W szkołach rośnie liczba uczniów-cudzoziemców
W polskich szkołach uczy się obecnie blisko 246 tys. uczniów-cudzoziemców, czyli o prawie 9 tys. więcej niż rok wcześniej. Zdecydowaną większość stanowią dzieci i młodzież z Ukrainy. Z najnowszego raportu Centrum Edukacji Obywatelskiej wynika również, że uczniowie z innych krajów są obecni już w ponad dwóch trzecich polskich szkół.
Raport „Uczniowie-cudzoziemcy w polskich szkołach w roku szkolnym 2025/2026”, przygotowany przez Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) we współpracy z Fundacją International Rescue Committee Polska (IRC), pokazuje dalszy wzrost liczby uczniów z zagranicy w polskim systemie edukacji. Analiza została oparta na danych Systemu Informacji Oświatowej z kwietnia 2026 r., uzupełnionych informacjami z rejestru PESEL UKR i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Blisko ćwierć miliona uczniów-cudzoziemców
Z danych wynika, że we wszystkich placówkach edukacyjnych w Polsce uczy się 332 tys. cudzoziemców. Dzieci i młodzież w wieku szkolnym stanowią 74 proc. tej grupy. W szkołach podstawowych i ponadpodstawowych naukę pobiera obecnie blisko 246 tys. uczniów-cudzoziemców, czyli prawie 9 tys. więcej niż w roku szkolnym 2024/2025. Stanowią oni około 5 proc. wszystkich uczniów w Polsce.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że liczba uczniów-cudzoziemców w szkołach podstawowych utrzymuje się na podobnym poziomie jak przed rokiem. Wyraźny wzrost nastąpił natomiast w szkołach ponadpodstawowych, gdzie uczy się już 77,4 tys. uczniów z innych krajów, czyli o około 9 tys. więcej niż w kwietniu 2025 r.
Ukraińcy stanowią 86 proc. wszystkich uczniów z zagranicy
Najliczniejszą grupą pozostają uczniowie z Ukrainy. Według raportu jest ich około 210 tys., co oznacza 86 proc. wszystkich uczniów-cudzoziemców. Spośród nich 155,3 tys. to uczniowie-uchodźcy posiadający status PESEL UKR, którzy przybyli do Polski po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. Kolejne 55 tys. to uczniowie-migranci, którzy znaleźli się w Polsce wcześniej lub korzystają z innych form legalizacji pobytu.
Oznacza to, że czworo na stu uczniów uczęszczających do polskich szkół pochodzi z Ukrainy. Uczniowie-uchodźcy stanowią 3,1 proc. wszystkich uczniów w Polsce, a razem z uczniami-migrantami z Ukrainy odpowiadają za 4,3 proc. całej szkolnej populacji.
Poza uczniami z Ukrainy w polskich szkołach uczy się także 35,5 tys. dzieci i młodzieży z innych krajów. Łącznie reprezentują oni 40 państw europejskich.
Najliczniejsze grupy pochodzą z Białorusi (18,8 tys. uczniów) i Rosji (2,6 tys.). Uczniowie z Ukrainy, Białorusi i Rosji stanowią łącznie 94 proc. wszystkich uczniów-cudzoziemców.
Do polskich szkół uczęszczają również dzieci i młodzież ze 108 krajów spoza Europy. Najwięcej uczniów pochodzi z Wietnamu (1571 osób), Indii (1146) oraz Gruzji (866).
Różnorodność obecna w większości szkół
Autorzy raportu podkreślają, że wielokulturowość staje się codziennością polskiego systemu edukacji. Uczniowie-cudzoziemcy uczą się już w 68 proc. szkół w kraju, czyli w około 14,3 tys. placówek. To o 262 szkoły więcej niż rok wcześniej.
Ponad 4,1 mln uczniów, czyli 87 proc. wszystkich uczących się w Polsce, uczęszcza do szkół, w których obecne są również dzieci i młodzież z innych państw. Uczniowie z Ukrainy są obecni w 66 proc. szkół, natomiast uczniowie z pozostałych krajów w 28 proc. placówek. raportu wynika również, że dzieci z Ukrainy uczą się już w co trzeciej klasie szkolnej w Polsce. Dotyczy to ponad 92 tys. oddziałów.
Jednocześnie autorzy zwracają uwagę, że różnorodność jest rozproszona. W 63 proc. szkół, do których uczęszczają cudzoziemcy, jest ich nie więcej niż dziesięcioro. Z kolei w połowie klas, w których uczą się dzieci z Ukrainy, jest tylko jeden taki uczeń.
Zdaniem autorów raportu dane te mają istotne znaczenie dla kadry pedagogicznej. Duża część nauczycieli potrzebuje kompetencji do pracy w środowisku zróżnicowanym kulturowo, nawet jeśli kontakt z uczniami-cudzoziemcami jest stosunkowo ograniczony. Jednocześnie niewielka liczba takich uczniów w poszczególnych szkołach może ograniczać motywację do rozwijania tych umiejętności.
Więcej uczniów trafia do polskiego systemu edukacji
Raport pokazuje również, że dla około 14 tys. uczniów-cudzoziemców rok szkolny 2025/2026 był pierwszym kontaktem z polskim systemem edukacji. To niemal 6 proc. wszystkich uczniów z zagranicy. Nowi uczniowie najczęściej rozpoczynają naukę w pierwszych klasach szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W przypadku szkół podstawowych część z nich dołącza także do starszych klas.
Badacze zwracają uwagę, że wraz z przechodzeniem do kolejnych klas szkół ponadpodstawowych liczba uczniów-cudzoziemców stopniowo maleje. Przy czym nie wiadomo dokładnie, jakie są dalsze losy wszystkich tych osób. Część może opuszczać Polskę, wracać do ukraińskiego systemu edukacji lub podejmować pracę po osiągnięciu pełnoletności.
Zdaniem autorów raportu konieczne jest lepsze monitorowanie dalszych losów tych uczniów, ponieważ ukończenie szkoły i zdobycie wykształcenia ma znaczenie zarówno dla ich przyszłości, jak i dla funkcjonowania w Polsce lub ewentualnego powrotu do Ukrainy po zakończeniu wojny.
