Dyrektywa 2009/135/WE zezwalająca na tymczasowe odstępstwa od niektórych kryteriów kwalifikujących dla dawców krwi pełnej i składników krwi przedstawionych w załączniku III do dyrektywy 2004/33/WE w kontekście ryzyka niedoboru spowodowanego pandemią grypy A

DYREKTYWA KOMISJI 2009/135/WE
z dnia 3 listopada 2009 r.
zezwalająca na tymczasowe odstępstwa od niektórych kryteriów kwalifikujących dla dawców krwi pełnej i składników krwi przedstawionych w załączniku III do dyrektywy 2004/33/WE w kontekście ryzyka niedoboru spowodowanego pandemią grypy A(H1N1)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając dyrektywę 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającą normy jakości i bezpiecznego pobierania, badania, preparatyki, przechowywania, wydawania krwi ludzkiej i składników krwi oraz zmieniającą dyrektywę 2001/83/WE(1), w szczególności jej art. 29 akapit drugi lit. d),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Obecna pandemia, uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), zgodnie z Międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi (2005), dotyczącymi grypy A(H1N1), zgodnie z definicją zawartą w decyzji Komisji 2000/96/WE(2), zmienioną decyzją Komisji 2009/539/WE(3), może tymczasowo zagrozić krótkoterminowymi brakami w zaopatrzeniu w krew i składniki krwi w państwach członkowskich, wpływając niekorzystnie zarówno na dawców jak i na pracowników krajowych służb krwi. Plany na wypadek zagrożenia mogą zatem być niezbędne, aby zapewnić stałe zaopatrzenie w krew i składniki krwi. Te plany powinny zawierać instrumenty operacyjne, komunikacyjne oraz prawne.

(2) Dostępne instrumenty prawne umożliwiają złagodzenie, tymczasowe i w drodze wyjątku, niektórych kryteriów kwalifikujących dla dawców krwi, przedstawionych w załączniku III dyrektywy Komisji 2004/33/WE z dnia 22 marca 2004 r. wykonującej dyrektywę 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie niektórych wymagań technicznych dotyczących krwi i składników krwi(4), w celu zwiększenia zaopatrzenia w krew.

(3) Złagodzenie tych kryteriów powinno być ostatnim środkiem zastosowanym jeżeli podjęcie środków organizacyjnych w celu optymalizacji łańcucha dostaw krwi, kampanie komunikacyjne skierowane do dawców krwi oraz optymalizacja klinicznego użycia krwi okażą się niewystarczające aby złagodzić niedobór krwi lub mu zapobiec.

(4) WHO opublikowało 11 października 2007 roku zalecenie dotyczące zachowania bezpiecznego i odpowiedniego zaopatrzenia w krew w razie pandemii grypy(5), zakładając, że jakiekolwiek złagodzenie kryteriów kwalifikujących dla dawców powinno zostać ograniczone do fazy 6 pandemii, zgodnie ze światowym planem gotowości WHO na wypadek grypy(6).

(5) Progi poziomu hemoglobiny w krwi dawców określone w pkt. 1.2 załącznika III do dyrektywy 2004/33/WE nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty poziom żelaza w krwi dawców i dlatego nie zawsze są podstawowymi wartościami odniesienia przy diagnozie anemii. Są to ostrzegawcze progi, o tyle, o ile te wartości odniesienia w niektórych państwach członkowskich są niższe niż w innych, gdyż odnoszą się do odpowiedniej populacji lub właściwości regionalnych. W związku z tym osoby, które w bezpieczny sposób mogłyby być dawcami zostają wykluczone z powodu poziomu hemoglobiny poniżej wymaganego w przepisach standardu. Dlatego w kontekście obecnej pandemii grypy A(H1N1), poziomy te mogłyby zostać zmniejszone o maksimum 5g/l zarówno dla kobiet jak i mężczyzn bez stwarzania zagrożenia dla zdrowia dawców. W każdym razie kwalifikowanie każdego dawcy jest przeprowadzane przez wykwalifikowanych pracowników medycznych, zgodnie z art. 19 dyrektywy 2002/98/WE, którzy mogą, w przypadku dostrzeżenia rzeczywistego ryzyka, wykluczyć danego dawcę.

(6) Komisja Europejska zleciła Europejskiemu Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) wykonanie oceny ryzyka tymczasowego skrócenia okresu wykluczenia dawców po wyleczeniu z choroby grypopodobnej w kontekście pandemii grypy A(H1N1). Zgodnie z opinią przekazaną dnia 9 października 2009 r., zwiększone ryzyko, dotyczące zarówno dawców jak i biorców krwi, jeśli okres wykluczenia jest skrócony do 7 dni, jest bardzo niskie, a każdym razie mniejsze niż ryzyko niedoboru krwi.

(7) W trybie natychmiastowym, państwa członkowskie powinny zostać uprawnione, tymczasowo i w drodze wyjątku, do odstępstw od tych kryteriów kwalifikujących, pod warunkiem, że spełnione są warunki określone w niniejszej dyrektywie.

(8) Uwzględniając bezpośrednie niebezpieczeństwo niedoboru krwi spowodowane obecną pandemią grypy A(H1N1), niniejsza dyrektywa powinna niezwłocznie wejść w życie, aby umożliwić państwom członkowskim jej transpozycję i wprowadzenie w życie koniecznych środków w jak najkrótszym czasie.

(9) Środki przewidziane w niniejszej dyrektywie mają na celu odpowiedź na tymczasową sytuację w związku z określonym wirusem grypy A(H1N1). Niniejsza dyrektywa ma zatem zastosowanie do dnia 30 czerwca 2010 r. Do tego czasu okres szczytowy pandemii grypy A(H1N1) w 2009/2010 r. powinien zakończyć się, a groźba niedoboru krwi powinna przynajmniej się zmniejszyć; dostępna będzie także większa liczba szczegółowych danych dotyczących epidemiologii choroby i szczepień.

(10) Środki przewidziane w niniejszej dyrektywie są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 28 dyrektywy 2002/98/WE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

Odstępstwa od niektórych kryteriów kwalifikujących dla dawców krwi

1.
Państwa członkowskie stojące wobec poważnego ryzyka niedoboru krwi lub rzeczywistego niedoboru krwi i składników krwi bezpośrednio spowodowanych pandemią grypy A(H1N1), mogą tymczasowo:

a) w drodze odstępstwa od pkt.1.2 załącznika III do dyrektywy 2004/33/WE zmniejszyć minimalne poziomy hemoglobiny w krwi dawców do nie mniej niż 120 g/l w przypadku kobiet i 130 g/l w przypadku mężczyzn;

lub

b) w drodze odstępstwa od ppkt. 2.2.1 załącznika III do dyrektywy 2004/33/WE, zastosować okres wykluczenia nie krótszy niż 7 dni od momentu ustąpienia symptomów chorób grypopodobnych.

2.
Wprowadzenie odstępstw o których mowa w ust. 1 podlega następującym warunkom:

a) państwo członkowskie, którego to dotyczy, bezzwłocznie informuje Komisję o środkach, które zamierza podjąć lub już podjęło zgodnie z ust. 1;

b) państwo członkowskie przekazuje Komisji uzasadnienie dotyczące konieczności podjęcia tych środków, w szczególności odnoszące się do ryzyka niedoboru lub rzeczywistego niedoboru krwi i składników krwi, i zawierające opis kryteriów i metodologii użytej do określenia tej konieczności;

c) gdy tylko, zgodnie z tymi samymi kryteriami i metodologią, o której mowa w lit. b), zaopatrzenie w krew i składniki krwi wróci do wystarczającego poziomu, państwo członkowskie, którego to dotyczy, powinno zakończyć wprowadzanie tymczasowych odstępstw, o których mowa w ust. 1 i poinformować o tym Komisję.

Artykuł  2

Transpozycja

1.
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 31 grudnia 2009 r. Niezwłocznie przekażą one Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł  3

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsza dyrektywa stosuje się do dnia 30 czerwca 2010 r.

Artykuł  4

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 3 listopada 2009 r.
W imieniu Komisji
Androulla VASSILIOU
Członek Komisji

______

(1) Dz.U. L 33 z 8.2.2003, s. 30.

(2) Dz.U. L 28 z 3.2.2000, s. 50.

(3) Dz.U. L 180 z 11.7.2009, s. 22.

(4) Dz.U. L 91 z 30.3.2004, s. 25.

(5) Wyznaczniki dotyczące krwiodawstwa w przypadkach pandemii (Blood Regulators Network) http://www.who.int/bloodproducts/brn/DonorSelectionincaseofPandemicSituations.pdf

(6)http://www.who.int/csr/resources/publications/influenza/WHO_CDS_CSR_GIP_2005_5/en/index.html

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2009.288.7

Rodzaj: Dyrektywa
Tytuł: Dyrektywa 2009/135/WE zezwalająca na tymczasowe odstępstwa od niektórych kryteriów kwalifikujących dla dawców krwi pełnej i składników krwi przedstawionych w załączniku III do dyrektywy 2004/33/WE w kontekście ryzyka niedoboru spowodowanego pandemią grypy A
Data aktu: 03/11/2009
Data ogłoszenia: 04/11/2009
Data wejścia w życie: 05/11/2009