Zakaz publikacji wizerunku dzieci w żłobku z podpisem prezydenta

W ostatnich dniach prezydent podpisał nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech, która wprowadza nową jakość opieki żłobkowej. Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów i wzmocnienie ich pozycji zawodowej, wprowadzenie punktów opieki dziennej oraz nowych standardów zabawy na dworze to tylko kilka z nowości – wszystko celem zapewnienia bezpieczeństwa najmłodszym.

Podpisana przez prezydenta ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz niektórych innych ustaw to szeroka reforma systemu opieki nad dziećmi do lat trzech.

Prezydent Karol Nawrocki argumentował, że zwiększa ona bezpośrednio bezpieczeństwo najmłodszych dzieci i wprowadza standardy, które w cywilizowanym państwie powinny być normą, tworzy jednolity, elektroniczny rejestr żłobków i klubów dziecięcych, a także ustanawia wymagania dla tych podmiotów – między innymi obowiązek zapewnienia dostępu do placu zabaw. Zauważył też, że ważnym elementem tej ustawy jest zakaz publicznego udostępniania wizerunku dzieci przez placówki opiekuńcze w celach marketingowych.

– Chronimy w ten sposób dzieci przed zagrożeniami cyfrowymi, takimi jak cyberprzemoc czy materiały typu deepfake – zaznaczył. Wskazał też, że ustawa to także prawo dobrze regulujące zawód opiekuna w żłobku czy klubie dziecięcym. Prezydent podkreślił również, że ustawa nie jest wolna od wad – rządzący zapomnieli o kluczowej sprawie: o systemowym mechanizmie waloryzacji wynagrodzeń dla tej ciężko pracującej kadry – czytamy na stronie Kancelarii Prezydenta RP.

Nowa jakość opieki żłobkowej

Przypomnijmy, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zaprojektowało m.in. szczegółowe wymagania żywieniowe, nowe standardy zabawy na świeżym powietrzu oraz zmianę statusu dziennego opiekuna. Priorytetem stało się także ustawowe wzmocnienie pozycji zawodowej opiekunów poprzez obowiązkowe i systematyczne podnoszenie kwalifikacji.

- Powierzając swojego malucha pracownikom żłobka czy klubu dziecięcego, rodzice mają pełne prawo oczekiwać najlepszej możliwej opieki. Bardzo ważną zmianą zapewniającą dzieciom bezpieczeństwo jest całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Nie ma znaczenia, czy rodzic wyraził zgodę czy nie – zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie – deklarowało ministerstwo.

Czytaj też w LEX: Wadliwość prawa miejscowego na przykładzie uchwał o dotacjach związanych z opieką nad dziećmi >

Wzmocnienie pozycji zawodowej opiekunów

Nowelizacja ustawy zakłada ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej. Obowiązkowym elementem kwalifikacji wstępnych dla opiekunów z co najmniej 3-letnim doświadczeniem ma być 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Poza tym ministerstwo chce wprowadzić ustawowy obowiązek systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności przez wszystkich opiekunów, finansowany przez podmiot prowadzący placówkę.

Dodatkowo nowelizacja wzmacnia pozycję opiekunów m.in. poprzez objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych. Wprowadza cyfrową legitymację opiekuna (dla opiekunów bez uprawnień do korzystania z usług aplikacji mObywatel – fizyczny dokument), możliwość korzystania z ulgi 33 proc. w publicznym transporcie zbiorowym, płatny czas wolny na podnoszenie kwalifikacji zawodowych (w wymiarze 16 godzin lub 2 dni rocznie) oraz system nagród za szczególne zasługi w obszarze opieki wczesnodziecięcej (przyznawanych przez ministra rodziny, wojewodę oraz wójta/burmistrza/prezydenta miasta).

Poza tym 4 kwietnia ma zostać oficjalnym „Dniem Opiekuna Małego Dziecka”.

Zamiast dziennego opiekuna - punkt opieki dziennej

Nowe przepisy zmieniają status dziennego opiekuna - stworzona zostanie nowa forma punktu opieki dziennej. Resort rodziny wyjaśnia, że ma być to forma niezależna od osoby, czyli miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie. Przepisy regulują:

• opiekę nad maksymalnie 16 dziećmi i możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,
• uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków (zbliżone do domowych),
• zmianę dotychczasowych podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów (i opiekunów prowadzących działalność na własny rachunek) na punkty opieki dziennej; opiekunowie zostaną ich pracownikami,
• czasowe zastępstwa opiekunów lub zmianę opiekuna bez nadmiernych formalności.

Co ważne, dzienni opiekunowie będą mogli pracować również poza punktem opieki dziennej, prowadząc działalność na własny rachunek. Będą mogli sprawować opiekę nad maksymalnie 5 dziećmi samodzielnie oraz 8 dziećmi, jeśli opiekunowi pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami.

Czytaj też w LEX: Dobre praktyki w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i reagowania na sytuacje kryzysowe w szkole >

Zdrowe jedzenie i bezpieczna zabawa

Nowe przepisy wprowadzają obowiązkowe wymogi ustawowe dotyczące żywienia zbiorowego w żłobkach i klubach dziecięcych, zobowiązując je do stosowania środków spożywczych zgodnych z normami żywienia dla populacji polskiej. W praktyce oznacza to ograniczenie niezdrowej i przetworzonej żywności. Szczegółowe wymagania żywieniowe mają zostać określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.

Zmienione mają zostać również warunki pobytu dzieci na świeżym powietrzu. Ustawa wprowadza regulacje dotyczące placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych, a także zobowiązuje dziennych opiekunów do zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni podczas zabawy na zewnątrz.

Czytaj też w LEX: Nowe funkcje szkół w społeczności lokalnej po nowelizacji prawa oświatowego – aspekty organizacyjne i finansowe dla JST >