Kataster gruntowy i budynkowy.

DEKRET
z dnia 24 września 1947 r.
o katastrze gruntowym i budynkowym.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 252) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
1.
Wprowadza się jednolity kataster gruntowy i budynkowy na całym obszarze Państwa.
2.
Kataster jest to oparty na mapie spis i opis gruntów i budynków, mogących być oddzielnym przedmiotem własności.
Art.  2.

Kataster gruntowy i budynkowy służy:

a)
za podstawę opisów i planów dla oznaczania nieruchomości przy zakładaniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych,
b)
do zakładania i prowadzenia ksiąg górniczych, wodnych i innych,
c)
do wymiaru danin, podatków i innych świadczeń publicznych,
d)
do dostarczania danych w zakresie objętym katastrem dla różnych dziedzin techniki oraz życia społecznego i gospodarczego.
Art.  3.
1.
Terytorialną jednostką katastralną jest obszar gromady wiejskiej lub gminy miejskiej.
2.
Dla każdej jednostki katastralnej sporządza się operat katastralny.
3.
Operat katastralny składa się z map (planów), rejestrów i akt.
Art.  4.

Operat katastralny zawiera dane:

a)
co do gruntu - położenie, granice, obszar, sposób korzystania i klasę,
b)
co do budynków - położenie, przeznaczenie, materiał, z jakiego zostały wykonane, datę wystawienia oraz szczegółowy opis,
c)
co do osoby właściciela - nazwisko i imię, imiona rodziców oraz miejsce zamieszkania.
Art.  5.
1.
Operaty katastralne, urzędowe wyciągi z nich oraz odpisy i odrysy z map mają charakter dokumentów publicznych.
2.
Operaty katastralne są jawne. Każdy może je przeglądać i za opłatą otrzymywać odpisy, wyciągi i odrysy.
Art.  6.

Władze miernicze utrzymują operat katastralny w zgodności ze stanem na gruncie i poddają go w tym celu stałym okresowym rewizjom.

Art.  7.
1.
Operat katastralny będzie utrzymywany w stałej zgodności z wpisami w księgach wieczystych oraz z treścią ksiąg górniczych, wodnych i innych.
2.
Władze sądowe, górnicze, wodne i inne z jednej, a władze miernicze z drugiej strony obowiązane są z urzędu w ciągu 30 dni podawać sobie do wiadomości zmiany powstałe w aktach i dokumentach dotyczące danych wymienionych w art. 4. Zmiany te z urzędu powinny być wpisywane do ksiąg i operatów.
Art.  8.
1.
Właściciele (posiadacze, użytkownicy) nieruchomości lub ich przedstawiciele obowiązani są w ciągu 6 tygodni zawiadomić powiatową władzę mierniczą o dokonaniu lub powstaniu takich zmian, dotyczących ich nieruchomości, które nie zostały ujawnione w księgach wieczystych, a podlegają wniesieniu do operatu katastralnego w myśl art. 4.
2.
Kto nie dopełni obowiązku ustalonego w poprzedzającym ustępie podlega karze grzywny do 5.000 zł. Do orzekania powołane są powiatowe władze administracji ogólnej.
3.
Przepis ust. 1 odnosi się również do urzędów państwowych i samorządowych oraz instytucji publicznych, o ile w wyniku ich działalności powstaną zmiany w nieruchomościach nie będących ich własnością.
Art.  9.
1.
Rozporządzenia wydane przez Ministra Odbudowy w porozumieniu z Ministrami: Skarbu i Sprawiedliwości oraz innymi zainteresowanymi ministrami określą postępowanie przy organizacji, zakładaniu i prowadzeniu katastru gruntowego i budynkowego oraz przy uzgadnianiu katastru z wpisami i dokumentami w księgach wieczystych, a nadto wpisów i dokumentów z tym katastrem.
2.
Rozporządzenia Ministra Odbudowy wydane w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych oraz innymi zainteresowanymi ministrami - ustalą zakres i rodzaj świadczeń gmin miejskich i wiejskich oraz stron przy czynnościach związanych z założeniem i prowadzeniem katastru.
Art.  10.

Urzędy państwowe i samorządowe oraz instytucje publiczne, jak również i osoby prywatne obowiązane są znajdujące się w ich posiadaniu wszelkie dokumenty pomiarowe udostępnić lub - o ile szczególne przepisy nie stanowią inaczej - wydać na określony przeciąg czasu władzom mierniczym dla celów związanych z założeniem katastru gruntowego i budynkowego lub jego odnowieniem.

Art.  11.

Terminy założenia katastru gruntowego i budynkowego na poszczególnych obszarach Państwa, dotychczas nie objętych katastrem, ustali Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Skarbu i innymi zainteresowanymi ministrami.

Art.  12.
1.
Do czasu zaprowadzenia jednolitego katastru gruntowego i budynkowego, na poszczególnych obszarach Państwa zachowują moc prawną przepisy dotychczasowe - w zakresie niezbędnym do prowadzenia katastru istniejącego na tych obszarach.
2.
W odniesieniu do postępowania w zakresie wzajemnego uzgadniania dotychczasowego katastru z wpisami i dokumentami w księgach wieczystych - Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości i innymi zainteresowanymi ministrami wyda oddzielne rozporządzenie.
Art.  13.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Odbudowy oraz Ministrom: Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Skarbu i Sprawiedliwości.

Art.  14.
1.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2.
Jednocześnie tracą moc obowiązującą dotychczasowe przepisy w sprawach uregulowanych niniejszym dekretem, a w szczególności:
1)
ustawa z dnia 24 maja 1869 r. o regulacji podatku państwowego (Dz. u. p. austr. Nr 88),
2)
ustawa z dnia 23 maja 1883 r. o częściowej zmianie §§ 74 i 76 powszechnej ustawy o księgach gruntowych (Dz. u. p. austr. Nr 82),
3)
ustawa z dnia 23 maja 1883 r. o ewidencji katastru podatku gruntowego (Dz. u. p. austr. Nr 83),
4)
ustawa z dnia 12 lipca 1896 r. o rewizji katastru podatku gruntowego (Dz. u. p. austr. Nr 121),
5)
rozporządzenie ces. z dnia 1 czerwca 1914 r. o dzieleniu parcel katastralnych i wpisywaniu do ksiąg gruntowych nabycia nieruchomości mających małą wartość (Dz. u. p. austr. Nr 116),
6)
ustawa z dnia 21 maja 1861 r. o odmiennym regulowaniu podatku gruntowego (Zb. u. prusk. str. 253),
7)
ustawa z dnia 8 lutego 1867 r. o ostatecznym rozliczeniu i pobieraniu podatku gruntowego w sześciu prowincjach Państwa i o zażaleniu co do nadmiernego obciążenia podatkiem gruntowym (Zb. u. prusk. str. 185),
8)
ustawa z dnia 26 czerwca 1875 r. o sprostowaniu katastru gruntowego oraz ksiąg gruntowych przed potwierdzeniem recesów przy podziałach (Zb. u. prusk. str. 325),
9)
ustawa z dnia 26 marca 1935 r. o klasyfikacji gruntów dla podatku gruntowego (Dz. U. R. P. z 1935 r. Nr 27, poz. 203).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.61.344

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Kataster gruntowy i budynkowy.
Data aktu: 24/09/1947
Data ogłoszenia: 29/09/1947
Data wejścia w życie: 29/09/1947