Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO-GATT 1994). Marakesz.1994.04.15.

POROZUMIENIE USTANAWIAJĄCE ŚWIATOWĄ ORGANIZACJĘ HANDLU

STRONY NINIEJSZEGO POROZUMIENIA,

UZNAJĄC, iż ich stosunki w dziedzinie handlu i przedsięwzięć gospodarczych powinny zmierzać do podniesienia standardu życia, zapewnienia pełnego zatrudnienia oraz wysokiego i stale rosnącego poziomu dochodów realnych i efektywnego popytu, jak również rozwoju produkcji i handlu towarami i usługami przy optymalnym wykorzystaniu światowych zasobów zgodnie z celami trwałego rozwoju, mając przy tym na względzie ochronę i zachowanie środowiska i zwiększenie środków na realizację tego celu zgodnie z ich potrzebami na różnych poziomach rozwoju gospodarczego,

UZNAJĄC ponadto, że potrzebne są skuteczne wysiłki w celu zapewnienia, by kraje rozwijające się, a zwłaszcza najmniej rozwinięte spośród nich, mogły uzyskać taki udział we wzroście handlu międzynarodowego, jaki odpowiada potrzebom ich rozwoju gospodarczego,

PRAGNĄC przyczynić się do realizacji tych zamierzeń przez przystępowanie do wzajemnych i wspólnie korzystnych przedsięwzięć zmierzających do znacznego obniżenia taryf celnych i innych barier w handlu oraz do usunięcia dyskryminacyjnego traktowania w międzynarodowych stosunkach handlowych,

POSTANAWIAJĄC zatem rozwinąć zintegrowany, skuteczniejszy i trwały wielostronny system handlowy, obejmujący Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu, wyniki poprzednich starań o liberalizację handlu oraz wszystkie rezultaty Rundy Urugwajskiej wielostronnych negocjacji handlowych,

ZDECYDOWANE zachować podstawowe zasady i sprzyjać realizacji celów przyświecających wielostronnemu systemowi handlowemu,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł  I

Ustanowienie Organizacji

Niniejszym ustanawia się Światową Organizację Handlu (zwaną dalej WTO).

Artykuł  II

Zakres działania WTO

1. WTO będzie stanowić wspólne ramy instytucjonalne dla stosunków handlowych, utrzymywanych między jego Członkami, w sprawach dotyczących porozumień i związanych z nimi instrumentów prawnych zawartych w załącznikach do niniejszego porozumienia.

2. Porozumienia i związane z nimi instrumenty prawne zawarte w załącznikach 1, 2 i 3 (zwane dalej "Wielostronnymi porozumieniami handlowymi") stanowią integralne części niniejszego porozumienia, wiążące dla wszystkich Członków.

3. Porozumienia i związane z nimi instrumenty prawne zawarte w załączniku 4 (zwane dalej "Fakultatywnymi porozumieniami handlowymi") stanowią również część porozumienia dla tych Członków, którzy je przyjęli, i są dla tych Członków wiążące. Porozumienia zawarte w załączniku 4 nie stwarzają ani obowiązków, ani praw dla Członków, którzy ich nie przyjęli.

4. Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994 wymieniony w załączniku 1A (zwany dalej GATT 1994) jest pod względem prawnym odrębny od Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z dnia 30 października 1947 r., dołączonego do Aktu końcowego przyjętego na zakończenie drugiej sesji Komitetu Przygotowawczego Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie handlu i zatrudnienia, z późniejszymi korektami, poprawkami lub zmianami (zwanego dalej GATT 1947).

Artykuł  III

Funkcje WTO

1. WTO będzie ułatwiać wprowadzenie, stosowanie i funkcjonowanie niniejszego porozumienia i Wielostronnych porozumień handlowych, sprzyjać realizacji ich celów, a także stworzy ramy wprowadzania, stosowania i funkcjonowania Fakultatywnych porozumień handlowych.

2. WTO będzie stanowić forum negocjacji dotyczących wielostronnych stosunków handlowych jego Członków w dziedzinach objętych porozumieniami wymienionymi w załącznikach do niniejszego porozumienia. WTO może również stanowić forum dla dalszych negocjacji pomiędzy Członkami w sprawie wielostronnych stosunków handlowych oraz stanowić ramy dla wdrażania wyników tych negocjacji, o czym może zadecydować Konferencja Ministerialna.

3. WTO będzie administrować Uzgodnieniem w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów (zwanym dalej Uzgodnieniem o rozstrzyganiu sporów lub DSU), zawartym w załączniku 2 do niniejszego porozumienia.

4. WTO będzie administrować Mechanizmem przeglądu polityki handlowej (zwanym dalej TPRM), zawartym w załączniku 3 do niniejszego porozumienia.

5. W celu osiągnięcia większej spójności w formułowaniu globalnej polityki gospodarczej WTO będzie współpracować według właściwości z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz z Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju i jego afiliowanymi agendami.

Artykuł  IV

Struktura WTO

1. Powołana będzie Konferencja Ministerialna złożona z przedstawicieli wszystkich Członków, która będzie zbierała się przynajmniej raz na dwa lata. Konferencja Ministerialna będzie realizowała funkcje WTO i podejmowała w tym celu odpowiednie działania. Konferencja Ministerialna będzie uprawniona do podejmowania decyzji we wszystkich sprawach związanych z Wielostronnymi porozumieniami handlowymi na wniosek Członka, przy zachowaniu wymogów co do trybu podejmowania decyzji przewidzianych w niniejszym porozumieniu oraz w odpowiednim Wielostronnym porozumieniu handlowym.

2. Powołana będzie Rada Generalna złożona z przedstawicieli wszystkich Członków, która będzie zbierała się w miarę potrzeby. Rada Generalna będzie pełniła funkcje Konferencji Ministerialnej w przerwach między jej sesjami. Rada Generalna będzie też wykonywała czynności przypisane jej niniejszym porozumieniem. Rada Generalna ustanowi swój regulamin postępowania oraz będzie zatwierdzać regulaminy postępowania komitetów, o których mowa w ustępie 7.

3. Rada Generalna będzie zbierała się w miarę potrzeby w celu wykonywania czynności Organu Rozstrzygania Sporów, przewidzianego w Uzgodnieniu o rozstrzyganiu sporów. Organ Rozstrzygania Sporów może mieć swego własnego przewodniczącego i ustanowi taki regulamin postępowania, jaki uzna za konieczny dla spełniania tych czynności.

4. Rada Generalna będzie zbierała się w miarę potrzeby w celu wykonywania czynności Organu Przeglądu Polityki Handlowej przewidzianego w TPRM. Organ Przeglądu Polityki Handlowej może mieć swego własnego przewodniczącego i ustanowi taki regulamin postępowania, jaki uzna za konieczny dla spełniania tych czynności.

5. Powołana będzie Rada do spraw Handlu Towarami, Rada do spraw Handlu Usługami oraz Rada do spraw Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (zwana dalej Radą do spraw TRIPS), które będą działały pod ogólnym kierownictwem Rady Generalnej. Rada do spraw Handlu Towarami będzie nadzorowała funkcjonowanie Wielostronnych porozumień handlowych wymienionych w załączniku 1A. Rada do spraw Handlu Usługami będzie nadzorowała funkcjonowanie Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (dalej zwanego GATS). Rada do spraw Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej będzie nadzorowała funkcjonowanie porozumienia w sprawie handlowych aspektów własności intelektualnej (zwanego dalej Porozumieniem w sprawie TRIPS). Rady te będą pełniły funkcje wyznaczone dla nich odpowiednimi porozumieniami i przez Radę Generalną. Ustanowią one swoje regulaminy postępowania podlegające zatwierdzeniu przez Radę Generalną. Członkostwo w tych Radach będzie otwarte dla przedstawicieli wszystkich Członków. Rady te będą zbierały się w miarę potrzeby w celu wypełniania swoich funkcji.

6. Rada do spraw Handlu Towarami, Rada do spraw Handlu Usługami oraz Rada do spraw TRIPS mogą w miarę potrzeby ustanawiać swoje organy pomocnicze. Organy te ustanowią swoje regulaminy postępowania podlegające zatwierdzeniu przez odpowiednie Rady.

7. Konferencja Ministerialna powoła Komitet do spraw Handlu i Rozwoju, Komitet do spraw Ograniczeń Wprowadzanych dla Ochrony Bilansu Płatniczego oraz Komitet do spraw Budżetu, Finansów i Administracji, które będą pełniły funkcje przewidziane dla nich niniejszym porozumieniem i Wielostronnymi porozumieniami handlowymi oraz wszelkie dodatkowe funkcje wyznaczone dla nich przez Radę Generalną, oraz może ustanowić dodatkowe Komitety o takich zakresach czynności, jakie uzna za stosowne. W zakres funkcji Komitetu do spraw Handlu i Rozwoju będą wchodzić okresowe przeglądy specjalnych postanowień wielostronnych porozumień handlowych działających na korzyść Członków - krajów najmniej rozwiniętych i występowanie do Rady Generalnej o podjęcie odpowiednich działań. Członkostwo w tych Komitetach jest otwarte dla przedstawicieli wszystkich Członków.

8. Organy przewidziane Fakultatywnymi porozumieniami handlowymi będą wypełniały funkcje przewidziane dla nich tymi porozumieniami i będą działały w ramach instytucjonalnych WTO. Organy te będą regularnie informować Radę Generalną o swojej działalności.

Artykuł  V

Stosunki z innymi organizacjami

1. Rada Generalna podejmie odpowiednie kroki dla ustanowienia efektywnej współpracy z innymi organizacjami międzyrządowymi, których działalność ma związek z funkcjami WTO.

2. Rada Generalna może podjąć odpowiednie działania dotyczące prowadzenia konsultacji i współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się sprawami powiązanymi z działalnością WTO.

Artykuł  VI

Sekretariat

1. Ustanawia się Sekretariat WTO (zwany dalej Sekretariatem), kierowany przez Dyrektora Generalnego.

2. Konferencja Ministerialna mianuje Dyrektora Generalnego i ustanowi przepisy regulujące uprawnienia, obowiązki, warunki zatrudnienia i kadencję Dyrektora Generalnego.

3. Dyrektor Generalny będzie mianował członków personelu Sekretariatu i ustalał ich obowiązki oraz warunki zatrudnienia zgodnie z przepisami przyjętymi przez Konferencję Ministerialną.

4. Obowiązki Dyrektora Generalnego i personelu Sekretariatu będą miały charakter ściśle międzynarodowy. Wypełniając swoje obowiązki Dyrektor Generalny i personel Sekretariatu nie będą zabiegać o instrukcje ani stosować się do instrukcji jakiegokolwiek rządu, ani jakiejkolwiek władzy spoza WTO. Powstrzymają się od jakichkolwiek działań, które mogą wywrzeć negatywny wpływ na ich status jako funkcjonariuszy międzynarodowych. Członkowie WTO będą uznawać międzynarodowy charakter obowiązków Dyrektora Generalnego i personelu Sekretariatu i nie będą ubiegać się o wpływ na wykonywanie przez nich tych czynności.

Artykuł  VII

Budżet i składki członkowskie

1. Dyrektor Generalny będzie przedstawiał Komitetowi Budżetu, Finansów i Administracji projekt budżetu rocznego i sprawozdanie finansowe WTO. Komitet Budżetu, Finansów i Administracji będzie dokonywał oceny projektu budżetu rocznego i sprawozdania finansowego, przedstawionych przez Dyrektora Generalnego, i proponował stosowne zalecenia Radzie Generalnej. Projekt budżetu rocznego będzie podlegał zatwierdzeniu przez Radę Generalną.

2. Komitet Budżetu, Finansów i Administracji będzie przedstawiał Radzie Generalnej projekty przepisów finansowych, wśród nich postanowienia ustalające:

a) wielkość składek wnoszonych przez Członków na pokrycie kosztów WTO oraz

b) środki, jakie mają być podjęte wobec Członków zalegających z wpłatami.

Przepisy finansowe będą oparte, o ile to będzie możliwe, na przepisach i praktykach GATT 1947.

3. Rada Generalna będzie zatwierdzać przepisy finansowe i projekt budżetu rocznego większością dwóch trzecich głosów, stanowiącą ponad połowę Członków WTO.

4. Każdy Członek będzie bezzwłocznie dokonywać na rzecz WTO wpłaty swego udziału w kosztach, zgodnie z przepisami finansowymi przyjętymi przez Radę Generalną.

Artykuł  VIII

Status WTO

1. WTO będzie posiadać osobowość prawną i uzyska od każdego ze swych Członków taką zdolność prawną, jaka może być konieczna do wykonywania jej funkcji.

2. WTO uzyska od każdego ze swych Członków takie przywileje i immunitety, jakie są konieczne do wykonywania jej funkcji.

3. Funkcjonariusze WTO i przedstawiciele jej Członków również uzyskają od każdego z Członków takie przywileje i immunitety, jakie są konieczne do niezależnego wykonywania ich funkcji związanych z WTO.

4. Przywileje i immunitety, które mają być przyznane przez Członków dla WTO, jej funkcjonariuszom i przedstawicielom Członków, będą podobne do przywilejów i immunitetów przewidzianych w Konwencji o przywilejach i immunitetach organizacji wyspecjalizowanych, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 21 listopada 1947 r.

5. WTO może zawrzeć porozumienie w sprawie swojej siedziby.

Artykuł  IX

Podejmowanie decyzji

1. WTO będzie kontynuowała praktykę podejmowania decyzji w drodze consensusu, stosowaną w ramach GATT 1947⁽¹⁾ . Jeżeli decyzja nie może być podjęta w drodze consensusu, sprawa będąca przedmiotem decyzji będzie rozstrzygana w drodze głosowania, chyba że przepisy stanowią inaczej. Na sesjach Konferencji Ministerialnej i Rady Generalnej każdy Członek WTO będzie miał jeden głos. Wspólnoty Europejskie, korzystając ze swego prawa głosu, będą miały liczbę głosów równą liczbie ich państw członkowskich będących członkami WTO⁽²⁾. Jeżeli w niniejszym porozumieniu lub w odpowiednim Wielostronnym porozumieniu handlowym nie przewidziano inaczej, decyzje Konferencji Ministerialnej oraz Rady Generalnej będą podejmowane większością oddanych głosów⁽³⁾.

2. Konferencja Ministerialna i Rada Generalna będą mieć wyłączne uprawnienia dokonywania interpretacji niniejszego porozumienia oraz Wielostronnych porozumień handlowych. W przypadku interpretacji jakiegokolwiek Wielostronnego porozumienia handlowego zawartego w załączniku 1 będą one wykonywały takie uprawnienia na podstawie zalecenia Rady nadzorującej działanie odnośnego porozumienia. Decyzja przyjmująca interpretacje będzie podejmowana większością trzech czwartych Członków. Postanowienia niniejszego ustępu nie będą wykorzystywane w sposób naruszający postanowienia artykułu X w sprawie dokonywania poprawek.

3. W wyjątkowych okolicznościach Konferencja Ministerialna może zawiesić zobowiązanie nałożone na Członka przez niniejsze porozumienie lub przez jakiekolwiek Wielostronne porozumienie handlowe, pod warunkiem że taka decyzja uzyska aprobatę trzech czwartych⁽⁴⁾ Członków, o ile niniejszy ustęp nie stanowi inaczej.

a) Wniosek o zawieszenie, dotyczący niniejszego porozumienia, powinien być skierowany do Konferencji Ministerialnej w celu rozpatrzenia zgodnie z praktyką podejmowania decyzji w drodze consensusu. Konferencja Ministerialna wyznaczy termin nie przekraczający dziewięćdziesięciu dni w celu rozpatrzenia sprawy. Jeżeli w tym okresie consensus nie zostanie osiągnięty, decyzja w sprawie zawieszenia zobowiązań będzie podjęta większością trzech czwartych Członków.

b) Wniosek o zawieszenie, dotyczący Wielostronnych porozumień handlowych zawartych w załącznikach 1A lub 1B, lub 1C i załącznikach do nich, powinien być skierowany najpierw odpowiednio do Rady do spraw Handlu Towarami, Rady do spraw Handlu Usługami lub Rady do spraw TRIPS w celu rozpatrzenia w terminie nie przekraczającym dziewięćdziesięciu dni. Po upływie tego terminu właściwa Rada przedstawi sprawozdanie Konferencji Ministerialnej.

4. Decyzja Konferencji Ministerialnej przyznająca zawieszenie będzie stwierdzała wyjątkowe okoliczności uzasadniające taką decyzję, zasady i warunki stosowania zawieszenia oraz termin upływu jego ważności. Każde zawieszenie przyznane na okres dłuższy niż jeden rok będzie poddane przeglądowi przez Konferencję Ministerialną nie później niż rok po jego udzieleniu, a następnie w każdym kolejnym roku aż do jego wygaśnięcia. W trakcie każdego przeglądu Konferencja Ministerialna zbada, czy szczególne okoliczności uzasadniające zawieszenie nadal istnieją oraz czy spełnione zostały zasady i warunki, którymi obwarowano takie zawieszenie. Na podstawie dorocznego przeglądu Konferencja Ministerialna może przedłużyć, zmienić lub zakończyć zawieszenie.

5. Decyzje podjęte w oparciu o jakiekolwiek z Fakultatywnych porozumień handlowych, w tym jakiekolwiek decyzje interpretacyjne i zawieszenia, będą objęte postanowieniami tego porozumienia.

Artykuł  X

Poprawki

1. Każdy Członek WTO może wnieść propozycje poprawki do postanowień niniejszego porozumienia lub Wielostronnych porozumień handlowych wymienionych w załączniku 1 poprzez skierowanie takiej propozycji do Konferencji Ministerialnej. Rady wymienione w ustępie 5 artykułu IV mogą również przedstawiać Konferencji Ministerialnej propozycje dokonania poprawek w odpowiednim porozumieniu handlowym wymienionym w załączniku 1, którego funkcjonowanie nadzorują. Decyzja Konferencji Ministerialnej o skierowanie proponowanej poprawki do akceptacji Członków będzie wymagała consensusu przez okres dziewięćdziesięciu dni od formalnego przedłożenia tej propozycji Konferencji Ministerialnej, chyba że Konferencja Ministerialna zadecyduje o przedłużeniu tego okresu. Jeżeli nie stosuje się postanowień ustępów 2, 5 lub 6, w takiej decyzji zostanie określone, czy mają do niej zastosowanie postanowienia ustępów 3 lub 4. Jeżeli consensus zostanie osiągnięty, Konferencja Ministerialna niezwłocznie przedłoży proponowaną poprawkę Członkom do akceptacji. Przy braku consensusu w wyznaczonym terminie Konferencja Ministerialna podejmie decyzję większością dwóch trzecich Członków, czy przedstawić propozycję poprawki Członkom do akceptacji. Z wyjątkiem postanowień ustępów 2, 5 i 6, do proponowanej poprawki będą miały zastosowanie postanowienia ustępu 3, chyba że Konferencja Ministerialna postanowi większością trzech czwartych Członków o zastosowaniu ustępu 4.

2. Poprawki do postanowień niniejszego artykułu oraz do postanowień artykułów wymienionych poniżej mogą wejść w życie dopiero po akceptacji przez wszystkich Członków:

artykułu IX niniejszego porozumienia;

artykułów I i II GATT 1994;

artykułu II ustęp 1 GATS;

artykułu 4 Porozumienia w sprawie TRIPS.

3. Poprawki do postanowień niniejszego porozumienia lub do Wielostronnych porozumień handlowych zawartych w załącznikach 1A i 1C, innych niż postanowienia wymienione w ustępach 2 i 6, mogące spowodować zmianę praw i obowiązków Członków, wejdą w życie dla Członków, którzy je przyjęli, po uprzednim przyjęciu przez dwie trzecie Członków, a następnie dla każdego innego Członka po ich akceptacji przez niego. Konferencja Ministerialna może zadecydować większością trzech czwartych Członków, że jakakolwiek poprawka, która weszła w życie na mocy niniejszego ustępu, ma taki charakter, że jakikolwiek Członek, który nie przyjmie jej w terminie wyznaczonym przez Konferencję Ministerialną, będzie miał prawo w każdym przypadku wycofać się z WTO lub pozostać Członkiem za zgodą Konferencji Ministerialnej.

4. Poprawki do postanowień niniejszego porozumienia oraz do Wielostronnych porozumień handlowych zawartych w załącznikach 1A i 1C, innych niż postanowienia wymienione w ustępach 2 i 6, nie powodujące zmiany praw i obowiązków Członków, wejdą w życie w odniesieniu do wszystkich Członków po ich przyjęciu przez dwie trzecie Członków.

5. Z wyjątkiem przypadków wymienionych w ustępie 2 powyżej, poprawki do części I, II i III GATS oraz do odnośnych załączników wejdą w życie w odniesieniu do Członków, którzy je przyjęli, po przyjęciu przez dwie trzecie Członków, a następnie dla każdego przyjmującego Członka w momencie przyjęcia. Konferencja Ministerialna może zadecydować większością trzech czwartych Członków, że jakakolwiek poprawka dokonana zgodnie z powyższym postanowieniem ma taki charakter, iż jakikolwiek Członek, który nie przyjął jej w terminie wyznaczonym przez Konferencję Ministerialną, w każdym przypadku będzie miał prawo wycofać się z WTO lub pozostać Członkiem za zgodą Konferencji Ministerialnej. Poprawki do części IV, V i VI GATS i do odnośnych załączników wejdą w życie dla wszystkich Członków po ich przyjęciu przez dwie trzecie Członków.

6. Niezależnie od innych postanowień zawartych w niniejszym artykule, poprawki do Porozumienia w sprawie TRIPS, spełniające wymogi ustępu 2 artykułu 71 tego porozumienia, mogą być przyjęte przez Konferencję Ministerialną bez dalszego formalnego procesu ich przyjmowania.

7. Każdy Członek przyjmujący poprawkę do niniejszego porozumienia lub do Wielostronnych porozumień handlowych zamieszczonych w załączniku 1 złoży dokument przyjęcia Dyrektorowi Generalnemu WTO w okresie wyznaczonym przez Konferencję Ministerialną dla przyjęcia.

8. Każdy Członek WTO może zgłosić propozycję poprawki do postanowień Wielostronnych porozumień handlowych zamieszczonych w załącznikach 2 i 3, kierując ją do Konferencji Ministerialnej. Decyzja w sprawie przyjęcia poprawek do Wielostronnego porozumienia handlowego zamieszczonego w załączniku 2 będzie podejmowana w drodze consensusu, a poprawki te wejdą w życie dla wszystkich Członków po zatwierdzeniu przez Konferencję Ministerialną. Decyzje o przyjęciu poprawek do Wielostronnego porozumienia handlowego zawartego w załączniku 3 wejdą w życie dla wszystkich Członków po ich zatwierdzeniu przez Konferencję Ministerialną.

9. Konferencja Ministerialna, na wniosek Członków będących stronami jakiegoś porozumienia handlowego, może zadecydować wyłącznie w drodze consensusu, aby załączyć to porozumienie do załącznika 4. Konferencja Ministerialna, na wniosek Członków-stron Fakultatywnego porozumienia handlowego, może zadecydować o skreśleniu tego porozumienia z załącznika 4.

10. Poprawki do Fakultatywnego porozumienia handlowego będą regulowane przepisami odnośnego porozumienia.

Artykuł  XI

Pierwotne członkostwo

1. Układające się strony GATT 1947, według stanu na dzień wejścia w życie niniejszego porozumienia, jak również Wspólnoty Europejskie, które przyjmą niniejsze porozumienie oraz Wielostronne porozumienia handlowe i których listy koncesji i zobowiązań są dołączone do GATT 1994 r. oraz których listy szczegółowych zobowiązań są dołączone do GATS, staną się pierwotnymi Członkami WTO.

2. Od krajów uznanych przez ONZ za najmniej rozwinięte będzie wymagać się podjęcia jedynie takich zobowiązań i udzielenia takich koncesji, których zakres będzie zgodny z potrzebami ich indywidualnego rozwoju, potrzebami finansowymi i handlowymi lub możliwościami administracyjnymi i instytucjonalnymi.

Artykuł  XII

Przystąpienie

1. Każde państwo lub odrębne terytorium celne posiadające pełną autonomię w prowadzeniu swych zewnętrznych stosunków handlowych oraz w innych sprawach, o których stanowi niniejsze porozumienie oraz Wielostronne porozumienia handlowe, może przystąpić do niniejszego porozumienia na warunkach, które zostaną uzgodnione między nim a WTO. Takie przystąpienie będzie miało zastosowanie do niniejszego porozumienia oraz Wielostronnych porozumień handlowych do niego dołączonych.

2. Decyzja o przystąpieniu będzie podejmowana przez Konferencję Ministerialną. Konferencja Ministerialna będzie zatwierdzała porozumienie w sprawie warunków przystąpienia większością dwóch trzecich Członków WTO.

3. Przystąpienie do Fakultatywnego porozumienia handlowego będzie regulowane postanowieniami odnośnego porozumienia.

Artykuł  XIII

Niestosowanie Wielostronnych porozumień handlowych między poszczególnymi Członkami

1. Niniejsze porozumienie oraz Wielostronne porozumienia handlowe zamieszczone w załącznikach 1 i 2 nie będą miały zastosowania między którymkolwiek Członkiem a którymkolwiek innym Członkiem, jeżeli jeden z nich, stając się Członkiem WTO, nie wyrazi zgody na takie stosowanie.

2. Pierwotni Członkowie WTO, którzy byli układającymi się stronami GATT 1947, mogą odwołać się do ustępu 1 we wzajemnych stosunkach tylko wtedy, gdy zastosowali oni wcześniej artykuł XXXV tego Układu i gdy zastosowanie takie było w mocy we wzajemnych stosunkach tych układających się stron w momencie wejścia w życie dla nich tego porozumienia.

3. Ustęp 1 będzie stosowany w stosunkach pomiędzy Członkiem a innym Członkiem, który przystępuje na podstawie artykułu XII, tylko wtedy, gdy Członek nie zgadzający się na stosowanie powiadomi o tym Konferencję Ministerialną, zanim Konferencja Ministerialna zaakceptuje porozumienie w sprawie warunków przystąpienia.

4. Konferencja Ministerialna może dokonywać przeglądów funkcjonowania niniejszego artykułu w przypadkach szczególnych, na wniosek któregokolwiek Członka, i wydać odpowiednie zalecenia.

5. Niestosowanie Fakultatywnego porozumienia handlowego między jego stronami będzie regulowane postanowieniami takiego porozumienia.

Artykuł  XIV

Przyjmowanie, wejście w życie, deponowanie

1. Niniejsze porozumienie będzie otwarte do przyjęcia w drodze podpisu lub w inny sposób przez układające się strony GATT 1947 i Wspólnoty Europejskie, spełniające warunki, aby stać się pierwotnymi Członkami WTO zgodnie z artykułem XI niniejszego porozumienia. Takie przyjęcie będzie dotyczyć niniejszego porozumienia oraz załączonych do niego Wielostronnych porozumień handlowych. Niniejsze porozumienie wraz z załączonymi Wielostronnymi porozumieniami handlowymi wejdą w życie z datą określoną przez Ministrów, zgodnie z ustępem 3 Aktu Końcowego obejmującego rezultaty Rundy Urugwajskiej Wielostronnych negocjacji handlowych, i pozostanie otwarte do przyjęcia przez okres dwóch lat od tej daty, chyba że Ministrowie zadecydują inaczej. Przyjęcie dokonane po wejściu w życie niniejszego porozumienia wejdzie w życie w trzydziestym dniu następującym po dacie takiego przyjęcia.

2. Członek, który przyjmie niniejsze porozumienie po jego wejściu w życie, wykona takie koncesje i zobowiązania wynikające z Wielostronnych porozumień handlowych, które mają być zrealizowane w okresie od wejścia w życie niniejszego porozumienia, tak jakby przyjął to porozumienie z datą jego wejścia w życie.

3. Do czasu wejścia w życie niniejszego porozumienia, jego tekst oraz teksty Wielostronnych porozumień handlowych będą zdeponowane u Dyrektora Generalnego przy układających się stronach GATT 1947. Dyrektor Generalny pilnie przekaże uwierzytelniony tekst niniejszego porozumienia oraz Wielostronnych porozumień handlowych, jak również zawiadomienie o każdym ich przyjęciu, wszystkim rządom i Wspólnotom Europejskim, które przyjęły to porozumienie. Niniejsze porozumienie i Wielostronne porozumienia handlowe oraz poprawki do nich od momentu wejścia w życie niniejszego porozumienia będą zdeponowane u Dyrektora Generalnego WTO.

4. Przyjęcie i wejście w życie Fakultatywnego porozumienia handlowego będą regulowane jego postanowieniami. Takie porozumienia będą zdeponowane u Dyrektora Generalnego przy układających się stronach GATT 1947. Od momentu wejścia w życie niniejszego porozumienia takie porozumienia będą zdeponowane u Dyrektora Generalnego WTO.

Artykuł  XV

Wystąpienie

1. Każdy Członek może wystąpić z niniejszego porozumienia. Wystąpienie takie odnosić się będzie zarówno do niniejszego porozumienia, jak i Wielostronnych porozumień handlowych i nabierze mocy po upływie sześciu miesięcy od daty otrzymania przez Dyrektora Generalnego WTO pisemnego zawiadomienia o wystąpieniu.

2. Wystąpienie z Fakultatywnego porozumienia handlowego regulowane jest jego postanowieniami.

Artykuł  XVI

Postanowienia różne

1. Jeżeli w niniejszym porozumieniu lub w Wielostronnych porozumieniach handlowych nie postanowiono inaczej, WTO będzie kierować się decyzjami, procedurami i zwyczajową praktyką, stosowanymi przez układające się strony GATT 1947 oraz organy ustanowione w ramach GATT 1947.

2. W możliwie najszerszym zakresie, Sekretariat GATT 1947 stanie się Sekretariatem WTO, a Dyrektor Generalny przy układających się stronach GATT 1947 będzie działał jako Dyrektor Generalny WTO, dopóki Konferencja Ministerialna nie mianuje Dyrektora Generalnego zgodnie z ustępem 2 artykułu VI niniejszego porozumienia.

3. W przypadku gdy zaistnieje sprzeczność pomiędzy postanowieniem niniejszego porozumienia a postanowieniem któregokolwiek z Wielostronnych porozumień handlowych, postanowienie niniejszego porozumienia jest decydujące w zakresie sprzeczności.

4. Każdy Członek zapewni zgodność swoich praw, przepisów i procedur administracyjnych z zobowiązaniami przewidzianymi w załączonych porozumieniach.

5. Nie można zgłaszać zastrzeżeń wobec jakiegokolwiek z postanowień niniejszego porozumienia. Zastrzeżenia w stosunku do jakiegokolwiek postanowienia Wielostronnych porozumień handlowych mogą być dokonane tylko w zakresie dopuszczonym przez postanowienia zawarte w tych porozumieniach. Zastrzeżenia wobec postanowienia Fakultatywnego porozumienia handlowego będą podlegały jego postanowieniom.

6. Niniejsze porozumienie zostanie zarejestrowane zgodnie z postanowieniami artykułu 102 Karty Narodów Zjednoczonych.

Sporządzono w Marakeszu dnia piętnastego kwietnia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego czwartego roku w jednym egzemplarzu w językach angielskim, francuskim i hiszpańskim, przy czym każdy tekst jest autentyczny.

Uwagi wyjaśniające:

Pojęcie "kraj" lub "kraje", użyte w niniejszym porozumieniu i w Wielostronnych porozumieniach handlowych, należy rozumieć jako obejmujące jakiekolwiek oddzielne terytorium celne Członka WTO.

W przypadku gdy oddzielne terytorium celne jest Członkiem WTO, pojęcie "narodowy", użyte w niniejszym porozumieniu lub Wielostronnych porozumieniach handlowych, należy rozumieć jako odnoszące się do tego terytorium celnego, chyba że stwierdzono inaczej.

______

⁽¹⁾ Przyjmuje się, że dany organ podjął decyzję w drodze consensusu w sprawie przedłożonej mu do rozpatrzenia, jeżeli żaden z Członków obecnych na posiedzeniu, na którym podejmowana jest decyzja, nie sprzeciwi się formalnie proponowanej decyzji.

⁽²⁾ Liczba głosów Wspólnot Europejskich i ich państw członkowskich w żadnym przypadku nie może przekraczać liczby państw członkowskich Wspólnot Europejskich.

⁽³⁾ Decyzje Rady Generalnej działającej w charakterze Organu Rozstrzygania Sporów będą podejmowane tylko zgodnie z postanowieniami ustępu 4 artykułu 2 Uzgodnienia o rozstrzyganiu sporów.

⁽⁴⁾ Decyzja w sprawie zawieszenia zobowiązań, podjęta w związku z okresem przejściowym lub okresem stopniowego wprowadzania w życie postanowień, z których Członek wnioskujący nie wywiązał się w wyznaczonym terminie, może być podjęta jedynie w drodze consensusu.

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.1994.336.3
• Rodzaj: umowa międzynarodowa
• Tytuł: Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO-GATT 1994). Marakesz.1994.04.15.
• Data aktu: 1994-04-15
• Data ogłoszenia: 1994-12-23
• Data wejścia w życie: 1995-07-01, 1995-01-01