Edukacja obywatelska receptą na trudne czasy

Jesteśmy zalewani fake newsami, mamy poczucie, że wpływają na nas różne siły, tuż za naszą granicą toczy się wojna, można powiedzieć o wojnie hybrydowej na granicy polsko-białoruskiej - mówiła wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer, zapowiadając wdrożenie nowego przedmiotu edukacja obywatelska.

Dyrektor IBE dr hab. Maciej Jakubowski powiedział, że wydarzenie służy temu, by naradzić się wraz z resortem edukacji, zebrać głosy i przekazać je decydentom, żeby stworzyć przedmiot, który będzie odpowiadał na potrzeby naszych czasów. Podkreślił, że stoimy przed olbrzymimi wyzwaniami. - Wiele osób mówi, że demokracja jest zagrożona, widzimy też przemiany globalne i technologiczne, które będą dotykać młodych ludzi i kolejne pokolenia; wyzwania migracji i związane ze zmianami klimatycznymi. Na to wszystko musimy wspólnie odpowiedzieć - dodał.

Nowe dopłaty do szkolnych wycieczek - pula wyczerpana w 12 min.>>

Edukacja obywatelska ma być też "jaskółką zmian".

Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer powiedziała, że edukacja obywatelska ma być przedmiotem realnie dotykającym kwestii związanych z odpowiedzią na pytanie: co to znaczy być obywatelem? - Mamy takie czasy, w których bycie obywatelem jest dużą odpowiedzialnością - zaznaczyła. - Jesteśmy zalewani fake newsami, mamy poczucie, że wpływają na nas różne siły, tuż za naszą granicą toczy się wojna (...), można powiedzieć o wojnie hybrydowej na granicy polsko-białoruskiej. W związku z tym patriotyzm, ale również postawa obywatelska, świadomość praw i obowiązków, jest bardzo ważnym elementem edukacji - powiedziała.

Lubnauer dodała, że edukacja obywatelska ma być też "jaskółką zmian". Przypomniała, że w roku szkolnym 2026/27 resort planuje wprowadzić do szkół zupełnie nowe podstawy programowe, nowe ramowe plany nauczania, "po prostu nową szkołę". Zaznaczyła, że edukacja obywatelska, która pojawi się w szkołach rok wcześniej, ma być częścią tego nowego systemu, w którym umiejętności i kompetencje są bardzo ważnym elementem zadań szkoły.

- Szeroko otwieramy się na konsultacje społeczne. Słyszymy o wielu pomysłach, od kwestii komunikacyjnych, prawa drogowego, poprzez kwestię prawa konsumentów i oczywistą wiedzę na temat konstytucji - powiedziała. - Przede wszystkim chcemy, by młodzi uczyli się poprzez praktyczne działania polegających na projektach społecznych, które pokazują, że bycie obywatelem, to bycie obywatelem zaangażowanym - zaznaczyła Lubnauer. Przewodniczący zespołu eksperckiego do prac nad przygotowaniem projektu podstawy programowej nowego przedmiotu – edukacja obywatelska dr Jędrzej Witkowski powiedział, że zespołowi "bardzo zależy, by zaproponować resortowi edukacji przedmiot o praktycznym, obywatelskim charakterze".

- Chcielibyśmy tę obywatelskość także praktykować w samym procesie prac nad postawą, stąd wysłuchanie. Naszą intencją nie jest przedstawianie wstępnych pomysłów, chcemy się podzielić pytaniami, które sobie zadajemy, przede wszystkim: jak zapewnić praktyczny charakter tego przedmiotu, jak wykorzystać w nim dobre doświadczenia nauczania WOS, HiT, nauczania wcześniej - historii i społeczeństwa, jak zapewnić elastyczność nauczycielom przedmiotu, biorąc pod uwagę dynamikę tego obszaru, jakie treści uwzględnić, jakie umiejętności młodzi powinni zdobywać, jakimi metodami powinniśmy nauczać przedmiotu? - powiedział.

Nowy przedmiot już wkrótce

Wysłuchanie odbywało się w godzinach 9:00-13:00. Przedmiot edukacja obywatelska będzie prowadzony w klasach 2. szkół ponadpodstawowych (2 godziny w tygodniu w liceach ogólnokształcących i technikach oraz 1 godzina w szkołach branżowych) od roku szkolnego 2025/2026. Z uwagi na charakter wprowadzanego przedmiotu, intencją organizatorów jest zebranie od obywatelek i obywateli opinii na temat społecznych oczekiwań w tej sprawie.

Szczególnie zachęcamy do zgłaszania propozycji i uwag:

• nauczycielki i nauczycieli wiedzy o społeczeństwie oraz historii i teraźniejszości,
• młodych ludzi ze szkół średnich oraz świeżych absolwentów tych placówek.

- Głos praktyków oraz młodzieży będzie stanowił szczególnie cenny wkład w pracę zespołu opracowującego podstawę programową nowego przedmiotu - zachęca Instytut Badań Edukacyjnych.