Sprawa C-562/10: Skarga wniesiona w dniu 30 listopada 2010 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Federalnej Niemiec.

Skarga wniesiona w dniu 30 listopada 2010 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Federalnej Niemiec

(Sprawa C-562/10)

(2011/C 63/37)

(Dz.U.UE C z dnia 26 lutego 2011 r.)

Język postępowania: niemiecki

Strony

Strona skarżąca: Komisja Europejska (przedstawiciele: F. W. Blust i I. Rogalski, pełnomocnicy)

Strona pozwana: Republika Federalna Niemiec

Żądania strony skarżącej

Skarżąca wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że:

– Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 56 TFUE,

1) przyznając prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z brzmieniem § 34 ust. 1 pkt 1 SGB XI w przypadku tymczasowego pobytu osoby wymagającej opieki w innym państwie członkowskim jedynie na okres maksymalnie sześciu tygodni;

2) nieprzewidując zwrotu kosztów usług opiekuńczych, z których w przypadku tymczasowego pobytu w innym państwie członkowskim osoba wymagająca opieki skorzystała w tym innym państwie i które zostały wykonane przez usługodawcę mającego siedzibę w tym innym państwie członkowskim, w wysokości przewidzianej dla rzeczowych świadczeń opiekuńczych wykonanych w Niemczech, względnie wykluczając ich zwrot na podstawie § 34 ust. 1 pkt 1 SGB XI;

3) niedokonując zwrotu kosztów wynajęcia sprzętów i produktów służących pielęgnacji w przypadku tymczasowego pobytu osoby wymagającej opieki w innym państwie członkowskim, względnie wykluczając ich zwrot na podstawie § 34 ust. 1 pkt 1 SGB XI, nawet gdy koszty te zostałyby zwrócone w Niemczech, względnie sprzęty i produkty te zostałyby tam udostępnione i zwrot nie miałby skutku w postaci podwojenia bądź innego zwiększenia świadczeń przyznawanych w Niemczech;

– obciążenie Republiki Federalnej Niemiec kosztami postępowania.

Zarzuty i główne argumenty

Przedmiotem niniejszej skargi jest niemieckie uregulowanie dotyczące ubezpieczenia pielęgnacyjnego (Pflegeversicherung), zgodnie z którym osoby wymagające opieki, które otrzymują w Niemczech świadczenia z ustawowego (socjalnego) ubezpieczenia pielęgnacyjnego, nie mają prawa do tych świadczeń w takim samym zakresie, jeżeli tymczasowo udadzą się do innego państwa członkowskiego i tam korzystają (chcą skorzystać) z usług opiekuńczych lub zasiłku pielęgnacyjnego (Pflegegeld). W przypadku tymczasowego pobytu w innym państwie członkowskim odnośne przepisy regulujące rzeczowe świadczenia opiekuńcze przewidują, że zasiłek pielęgnacyjny i sprzęty oraz produkty służące pielęgnacji są na znacznie niższym poziomie aniżeli w przypadku opieki sprawowanej na terytorium Niemiec.

Komisja jest zdania, że przedmiotowe uregulowania nie są zgodne z art. 56 TFUE, ponieważ znacznie utrudniają skorzystanie z usług opiekuńczych w innym państwie członkowskim i nie jest to uzasadnione przez nadrzędne względy interesu ogólnego, wzgl. nie jest to niezbędne. Usługi opiekuńcze, jak również wynajęcie sprzętów i produktów służących pielęgnacji, stanowią świadczenia, które są realizowane odpłatnie i w związku z tym stanowią usługi w rozumieniu art. 56 TFUE. W związku z tym należą one do zakresu zastosowania postanowień dotyczących swobodnego przepływu usług. W swoim orzecznictwie poświęconym tematyce zwrotu kosztów za świadczenia lekarskie zrealizowane w innym państwie członkowskim Trybunał podkreślał, że korzystając z kompetencji do ukształtowania swoich systemów zabezpieczeń społecznych państwa członkowskie są zobowiązane do poszanowania prawa wspólnotowego. Okoliczność, że uregulowanie należy do dziedziny zabezpieczeń społecznych nie wyklucza zatem zastosowania art. 56 TFUE.

W kontekście uregulowań zasiłku pielęgnacyjnego (dyskryminujące) ograniczenie polega na tym, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, o ile ubezpieczony przebywa za granicą, istnieje jedynie przez okres sześciu tygodni. W ten sposób osobom wymagającym opieki utrudnione zostaje korzystanie z usług opiekuńczych za granicą po upływie tego terminu.

W kontekście uregulowań rzeczowych świadczeń opiekuńczych (dyskryminujące) ograniczenie polega na tym, że zwrot kosztów za rzeczowe świadczenia opiekuńcze zrealizowane w sytuacji pobytu osoby wymagającej opieki w innym państwie członkowskim przez usługodawcę mającego siedzibę w tym innym państwie członkowskim, nie jest przewidziany, względnie jest wykluczony. Okoliczność, że również na terytorium krajowym koszty rzeczowych świadczeń opiekuńczych zrealizowanych przez podmioty, z którymi kasa chorych nie ma umowy, nie są, jak podnosi rząd federalny, pokrywane, nie prowadzi do zmiany oceny. W Niemczech istnieje bowiem wiele podmiotów, z którymi zostały zawarte umowy. Tymczasem zgodnie informacjami Komisji w innych państwach członkowskich takich podmiotów w ogóle nie ma. W związku z tym ubezpieczeni (wzgl. osoby wymagające opieki) nie mają co do zasady możliwości korzystania w ramach socjalnego ubezpieczenia pielęgnacyjnego z rzeczowych świadczeń opiekuńczych w innym państwie członkowskim, podczas gdy w Niemczech - nawet jeśli nie w stosunku do każdego podmiotu - taka możliwość istnieje.

W końcu w kontekście uregulowań dotyczących zaopatrzenia w sprzęty i produkty służące pielęgnacji (dyskryminujące) ograniczenie polega na tym, że koszty wynajęcia i (korzystania z) takich sprzętów i produktów w innym państwie członkowskim nie są zwracane również wtedy, gdy w przypadku opieki realizowanej w Niemczech byłyby przejęte przez ubezpieczenie.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału swoboda świadczenia usług zagwarantowania w art. 56 TFUE wymaga nie tylko usunięcia wszelkich przejawów dyskryminacji podmiotu świadczącego usługę ze względu na jego przynależność państwową, lecz zniesienia również wszelkich ograniczeń - nawet jeśli stosowanych bez rozróżnienia względem krajowych i pochodzących z innych państw członkowskich podmiotów świadczących usługi, jeśli są one w stanie uniemożliwić lub ograniczyć działalność podmiotu świadczącego usługę, mającego siedzibę w innym pastwie członkowskim i świadczącym tam zgodnie prawem podobne usługi.

Względy przywołane przez rząd federalny - ochrona zdrowia publicznego i finansowej równowagi ubezpieczenia pielęgnacyjnego - nie są w stanie uzasadnić wskazanego ograniczenia swobody świadczenia usług.

Po pierwsze ograniczające uregulowania wykraczają znacznie poza to co może być niezbędne dla ochrony jakości rzeczonych usług. Zwrot kosztów powstałych w innym państwie członkowskim jest wykluczony ogólnie i niezależnie od jakiejkolwiek kontroli jakości. W związku z tym zwrot kosztów nie jest przyznawany również wtedy, gdy zapewniona jest dostateczna jakość świadczeń opiekuńczych i wykluczone jest zagrożenie dla zdrowia osoby wymagającej opieki.

Po drugie uregulowania prawa niemieckiego, wykluczające zwrot kosztów powstałych za granicą i w każdym wypadku pozostawiające je w tyle za tym co jest finansowane w Niemczech, nie są niezbędne dla wykluczenia znacznego zagrożenia finansowej równowagi systemu zabezpieczeń społecznych. Koszty powstające w przypadku skorzystania ze świadczeń opiekuńczych za granicą muszą - aby uniknąć ograniczenia swobody świadczenia usług - być ostatecznie zwracane jedynie w wysokości, w której są one zwracane również w Niemczech.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2011.63.19

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-562/10: Skarga wniesiona w dniu 30 listopada 2010 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Federalnej Niemiec.
Data aktu: 26/02/2011
Data ogłoszenia: 26/02/2011