Gospodarka finansowa państwowych przedsiębiorstw widowiskowych.

UCHWAŁA Nr 11
RADY MINISTRÓW
z dnia 11 stycznia 1972 r.
w sprawie gospodarki finansowej państwowych przedsiębiorstw widowiskowych.

Na podstawie art. 9 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111), art. 16 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 72, poz. 356) i art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 29, poz. 244) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Uchwała określa zasady gospodarki finansowej następujących przedsiębiorstw widowiskowych, podległych radom narodowym, nadzorowanych przez Ministra Kultury i Sztuki:
1)
teatrów dramatycznych i lalkowych,
2)
teatrów muzycznych,
3)
oper,
4)
operetek,
5)
filharmonii i orkiestr symfonicznych,
6)
zespołów pieśni i tańca,
7)
estrad i
8)
wojewódzkich zarządów kin,

zwanych dalej "przedsiębiorstwami".

2.
Uchwała określa również zasady gospodarki finansowej przedsiębiorstw widowiskowych, podległych Ministrowi Kultury i Sztuki.
3.
Użyte w uchwale określenie "prezydium rady narodowej" oznacza prezydium właściwej rady narodowej, której podlega przedsiębiorstwo.
§  2.
1.
Zysk przedsiębiorstwa podlega podziałowi na następujące cele:
1)
odpis na fundusz materialnej zachęty - na podstawie odrębnych przepisów,
2)
wpłatę z zysku do budżetu,
3)
odpis na finansowanie zapasów,
4)
odpis na fundusz inwestycyjno-remontowy.
2.
Przepis ust. 1 pkt 1 nie ma zastosowania do wojewódzkich zarządów kin.
3.
Przedsiębiorstwo przekazuje należne wpłaty z zysku do budżetu według ustalonej przez prezydium rady narodowej normy procentowej określonej w stosunku do zysku planowanego i zastosowanej do zysku faktycznie osiągniętego, zmniejszonego o zysk niezależny od działalności przedsiębiorstwa i zysk nieprawidłowy oraz o odpis na fundusz materialnej zachęty; zbiorczą normę wpłaty z zysku przedsiębiorstw do budżetu ustala Minister Finansów w porozumieniu z prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej.
4.
Przedsiębiorstwo dokonuje odpisu na finansowanie zapasów według rzeczywistej relacji procentowej, która zachodziła w ciągu trzech lat przed wejściem w życie uchwały między wzrostem zapasów w granicach sfinansowania funduszem własnym w obrocie a wzrostem wartości sprzedaży usług oraz na podstawie wzrostu wartości sprzedaży usług w latach następnych; relację tę ustala dla przedsiębiorstwa prezydium rady narodowej. Relacja może być skorygowana w przedsiębiorstwach, w których dynamika środków obrotowych w ubiegłych latach wykazywała duże wahania i nieprawidłowości.
5.
Przedsiębiorstwo dokonuje odpisu na fundusz inwestycyjno-remontowy według procentowego wskaźnika liczonego od wartości brutto środków trwałych zaliczonych do grupy 3-7 klasyfikacji środków trwałych, ulegającego odpowiedniemu zwiększeniu w zależności od stopnia umorzenia środków trwałych. Procentowe wskaźniki w stosunku do wartości środków trwałych i ich umorzenia określa dla poszczególnych przedsiębiorstw prezydium rady narodowej.
6.
Po potrąceniu odpisów przewidzianych w ust. 1 część pozostałości zysku przedsiębiorstwa podlega przekazaniu na fundusz rezerwowy przedsiębiorstw widowiskowych (§ 14) według normy ustalonej przez prezydium rady narodowej. Różnica pozostająca w przedsiębiorstwie przeznaczona jest na zwiększenie funduszu własnego w obrocie oraz na dodatkowe zasilenie funduszu inwestycyjno-remontowego. Dodatkowy odpis na fundusz inwestycyjno-remontowy nie może być większy od odpisu określonego w ust. 5.
§  3.
1.
Przedsiębiorstwo planowo-deficytowe otrzymuje z budżetu rady narodowej dotację na:
1)
pokrycie planowanej straty, wynikającej z działalności przedsiębiorstwa,
2)
finansowanie wzrostu zapasów w wysokości określonej w § 2 ust. 4.
2.
Jeżeli przedsiębiorstwo planowo-deficytowe zmniejszy planowaną stratę, kwotę odpowiadającą zmniejszeniu straty przeznacza się na:
1)
fundusz materialnej zachęty - na podstawie odrębnych przepisów,
2)
fundusz rezerwowy przedsiębiorstw widowiskowych (§ 14) według normy ustalonej przez prezydium rady narodowej,
3)
zwiększenie funduszu własnego w obrocie,
4)
zwiększenie funduszu inwestycyjno-remontowego.

Dodatkowy odpis na zasilenie funduszu inwestycyjno-remontowego nie może być większy od odpisu określonego wskaźnikiem, o którym mowa w § 2 ust. 5.

3.
Przepis ust. 2 pkt 1 nie ma zastosowania do wojewódzkich zarządów kin.
4.
W razie przekroczenia przez przedsiębiorstwo planowanej straty kwota odpowiadająca zwiększeniu straty zmniejsza fundusz własny w obrocie.
§  4.
1.
Przed rozliczeniem zysk lub strata podlega weryfikacji w celu wyeliminowania:
1)
zysku niezależnego od działalności przedsiębiorstwa,
2)
zysku nieprawidłowego.
2.
Za zysk niezależny od działalności przedsiębiorstwa uważa się zysk osiągnięty w wyniku zmian cen, taryf i opłat, stawek amortyzacyjnych lub stawek ubezpieczeniowych, jeżeli decyzje w sprawie tych zmian ustalają, że jest to zysk niezależny od działalności przedsiębiorstwa, oraz w wyniku zmian metodologicznych i organizacyjnych.
3.
Za zysk nieprawidłowy uważa się zysk osiągnięty przez przedsiębiorstwo w sposób naruszający interes społeczny lub obowiązujące przepisy, np. wskutek nieuzasadnionego obniżenia nakładów na bezpieczeństwo i higienę pracy, niewykonania planu remontów bieżących, niedokonywania prawidłowych odpisów amortyzacyjnych.
4.
W przedsiębiorstwie planowo-deficytowym za zysk niezależny od działalności przedsiębiorstwa i za zysk nieprawidłowy uważa się zmniejszenie planowanej straty, uzyskane w sposób określony w ust. 2 i 3.
5.
Zysk niezależny od działalności przedsiębiorstwa podlega wpłacie:
1)
w wysokości 100% do budżetu rady narodowej, jeżeli zysk ten został ujawniony przez organy kontroli zewnętrznej, bank lub wydział finansowy prezydium rady narodowej,
2)
w wysokości 70% do budżetu rady narodowej i 30% na rachunek funduszu rezerwowego przedsiębiorstw widowiskowych, jeżeli zysk ten został ujawniony przez samo przedsiębiorstwo.
6.
Zysk nieprawidłowy podlega wpłacie:
1)
na rachunek funduszu rezerwowego przedsiębiorstw widowiskowych w kwocie odpowiadającej 125% tego zysku i w 25% do budżetu rady narodowej, jeżeli zysk ten został ujawniony przez organy kontroli zewnętrznej, bank lub wydział finansowy prezydium rady narodowej,
2)
w wysokości 100% na rachunek funduszu rezerwowego przedsiębiorstw widowiskowych, jeżeli zysk ten został ujawniony przez samo przedsiębiorstwo.
7.
Dochody budżetów terenowych z tytułu zysków określonych w ust. 5 i 6 podlegają na podstawie upoważnienia ustawowego rozliczeniu z dochodami wyrównawczymi rad narodowych.
§  5.
W wypadku realizacji zleconych poza planem imprez o szczególnej wartości społecznej przedsiębiorstwo powinno otrzymać od zleceniodawcy dopłatę na pokrycie dodatkowych kosztów imprezy.
§  6.
1.
Przedsiębiorstwo tworzy:
1)
fundusz statutowy,
2)
fundusz inwestycyjno-remontowy.
2.
Przedsiębiorstwo może tworzyć inne fundusze na podstawie odrębnych przepisów.
§  7.
1.
Fundusz statutowy odzwierciedla wartość środków trwałych, wartości niematerialne i prawne oraz wartość środków obrotowych i zachodzące w nich zmiany.
2.
Zwiększenie lub zmniejszenie funduszu statutowego następuje w wypadkach określonych przez Ministra Finansów.
§  8.
1.
Fundusz statutowy powinien równać się co najmniej wartości netto posiadanych środków trwałych, zmniejszonej o dotyczące tych środków zobowiązania z tytułu kredytu bankowego, zaciągniętego na określone zadania inwestycyjne, wartościom niematerialnym i prawnym oraz środkom obrotowym w części podlegającej sfinansowaniu funduszem własnym w obrocie.
2.
W przedsiębiorstwie nowo utworzonym fundusz statutowy stanowi równowartość otrzymanych nieodpłatnie środków trwałych i środków obrotowych oraz dotacji z budżetu rady narodowej na nabycie tych środków.
§  9.
Przez fundusz własny w obrocie należy rozumieć różnicę między funduszem statutowym a wartością netto środków trwałych, zmniejszoną o dotyczące tych środków zobowiązania z tytułu kredytu bankowego, zaciągniętego na określone zadania inwestycyjne, oraz wartościami niematerialnymi i prawnymi.
§  10.
1.
Fundusz inwestycyjno-remontowy tworzy się z:
1)
odpisu z zysku,
2)
części amortyzacji przeznaczonej do dyspozycji przedsiębiorstwa,
3)
dochodów z likwidacji i sprzedaży środków trwałych,
4)
dotacji z terenowego funduszu inwestycyjnego,
5)
innych źródeł określonych odrębnymi przepisami.
2.
Przedsiębiorstwo planowo-deficytowe może przeznaczyć na fundusz inwestycyjno-remontowy także środki, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 4.
3.
Dotacje z terenowego funduszu inwestycyjnego mogą być udzielane do wysokości określonej wskaźnikiem, o którym mowa w § 2 ust. 5, przedsiębiorstwom planowo-deficytowym oraz pozostałym przedsiębiorstwom, jeżeli osiągnięty przez te przedsiębiorstwa zysk nie wystarcza na dokonanie odpisu na fundusz inwestycyjno-remontowy w wysokości określonej wskaźnikiem.
4.
Fundusz inwestycyjno-remontowy służy do finansowania inwestycji przedsiębiorstwa nie związanych z działalnością socjalną i kapitalnych remontów środków trwałych.
5.
Zasady wykorzystywania funduszu inwestycyjno-remontowego przedsiębiorstw regulują przepisy o finansowaniu inwestycji i kapitalnych remontów jednostek państwowych.
§  11.
1.
Do środków obrotowych przedsiębiorstwa zalicza się materiały wraz z kosztami zakupu, produkcję nie zakończoną, wyroby gotowe oraz koszty przyszłych okresów, zwane dalej "zapasami".
2.
Zapasy przedsiębiorstwo powinno finansować w 70% funduszem własnym w obrocie; w pozostałej części zapasy mogą być pokrywane kredytem bankowym. Dla ustalenia stopnia sfinansowania zapasów funduszem własnym w obrocie i kredytem bankowym przyjmuje się przeciętny roczny stan zapasów wynikający z podzielenia przez 5 sumy stanu zapasów na początek roku i na koniec każdego kwartału. Wielkość funduszu własnego w obrocie ustala się według stanu na koniec roku. Dla ustalenia stopni finansowania zapasów kredytem bankowym przyjmuje się różnicę między przeciętnym rocznym stanem zapasów a wielkością funduszu własnego w obrocie na koniec roku.
3.
Jeżeli stopień sfinansowania zapasów kredytem bankowym wynosi powyżej 35% wartości tych zapasów, bank podwyższy oprocentowanie kredytu udzielonego na finansowanie tych zapasów w następującej wysokości:
1)
od 1 do 2% wartości kredytów w stosunku rocznym, jeżeli stopień sfinansowania zapasów kredytem bankowym ukształtował się w granicach 35-40% wartości tych zapasów,
2)
od 2 do 6% wartości kredytów w stosunku rocznym, jeżeli stopień sfinansowania zapasów kredytem bankowym ukształtował się powyżej 40% wartości tych zapasów.
4.
Jeżeli stopień sfinansowania zapasów kredytem bankowym wynosi poniżej 25% wartości tych zapasów - bank obniży oprocentowanie udzielonego na ich finansowanie kredytu. Obniżenie oprocentowania powinno wynosić od 1 do 2% wartości kredytów w stosunku rocznym.
5.
Decyzję o podwyższeniu lub obniżeniu oprocentowania bank obowiązany jest przekazać przedsiębiorstwu nie później niż w ciągu 15 dni od daty otrzymania rocznego sprawozdania finansowego. Dodatkowe lub zbonifikowane oprocentowanie przedsiębiorstwo zarachowuje w ciężar lub na dobro rachunku wyników roku, którego oprocentowanie dotyczy.
6.
Bank może pobierać podwyższone odsetki od całości lub części kredytów obrotowych w innych wypadkach niż określone w ust. 3. W szczególności bank może pobierać podwyższone odsetki w razie powstania lub nieupłynnienia zapasów nieprawidłowych albo innego rodzaju niegospodarności przedsiębiorstwa.
7.
W razie zastosowania przez bank podwyższonego oprocentowania przedsiębiorstwo traci prawo do ulg w okresie obowiązywania podwyższonej stopy procentowej.
8.
Jeżeli stopień sfinansowania zapasów kredytem bankowym ukształtował się na koniec roku powyżej 50% wartości zapasów, wówczas przedsiębiorstwo w porozumieniu z bankiem finansującym obowiązane jest przedłożyć do akceptacji prezydium rady narodowej program poprawy sytuacji finansowej, określający odpowiednie środki zmierzające do usunięcia nieprawidłowości w gospodarce przedsiębiorstwa.
9.
Jeżeli przedsiębiorstwo nie przedstawi w ustalonym przez bank terminie programu poprawy lub jeżeli zastosowane w tym celu środki nie dały wyniku, bank może odmówić dalszego kredytowania przedsiębiorstwa i zażądać spłaty udzielonych kredytów.
10.
O zamiarze odmowy dalszego kredytowania przedsiębiorstwa i o zamiarze żądanej spłaty udzielonych kredytów bank zawiadamia prezydium rady narodowej.
§  12.
1.
Bank udzielając przedsiębiorstwu kredytów zmniejsza ich wysokość o występujące w przedsiębiorstwie zobowiązania prawidłowe.
2.
Do zobowiązań prawidłowych zalicza się nie przeterminowane zobowiązania przedsiębiorstwa, w szczególności z tytułu:
1)
płac,
2)
ubezpieczeń społecznych,
3)
rozliczeń międzyokresowych biernych,
4)
rozliczeń za dostawy, roboty i usługi,
5)
wpłat z zysku na rzecz budżetu.
§  13.
1.
Przedsiębiorstwo uzupełnia fundusz własny w obrocie z odpisów części osiągniętego zysku zaliczkowo na podstawie kwartalnych sprawozdań finansowych i ostatecznie na podstawie rocznego zatwierdzonego sprawozdania finansowego oraz z dotacji z funduszu rezerwowego przedsiębiorstw widowiskowych z budżetu rady narodowej.
2.
Jeżeli fundusz własny w obrocie przedsiębiorstwa na koniec roku ukształtował się poniżej 60% przeciętnego rocznego stanu zapasów, wówczas powstały niedobór funduszu własnego w obrocie podlega pokryciu w tych granicach z budżetu rady narodowej.
3.
Udzielenie dotacji budżetowej, o której mowa w ust. 2, może nastąpić po uprzednim dokonaniu przez prezydium rady narodowej szczegółowej analizy przyczyn powstania w przedsiębiorstwie niedoboru funduszu własnego w obrocie i określeniu środków zmierzających do uzdrowienia gospodarki finansowej przedsiębiorstwa.
§  14.
1.
Prezydium wojewódzkiej rady narodowej tworzy fundusz rezerwowy przedsiębiorstw widowiskowych.
2.
Funduszem, o którym mowa w ust. 1, dysponuje wydział kultury prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
3.
Fundusz rezerwowy tworzy się z części zysku, o której mowa w § 2 ust. 6, oraz z części kwoty odpowiadającej zmniejszeniu planowanej straty (§ 3 ust. 2 pkt 2).
4.
Na fundusz rezerwowy przekazuje się także:
1)
część zysków niezależnych od działalności przedsiębiorstw,
2)
zyski nieprawidłowe przedsiębiorstw.
5.
Fundusz rezerwowy przeznacza się na udzielanie przedsiębiorstwom pożyczek lub dotacji na sfinansowanie środków obrotowych, jeżeli ich fundusze własne w obrocie nie pokrywają 70% wartości zapasów, w szczególności na pokrycie niedoborów funduszów własnych w obrocie powstałych na skutek poniesionych strat niezależnych od działalności przedsiębiorstw lub innych nieprzewidzianych przyczyn powodujących w ciągu roku zmniejszenie funduszów własnych w obrocie; pożyczki i dotacje mogą być udzielane zaliczkowo w ciągu roku.
§  15.
Przepisy § 2-14 stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej przedsiębiorstw podległych Ministrowi Kultury i Sztuki oraz ich rozliczeń z budżetem centralnym.
§  16.
Uwzględniając specyficzne warunki przedsiębiorstw wymienionych w § 1 Minister Finansów, działając na wniosek Ministra Kultury i Sztuki lub prezydium wojewódzkiej rady narodowej albo też z własnej inicjatywy, może wprowadzić w stosunku do niektórych przedsiębiorstw odstępstwa od przepisów uchwały.
§  17.
Minister Finansów określi zasady dokonania jednorazowego rozliczenia funduszów przedsiębiorstw w związku z wejściem w życie przepisów niniejszej uchwały.
§  18.
1.
Przedsiębiorstwa określone w § 1 obowiązują odrębne przepisy w zakresie:
1)
finansowania inwestycji i remontów ze zmianami wynikającymi z niniejszej uchwały,
2)
finansowania działalności socjalnej.
2.
Do rozliczeń przedsiębiorstw widowiskowych z budżetem stosuje się przepisy o rozliczeniach przedsiębiorstw państwowych.
§  19.
Przepisy uchwały dotyczące prezydiów wojewódzkich rad narodowych stosuje się do prezydiów rad narodowych miast wyłączonych z województw.
§  20.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i dotyczy gospodarki finansowej począwszy od 1 stycznia 1972 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1972.5.25

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Gospodarka finansowa państwowych przedsiębiorstw widowiskowych.
Data aktu: 11/01/1972
Data ogłoszenia: 28/01/1972
Data wejścia w życie: 28/01/1972