasady doboru opakowań, badanie opakowań 2
4 Zasady oznakowania:

- nalepki ostrzegawcze,

- tablice barwy pomarańczowej,

- znaki i oznakowania,

- szczegółowe wymagania dotyczące oznakowania m.in. sztuk przesyłek, kontenerów, kontenerów - cystern, cystern przenośnych, MEGC, MEMU i pojazdów

3
5 Dokumentacja:

- dokument przewozowy,

- certyfikat pakowania kontenera,

- raport o zdarzeniu zaistniałym podczas przewozu towarów niebezpiecznych,

- roczne sprawozdanie z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych

2
6 Szczególne warunki przewozu towarów niebezpiecznych:

- przewóz towarów niebezpiecznych w ilościach ograniczonych i wyłączonych,

- przewóz towarów niebezpiecznych na zasadach wyłączenia stosowania przepisów,

- odstępstwa, ograniczenia przewozowe,

- przewozy materiałów promieniotwórczych

3
7 Warunki przewozu, załadunku, rozładunku, manipulowanie ładunkiem:

- przewóz w sztukach przesyłek,

- przewóz towaru luzem, kontenery do przewozu towaru luzem,

- pakowanie razem,

- ładowanie razem

2
8 Obowiązki uczestników przewozu, kontrola przewozów, zasady odpowiedzialności za naruszenie przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych i za szkody spowodowane takim przewozem 1
9 Ćwiczenia i konsultacje z zakresu obowiązków doradcy, w szczególności sporządzanie raportów powypadkowych, sporządzanie rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz sporządzanie planów ochrony towarów niebezpiecznych dużego ryzyka 6
2.
Część specjalistyczna:
a)
przewóz drogowy
Lp. Temat Liczba godzin
1 Przepisy dotyczące przewozu drogowego:

- przepisy krajowe i międzynarodowe dotyczące przewozu drogowego towarów niebezpiecznych

1
2 Dokumentacja:

- dokumenty przewozowe w transporcie krajowym i międzynarodowym - zasady sporządzania, ćwiczenia,

- instrukcje pisemne zgodne z ADR,

- świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR,

- zaświadczenie ADR,

- inne dokumenty wymagane przy przewozie drogowym towarów niebezpiecznych

1
3 Pojazdy:

- wymagania konstrukcyjne dla pojazdów,

- wymagania dotyczące skrzyń ładunkowych pojazdów,

- pojazdy EX/II, EX/III, FL, AT, OX, MEMU,

- wyposażenie jednostek transportowych (podstawowe, dodatkowe),

- sprzęt gaśniczy,

- oznakowanie jednostek transportowych przewożących towary niebezpieczne w sztukach przesyłek, luzem lub w cysternach

4
4 Załadunek i rozładunek:

- mocowanie ładunku na pojeździe,

- wymagania dotyczące załadunku i rozładunku niektórych towarów, w szczególności ograniczenia ilościowe,

- zakazy ładowania razem (do jednego pojazdu) różnych towarów niebezpiecznych oraz towarów niebezpiecznych z żywnością,

- zakazy ładowania razem - ćwiczenia

3
5 Przewóz w cysternach:

- dobór cysterny na podstawie właściwości fizyko-chemicznych towaru,

-charakterystyka cystern stałych, odejmowalnych, przenośnych, kontenerów-cystern, pojazdów--baterii oraz cystern napełnianych podciśnieniowo,

- kodowanie cystern (zastosowanie), zasady hierarchii cystern,

- wyposażenie konstrukcyjne i obsługowe cystern,

- układy i urządzenia bezpieczeństwa stosowane w cysternach,

- zasady załadunku i rozładunku cystern, stopień napełnienia cystern

3
6 Zagrożenia dla ludzi i środowiska spowodowane przewozem drogowym towarów niebezpiecznych; ratownictwo techniczne i chemiczne:

- zagrożenia stwarzane przez towary niebezpieczne, następstwa zdarzeń,

- organizacja systemu ratowniczo-gaśniczego,

- powiadamianie o zdarzeniu,

- zasady działań ratowniczych na miejscu zdarzenia,

- analiza okoliczności i przyczyn zaistniałych zdarzeń,

- ochrona środowiska

3
7 Szkolenie kierowców i innych osób związanych z przewozem:

- rodzaje i zakres kursów,

- dokumentacja z przeprowadzonych kursów

1
b)
przewóz koleją
Lp. Temat Liczba godzin
1 Przepisy kolejowe:

- przepisy krajowe i międzynarodowe dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych koleją,

- przepisy zarządcy infrastruktury

1
2 Dokumentacja:

- listy przewozowe w komunikacji krajowej i międzynarodowej - zasady wypełniania, ćwiczenia,

- dokumenty kolejowe

2
3 Znakowanie wagonów:

- zasady znakowania wagonów (krytych, odkrytych, platform),

- znaki dotyczące manewrowania

1
4 Przewóz w cysternach:

- dobór cysterny do towaru na podstawie stwarzanych zagrożeń oraz stanu skupienia,

- charakterystyka cystern stałych, odejmowalnych, przenośnych, kontenerów-cystern, wagonów-baterii oraz cystern do przewozu odpadów

- kodowanie cystern,

- układy i urządzenia bezpieczeństwa stosowane w cysternach,

- zasady załadunku i rozładunku cystern

4
5 Zagadnienie eksploatacyjne:

- zdanie/przyjęcie przesyłki do przewozu,

- zasady wykonywania prac manewrowych,

- formowanie pociągu,

- odległość ochronna,

- wyposażenie pojazdów trakcyjnych w pociągach z wagonami z towarami niebezpiecznymi,

- przewóz wagonów próżnych nieczyszczonych,

- oczyszczanie wagonów po przewozie towarów niebezpiecznych

4
6 Zagrożenia dla ludzi i środowiska spowodowane przewozem towarów niebezpiecznych koleją - ratownictwo techniczne i chemiczne:

- zagrożenia stwarzane przez towary niebezpieczne, następstwa wypadków,

- powiadamianie o zdarzeniu,

- zasady działań ratowniczych na miejscu zdarzenia,

- przyczyny zdarzeń,

- ochrona środowiska

3
7 Szkolenie pracowników:

- zasady prowadzenia szkoleń,

- dokumentacja szkolenia

1
c)
przewóz żeglugą śródlądową
Lp. Temat Liczba godzin
1 Statki używane do przewozu materiałów niebezpiecznych:

konstrukcja

a) wyposażenie, w tym

- podstawowe,

- dodatkowe,

- sprzęt gaśniczy,

b) oznakowanie statków przewożących materiały niebezpieczne

4
2 Załadunek i rozładunek:

- zakazy ładowania razem (do jednego pojazdu) różnych materiałów niebezpiecznych oraz materiałów niebezpiecznych razem z żywnością,

- szczególne wymagania dotyczące załadunku i rozładunku niektórych materiałów, w szczególności ograniczenia ilościowe, zasady załadunku, rozładunku zbiornikowców,

- zakazy ładowania razem - ćwiczenia

2
3 Dokumenty wymagane podczas przewozu:

- rodzaje dokumentów,

- analiza danych zawartych w dokumencie przewozowym,

- weryfikacja danych zawartych w dokumencie przewozowym,

- ćwiczenia

2
4 Wymagania w stosunku do cystern, kontenerów przewożących materiały niebezpieczne 2
5 Przewóz w zbiornikowcach:

rodzaje zbiornikowców:

a) zbiornikowce do przewozu materiałów o różnych stanach skupienia:

- gazowym,

- ciekłym,

- stałym,

b) zbiornikowce do przewozu odpadów,

c) układy i urządzenia bezpieczeństwa stosowane w zbiornikowcach

3
6 Zagrożenia dla ludzi i środowiska spowodowane przewozem materiałów niebezpiecznych - ratownictwo techniczne i chemiczne:

- organizacja systemu ratowniczo-gaśniczego,

- zasady działań ratowniczych na miejscu wypadku z materiałem niebezpiecznym,

- zagadnienia ochrony środowiska

3

ZAŁĄCZNIK Nr  4 

WZÓR

ZAŚWIADCZENIE NR ... o ukończeniu kursu z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  5 

WZÓR

WNIOSEK

o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  6 

WZÓR

ZAŚWIADCZENIE

potwierdzające wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych

wzór

1 Obecnie działami administracji rządowej – transport oraz żegluga śródlądowa kieruje Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937).
2 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone:

1) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 15 września 2005 r. w sprawie kursów dokształcających dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (Dz.U.2005.187.1571), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U.2011.227.1367) utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;

2) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005 r. w sprawie uzyskiwania świadectwa przeszkolenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w zakresie transportu drogowego towarów niebezpiecznych (Dz.U.2005.200.1654), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 oraz § 2-5;

3) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2004 r. w sprawie świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu materiałów niebezpiecznych statkami żeglugi śródlądowej (Dz.U.2004.222.2256), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 - w części dotyczącej zakresu kursu, § 2 oraz załącznika nr 1.

Zmiany w prawie

Zmiany dotyczące dostępu do lokalnych sieci gazowych mogą wejść w życie

Przedsiębiorstwo, które zamierza odmówić świadczenia usług dystrybucji paliw gazowych, będzie musiało wcześniej, jeszcze przed odmową, uzyskać decyzję URE zwalniającą z obowiązku świadczenia takich usług wynika z nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne, którą podpisał prezydent Andrzej Duda.

Robert Horbaczewski 27.01.2022
Farmaceuta wykona test na Covid-19, ale też zbada saturację i poziom cukru

Od czwartku 27 stycznia farmaceuta może wykonać test antygenowy w kierunku Covid-19, ale nie tylko. Za sprawą nowego rozporządzenia zrobi też test na obecność wirusa grypy, bakterii Helicobacter, która wywołuje wrzody żołądka. Zbada też poziom cukru we krwi, ciśnienie, saturację oraz wykona panel lipidowy, który pozwala określić poziom cholesterolu.

Jolanta Ojczyk 27.01.2022
Lekarze rodzinni chcą więcej czasu na zbadanie pacjenta 60 plus z Covidem

Od wtorku w wielu przychodniach rodzinnych, czyli podstawowej opieki zdrowotnej, pacjentom trudniej dostać się do lekarza. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem ministra zdrowia pierwszeństwo mają osoby w wieku 60 plus chore na Covid-19. Jeśli jednak test był zrobiony w poniedziałek, czy piątek, pierwszeństwo już nie będzie przysługiwać, mimo pogorszenia stanu zdrowia.

Jolanta Ojczyk 26.01.2022
Nowelizacja ustawy o lasach i ochronie przyrody z podpisem prezydenta

Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody, której celem jest usunięcie uchybień legislacyjnych w przepisach dotyczących wymogów tzw. "dyrektywy siedliskowej" oraz "dyrektywy ptasiej", a także wprowadzenie w tej dziedzinie ładu prawnego.

Krzysztof Sobczak 10.01.2022
Rozliczanie wynagrodzeń pełne niejasności, a rozporządzenie mnoży wątpliwości

Pracodawcy mają ogromny problem. Po sobotniej zmianie przepisów, poniedziałkowe rozliczenie i wypłata wynagrodzeń za grudzień stanęły pod znakiem zapytania. Wydane rozporządzenie – zamiast pomóc – dołożyło kolejnych wątpliwości. Firmy mają wybierać, które zasady stosować. Jeśli jednak zastosują te obowiązujące w grudniu ubiegłego roku, pracownicy będą musieli dopłacić brakujący podatek później.

Krzysztof Koślicki 10.01.2022
Doradcy podatkowi nie przyjmują wyjaśnień MF w sprawie rozporządzenia o zaliczkach

Krajowa Rada Doradców Podatkowych zwraca uwagę, że wydane przez ministra finansów rozporządzenie dotyczące obliczania zaliczek na PIT rażąco narusza porządek konstytucyjny. Zdaniem samorządu doradców ten akt prawny pogłębi tym samym chaos prawny i informacyjny związany z wprowadzonymi od 1 stycznia 2022 r. zmianami w systemie podatkowym.

Krzysztof Koślicki 10.01.2022
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2021.2150 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Prowadzenie kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych.
Data aktu: 29/05/2012
Data ogłoszenia: 26/11/2021
Data wejścia w życie: 15/06/2012, 01/06/2012, 01/07/2012