Prezydent zawetował zmiany w NCBR

W piątek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu nowelizacji przepisów dotyczących Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych ustaw. Ustawa ta przewidywała modyfikacje w procedurach nominacyjnych i wymogach kwalifikacyjnych dla kadry zarządzającej takimi jednostkami jak NCBR, Sieć Badawcza Łukasiewicz czy instytuty badawcze.

Teraz rząd chciał wzmocnić nadzór nad NCBR - jak uzasadniali autorzy, rządowa nowelizacja przepisów o NCBR i instytutach badawczych miała na celu uporządkowanie zasad powoływania władz, zmianę składu i rotacji Rady NCBR, uproszczenie gospodarowania majątkiem oraz wprowadzenie nowych instrumentów i trybów realizacji zadań. Nowelizacja przewidywała, że dyrektor NCBR miał być wyłaniany w konkursach prowadzonych przez komisję powoływaną przez ministra właściwego ds. nauki.

Zmiany w kształtowaniu Rady

Podobnie miało być z zastępcami (wcześniej powoływał ich dyrektor). Minister - po zasięgnięciu opinii Rady NCBR – miał ich powoływać, odwoływać i ustalać wynagrodzenia. Liczbę zastępców maksymalnie zwiększono z dwóch do trzech. Obecni zastępcy mieli - na mocy przepisów przejściowych - dokończyć kadencje na dotychczasowych zasadach.

Miał się zmienić sposób kształtowania Rady NCBR: z 10 przedstawicieli środowiska naukowego pięciu miał wskazywać bezpośrednio minister, a pięciu miało zostać wyłonionych z naboru w BIP; analogicznie dla 10 osób z gospodarki i finansów. W nowelizowanych przepisach zaproponowano także uporządkowanie tego stanu przez zwiększenie do 16 liczby członków Rady NCBR, którzy mieli być wymieniani co 2 lata, oraz uszczegółowienie procedury wymiany połowy składu Rady NCBR.

Zmiany w NCBR nie zapobiegną upolitycznieniu>>

Nowe dotacje na instytuty

W sferze majątkowej miał zostać zniesiony dodatkowy wymóg zgody Rady NCBR na rozporządzanie mieniem – miały pozostać jedynie ogólne progi i zgody wynikające z ustawy o zarządzaniu mieniem państwowym. Równolegle nowelizacja miała wprowadzić nowy art. 45a, który w minimalnym zakresie regulowałby tryb realizacji „przedsięwzięć" oraz międzynarodowych programów (w tym możliwość prowadzenia naboru i oceny wniosków po angielsku) i zadań zlecanych przez ministra.

W części dotyczącej instytutów badawczych miała zostać wprowadzona fakultatywna dotacja podmiotowa od ministra nadzorującego na koszty bieżące: dla nowych instytutów (do 3 lat) – na rozwój, do 5 lat, po przedstawieniu planu; dla pozostałych – interwencyjnie, do 3 lat, na podstawie planu naprawczego. Minister obrony narodowej miał uzyskać szczególne uprawnienie nakładania na nadzorowany instytut zadań – także wykraczających poza statut – jeśli byłyby one niezbędne dla obronności, z zapewnieniem finansowania. Projektodawca podkreślał, że proponowane rozwiązania miały uporządkować praktykę stosowania ustawy i wyeliminować wątpliwości interpretacyjne, bez potrzeby wprowadzania dodatkowych przepisów przejściowych w części definicyjnej. Nowelizacja miała wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.