RPD: Uczniowie szkoły branżowej potrzebują pełnego wymiaru wakacji
Rzeczniczka praw dziecka zwraca uwagę na potrzebę ochrony praw młodocianych pracowników oraz uczniów realizujących przygotowanie zawodowe. W wystąpieniu skierowanym do Ministerstwa Edukacji wskazuje na sygnalizowane przez uczniów szkół branżowych nierówne traktowanie przejawiające się krótszym okresem wakacji. Rzeczniczka nie zapomniała wspomnieć o trudnościach uczniów szkół branżowych mających szczególne potrzeby edukacyjne.
Rzeczniczka praw dziecka informuje, że sygnalista – uczeń szkoły branżowej zwrócił uwagę na nierówne traktowanie uczniów w porównaniu do rówieśników uczęszczających do techników. Wśród wyznaczników nierówności wymienił krótszy okres wakacyjny uczniów realizujących przygotowanie zawodowe u pracodawców. Przypomniał, że uczniowie technikum pomimo nauki zawodu korzystają z pełnego wymiaru wakacji. Innym problemem okazał się niejednoznaczny status prawny uczniów szkół branżowych (raz uczeń, raz pracownik).
Nadal uczeń czy już pracownik?
W piśmie z 3 sierpnia br. skierowanym do Ministerstwa Edukacji Monika Horna-Cieślak, rzecznik praw dziecka przypomina, że różnicowanie statusu ucznia oraz długość okresu wakacyjnego wynikają z odmiennego modelu kształcenia w szkołach branżowych. Jednakże ograniczenie czasu przeznaczonego na odpoczynek i wyzwanie w godzeniu nauki z obowiązkami wynikającymi ze statusu młodocianego pracownika to – zdaniem autorki wystąpienia – problem wymagający przeanalizowania.
Zasadne wydaje się rozważenie, czy obowiązujące rozwiązania w wystarczającym stopniu zabezpieczają prawo dziecka do wypoczynku oraz czy są przedstawiane kandydatom w sposób jasny i zrozumiały oraz po prostu nie zniechęcają młodzieży do wyboru szkolnictwa branżowego. Zasadne jest również przeanalizowanie, czy obowiązujące rozwiązania dotyczące organizacji kształcenia zawodowego mogą wpływać na wybory edukacyjne uczniów zainteresowanych tą ścieżką kształcenia – wskazała Monika Horna-Cieślak.
Konieczna ochrona praw uczniów z własnymi potrzebami
Wystąpienie rzeczniczki praw dziecka to również zwrócenie uwagi na sytuację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów z niepełnosprawnościami oraz neuroatypowych korzystających z oferty kształcenia zawodowego.
- Do Rzecznika Praw Dziecka wpływają sprawy wskazujące na trudności związane z organizacją praktycznej nauki zawodu tej grupy uczniów. Sygnalizowane Rzecznikowi problemy dotyczą między innymi dostosowania warunków kształcenia i odbywania praktyk do indywidualnych potrzeb ucznia, zapewnienia odpowiedniego wsparcia w toku nauki zawodu, współpracy pomiędzy szkołą a pracodawcą oraz skuteczności działań podejmowanych w sytuacjach problemowych pojawiających się podczas realizacji praktycznej nauki zawodu – czytamy w treści wystąpienia.
Czy uczeń szkoły branżowej może realizować nauczanie indywidualne? - sprawdź w LEX >
Sugestie zmian
- Opisane kwestie mogą wymagać pogłębionej analizy systemowej, obejmującej: równowagę między prawami dziecka a obowiązkami młodocianego pracownika, przejrzystość statusu prawnego uczniów kształcenia branżowego oraz realizację prawa do wypoczynku, jak i skutki obecnego modelu kształcenia dla atrakcyjności szkolnictwa branżowego oraz funkcjonowania mechanizmów wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi odbywających praktyczną naukę zawodu, w tym skuteczność rozwiązań służących zapewnieniu racjonalnych usprawnień oraz ochronie ich praw – sugeruje Monika Horna-Cieślak. Zwraca się do resortu edukacji o rozważenie podjęcia odpowiednich działań, zarówno regulacyjnych, jak i informacyjnych, a także ewentualne przeanalizowanie skutków obecnego modelu kształcenia branżowego dla rekrutacji i sytuacji uczniów.
Ponadto RPD podkreśla pozytywny aspekt działań podejmowanych przez PIP oraz Biuro Rzecznika Praw Dziecka w obszarze ochrony praw młodocianych pracowników, w szczególności działalności Rady Głównego Inspektora Pracy do spraw Młodych na Rynku Pracy, której celem jest wzmacnianie ochrony pracy dzieci i młodzieży oraz identyfikowanie wyzwań związanych z funkcjonowaniem młodych osób na rynku pracy. Rzeczniczka praw dziecka zwróciła również uwagę, że niezależnie od oceny obowiązujących rozwiązań warto rozważyć działania informacyjne zapewniające kandydatom oraz ich rodzicom pełną wiedzę na temat organizacji kształcenia branżowego oraz statusu młodocianego pracownika.
