NSA: Powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora nie zależy od zgody jego zastępcy
Organ prowadzący nie mógł powierzyć obowiązków dyrektora nauczycielowi, ponieważ w szkole było powołanych dwóch wicedyrektorów. W takiej sytuacji, pierwszeństwo bezwzględnie przypada zastępcy dyrektora i nie jest uzależnione od wyrażenia przez niego zgody. Jedynie w sytuacji, w której stanowisko to nie jest obsadzone, dopuszczalne jest powierzenie obowiązków innemu nauczycielowi pracującemu w szkole.
Wójt wydał zarządzenie, na podstawie którego powierzył pełnienie obowiązków dyrektora zespołu szkolno-przedszkolnego Annie M. (dane zmienione). Powodem wydania tego aktu było przejście na emeryturę dotychczasowego dyrektora oraz brak wyrażenia zgody przez powołanych w szkole wicedyrektorów na pełnienie obowiązków dyrektora. Wojewoda zaskarżył wydane zarządzenie.
Powierzenie funkcji kierowniczej w placówce oświatowej - zobacz wzór procedury w LEX >
Doszło do naruszenia prawa
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe (dalej jako: ustawa), do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, organ prowadzący może przekazać pełnienie jego obowiązków wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres dziesięciu miesięcy. W ocenie sądu, doszło do naruszenia ww. przepisu, które polegało na powierzeniu obowiązków dyrektora Annie M. w sytuacji, gdy w szkole funkcjonowało dwóch wicedyrektorów. Ponadto z akt sprawy nie wynikało, że w dniu wejścia w życie zarządzenia była ona nauczycielem tej szkoły. WSA podkreślił, że art. 63 ust. 13 ustawy dopuszcza powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły jednemu z jej nauczycieli, ale tylko, gdy w szkole tej nie ma stanowiska wicedyrektora. W sytuacji zaś, gdy takie stanowisko istnieje i funkcjonuje, to organ prowadzący może powierzyć obowiązki dyrektora wyłącznie wicedyrektorowi. Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia.
Czy można obsadzić stanowisko dyrektora szkoły na kilka dni? - sprawdź w LEX >
Organ wniósł skargę kasacyjną
Wójt nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem. W skardze kasacyjnej wskazał, że wicedyrektorzy złożyli oświadczenia o niewyrażeniu zgody na przyjęcie obowiązków dyrektora. Tym samym niepowierzenie ich innemu nauczycielowi uniemożliwiłoby dalsze funkcjonowanie szkoły. Organ twierdził też, że przekazanie obowiązków dyrektora osobie, która wyraźnie tego nie chce, stoi w całkowitej sprzeczności z dobrem szkoły oraz narusza art. 11 ustawy Kodeks pracy i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP.
Obowiązki powinny zostać powierzone wicedyrektorowi
Sprawą zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że w dacie wydania zakwestionowanego zarządzenia, w szkole było powołanych dwóch wicedyrektorów. Tym samym zgodnie z art. 63 ust. 13 ustawy, jednemu z nich powinno zostać powierzone pełnienie obowiązków dyrektora. Sąd podkreślił, że przy powierzeniu obowiązków dyrektora pierwszeństwo przypada bezwzględnie wicedyrektorowi. Jedynie w sytuacji, w której stanowisko to nie jest obsadzone, dopuszczalne jest powierzenie obowiązków innemu nauczycielowi pracującemu w szkole. NSA zwrócił uwagę, że ustawodawca nie uzależnił powierzenia obowiązków od zgody wicedyrektora, więc nie jest ona wymagana.
Czytaj też w LEX: Zastępstwo dyrektora szkoły i przedszkola >
Wicedyrektor powinien mieć świadomość, że będzie musiał zastępować dyrektora
W ocenie sądu, powierzenie wicedyrektorowi obowiązków dyrektora nie stoi w sprzeczności z art. 11 ustawy Kodeks pracy. Zgodnie z tym przepisem, nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Ponadto art. 63 ust. 13 ustawy nie narusza art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Powierzenie obowiązków dyrektora szkoły jest bowiem ograniczone czasowo, tj maksymalnie dziesięć miesięcy, oraz nie oznacza nawiązania nowego stosunku pracy. NSA podkreślił, że osoba, która wyraziła zgodę na objęcie funkcji wicedyrektora, powinna mieć świadomość tego, że w określonych przypadkach będzie zobowiązana do zastępowania dyrektora szkoły. Mając powyższe na uwadze, skarga kasacyjna została oddalona.
Wyrok NSA z 9 lipca 2026 r., sygn. akt III OSK 3456/23
Sprawdź w LEX:
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
