Rozporządzenie 472/2002 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 466/2001 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 472/2002
z dnia 12 marca 2002 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 466/2001 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r. ustanawiające procedury Wspólnoty w odniesieniu do zanieczyszczeń w żywności(1), w szczególności jego art. 2 ust. 3,

po konsultacji z Naukowym Komitetem ds. Żywności (SCF),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (EWG) nr 315/93 stanowi, że muszą zostać ustalone najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w środkach spożywczych w celu ochrony zdrowia publicznego.

(2) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 466/2001(2), ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 257/2002(3), ustala najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych, które mają być stosowane od dnia 5 kwietnia 2002 r.

(3) Niektóre Państwa Członkowskie przyjęły lub zamierzają przyjąć najwyższe dopuszczalne poziomy aflatoksyn w przyprawach korzennych oraz najwyższe dopuszczalne poziomy ochratoksyny A w niektórych środkach spożywczych. Z uwagi na różnice między Państwami Członkowskimi oraz wynikające stąd ryzyko zakłócenia konkurencji, niezbędne jest wprowadzenie środków wspólnotowych w celu zapewnienia jednolitości rynku przy zachowaniu zasady proporcjonalności.

(4) Aflatoksyny, w szczególności aflatoksyna B1, są genotoksycznymi substancjami rakotwórczymi. Dla substancji tego typu nie istnieje próg, poniżej którego nie obserwuje się szkodliwego działania i w związku z tym nie można ustanowić dopuszczalnej dawki dziennej. Aktualny poziom wiedzy naukowej i technicznej ani ulepszenia w technikach produkcji i składowania nie zapobiegają rozwojowi tych pleśni, a tym samym nie pozwalają całkowicie wyeliminować obecności aflatoksyn w przyprawach korzennych; w związku z tym należy ustalić limity na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie.

(5) Wyniki skoordynowanego programu kontroli, prowadzonego przez Państwa Członkowskie zgodnie z zaleceniem Komisji 97/77/WE z dnia 8 stycznia 1997 r. dotyczącym skoordynowanego programu urzędowej kontroli środków spożywczych na 1997 r.(4), są dostępne od czasu ustalenia najwyższych dopuszczalnych zawartości aflatoksyn w innych środkach spożywczych. Wyniki te wykazują, że niektóre gatunki przypraw korzennych zawierają wysoki poziom aflatoksyn. W związku z tym wskazane jest ustanowienie najwyższych dopuszczalnych limitów dla gatunków przypraw korzennych, które stosuje się w dużych ilościach i w których często występują zanieczyszczenia.

(6) Najwyższe dopuszczalne limity powinny zostać poddane przeglądowi i, jeśli to konieczne, obniżone przed dniem 31 grudnia 2003 r., z uwzględnieniem możliwości zmniejszenia zanieczyszczenia aflatoksyną przypraw korzennych przez ulepszenie metod produkcji, zbioru i składowania oraz postęp wiedzy naukowej i technicznej.

(7) Ochratoksyna A jest mikotoksyną wytwarzaną przez niektóre grzyby (gatunki Penicillium i Aspergillus). W sposób naturalny występuje na całym świecie w wielu produktach roślinnych, takich jak zboża, ziarna kawowe i kakaowe oraz suszone owoce. Została wykryta w takich produktach jak: produkty zbożowe, kawa, wino, piwo, przyprawy korzenne i sok winogronowy, ale również w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak nerki wieprzowe. Badania częstotliwości i poziomu występowania ochratoksyny A w żywności oraz próbkach krwi pobranych od ludzi wskazują, że te środki żywnościowe są często zanieczyszczone.

(8) Ochratoksyna A jest mikotoksyną o właściwościach rakotwórczych, nefrotoksycznych, teratogennych, immunotoksycznych i prawdopodobnie również neurotoksycznych. Łączy się ją z nefropatią u ludzi. Ochratoksyna A może posiadać długi półokres trwania w organizmach ludzi.

(9) Komitet Naukowy ds. Żywności stwierdził w swojej opinii w sprawie ochratoksyny A z dnia 17 września 1998 r., że byłoby rozsądne jak najbardziej zmniejszyć narażenie na szkodliwy wpływ ochratoksyny A i zapewnić, aby narażenie to znajdowało się przy dolnej granicy dopuszczalnej dziennej dawki wynoszącej 1,2-14 ng/kg masy ciała, która została oszacowana przez inne organy, np. poniżej 5 ng/kg masy ciała na dzień.

(10) Przy aktualnym poziomie wiedzy naukowej i technicznej oraz mimo ulepszeń w technikach produkcji i składowania, nie jest możliwe zapobieżenie rozwojowi tych pleśni. Wskutek tego ochratoksyna A nie może zostać całkowicie wyeliminowana z żywności. Dlatego powinny zostać ustalone limity na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie.

(11) Głównym źródłem ochratoksyny A w dawkach pożywienia są zboża i produkty zbożowe. Zapobieganie jest kwestią największej wagi, aby uniknąć zanieczyszczeń w stopniu, w jakim to jest możliwe oraz chronić konsumenta. Ponadto wskazane jest ustalenie największych dopuszczalnych limitów dla zbóż i produktów zbożowych na poziomie rozsądnie osiągalnym, pod warunkiem że stosowane będą działania zapobiegawcze w celu uniknięcia zanieczyszczenia na wszystkich poziomach łańcucha produkcji i handlu.

(12) Suszone owoce winorośli (koryntki, rodzynki i sułtanki) okazały się wysoce zanieczyszczone. Suszone owoce winorośli są istotnym źródłem ochratoksyny A w dawkach pożywienia u ludzi o wysokim poziomie spożycia tych owoców, w szczególności u dzieci. Z tego względu właściwe jest obecnie ustalenie poziomu, który jest technologicznie osiągalny oraz konieczna jest dalsza poprawa praktyk w celu zmniejszenia zanieczyszczenia.

(13) Obecność ochratoksyny A została również zaobserwowana w kawie, winie, soku winogronowym, kakao i przyprawach korzennych. Państwa Członkowskie oraz zainteresowane strony (takie jak organizacje zawodowe) powinny przedsięwziąć poszukiwania i badania w celu ustalenia różnych czynników wpływających na powstanie ochratoksyny A oraz ustalenie środków zapobiegawczych, które należy podjąć w celu zmniejszenia obecności ochratoksyny A w tych środkach spożywczych. W odniesieniu do tych produktów powinno się dołożyć wszelkich starań w zakresie badań i środków zapobiegawczych, aby jak najbardziej zmniejszyć zawartość ochratoksyny A w toku ustalania największych dopuszczalnych limitów na podstawie zasady "na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie" (zasada ALARA). Jeżeli nie zostaną podjęte żadne wysiłki w celu zmniejszenia zawartości ochratoksyny A w niektórych produktach, to niezbędne będzie ustalenie najwyższych dopuszczalnych limitów dla tych produktów w celu ochrony zdrowia publicznego, bez możliwości oceny technologicznej wykonalności.

(14) W związku z tym rozporządzenie (WE) nr 466/2001 powinno zostać odpowiednio zmienione.

(15) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

W rozporządzeniu (WE) nr 466/2001 wprowadza się następujące zmiany:

1. W art. 4 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a) zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie: "w odniesieniu do aflatoksyn i ochratoksyny A w produktach wymienionych w ppkt 2.1 i 2.2 załącznika I zabrania się:";

b) w lit. b) wyrazy "i 2.1.3" zastępuje się wyrazami "2.1.3, 2.1.4, 2.2.1 i 2.2.2".

2. W art. 5 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

"2a. Komisja dokona przeglądu najwyższych dopuszczalnych limitów aflatoksyn ustanowionych w pkt 2.1.4 sekcji 2 załącznika I najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r. oraz, stosownie do potrzeb, zmniejszy je uwzględniając postęp wiedzy naukowej i technicznej.

Komisja dokona przeglądu przepisów zawartych w ppkt 2.2.2 i 2.2.3 sekcji 2 załącznika I najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r. w odniesieniu do najwyższej dopuszczalnej zawartości ochratoksyny A w suszonych owocach winorośli oraz w celu włączenia najwyższej dopuszczalnej zawartości ochratoksyny A w surowej i palonej kawie, produktach kawowych, winie, piwie, soku winogronowym, kakao, produktach kakaowych oraz przyprawach korzennych, uwzględniając podjęte badania i środki zapobiegawcze zastosowane w celu zmniejszenia obecności ochratoksyny w tych produktach.

W tym celu Państwa Członkowskie oraz zainteresowane strony corocznie przedstawiają Komisji wyniki podjętych badań oraz postępy osiągnięte w zakresie stosowania środków zapobiegawczych w celu uniknięcia zanieczyszczenia ochratoksyną A."

3. W załączniku I wprowadza się zmiany zgodnie z Załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł  2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dziesiątego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 5 kwietnia 2002 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 12 marca 2002 r.

W imieniu Komisji
David BYRNE
Członek Komisji

______

(1) Dz.U. L 37 z 13.2.1993, str. 1.

(2) Dz.U. L 77 z 16.3.2001, str. 1.

(3) Dz.U. L 41 z 13.2.2002, str. 12.

(4) Dz.U. L 22 z 24.1.1997, str. 27.

ZAŁĄCZNIK

W sekcji 2 (Mikotoksyny) załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 466/2001 dodaje się, co następuje:
Produkt Najwyższy dopuszczalny poziom (μg/kg) Metoda pobierania próbek Warunki metod analiz
B1 B1 + B2 + G1 + G2 M1
"2.1.4. Następujące gatunki

przypraw korzennych:

5 10 - dyrektywa 98/53/WE dyrektywa 98/53/WE"
- gatunki Capsicum (ich

suszone owoce, w całości

lub zmielone, włącznie z

gatunkami chilli i

sproszkowanym chilli,

pieprzem cayenne i

papryką)

- gatunki Piper (ich

owoce, włącznie z białym

i czarnym pieprzem)

- Myristica fragrans

(gałka muszkatołowa)

- Zingiber officinale

(imbir)

- Curcuma longa (ostryż

długi)

Produkt Najwyższy dopuszczalny poziom

(μg/kg lub ppb)

Metoda pobierania próbek Referencyjna metoda analityczna
"2.2. OCHRATOKSYNA A
2.2.1. Zboża (łącznie z ryżem i

gryką) i pochodne

produkty zbożowe

2.2.1.1. Surowe ziarna zbóż

(łącznie z ryżem i gryką)

5 dyrektywa Komisji 2002/26/WE(*) dyrektywa 2002/26/WE
2.2.1.2. Wszelkie pochodne

produkty zbożowe (łącznie

z przetworzonymi

produktami zbożowymi i

ziarnami zbóż

przeznaczonymi do

bezpośredniego spożycia

przez ludzi)

3 dyrektywa 2002/26/WE dyrektywa 2002/26/WE
2.2.2. Suszone owoce winorośli

(koryntki, rodzynki i

sułtanki)

10 dyrektywa 2002/26/WE dyrektywa 2002/26/WE
2.2.3. Surowa i palona kawa,

produkty kawowe, wino,

piwo, sok winogronowy,

kakao, produkty kakaowe,

przyprawy korzenne.

-
(*) Dz. U. L 75 z 16.3.2002, str. 38".

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2002.75.18

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie 472/2002 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 466/2001 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych
Data aktu: 12/03/2002
Data ogłoszenia: 16/03/2002
Data wejścia w życie: 01/05/2004, 26/03/2002, 05/04/2002