Od 1 września obowiązkowa edukacja zdrowotna - to już pewne

Od nowego roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa. Nieobowiązkowy będzie przedmiot edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało rozporządzenia, które od 1 września br. wprowadzają zmiany do ramowych planów nauczania oraz podstaw programowych szkół branżowych. Na końcowym etapie są również prace legislacyjne w zakresie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli edukacji zdrowotnej.

W Dzienniku Ustaw zostały opublikowane:

• rozporządzenie ministra edukacji z 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,
• rozporządzenie ministra edukacji z 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia,
• rozporządzenie ministra edukacji z 17 lipca 2026 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

Natomiast do ogłoszenia zostały przekazane:

• rozporządzenie ministra edukacji z 13 lipca 2026 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej,
• rozporządzenie ministra edukacji z 22 lipca 2026 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Edukacja zdrowotna nie tylko dla chętnych

Przypomnijmy, że od 1 września br. przedmiot edukacja zdrowotna będzie realizowany obowiązkowo w szkole podstawowej – w wymiarze po jednej godzinie tygodniowo w klasach IV–VIII oraz w szkołach ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcącym, technikum i branżowej szkole I stopnia) – w wymiarze po jednej godzinie tygodniowo w dwóch wybranych przez dyrektora szkoły klasach. W każdym roku szkolnym wymiar godzin zajęć będzie odpowiednio zmniejszany, a pozostałe w ten sposób godziny będą przeznaczone na realizację nieobowiązkowych zajęć edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego.

W podstawie programowej edukacji zdrowotnej pozostanie dziewięć z dotychczasowych dziesięciu działów tematycznych, wprowadzono jednak kilka zmian, m.in. wzmocniono treści dotyczące higieny jamy ustnej, uzupełniono treści dotyczące stosowania zasad zdrowego nawadniania, rozwijania kompetencji w zakresie rozumienia potrzeb osób z doświadczeniem chorób i stanów przewlekłych, rozszerzono dział „Zdrowie społeczne” o zagadnienia dotyczące rozpoznawania przemocy, uzupełniono zakres wymagań dotyczących bezpieczeństwa w środowisku cyfrowym. Przede wszystkim jednak ministerstwo zrezygnowało z działu „Zdrowie seksualne” na poczet nowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne.

Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne będzie realizowana nieobowiązkowo w szkołach podstawowych (w klasach IV–VI w wymiarze po jednej godzinie w roku szkolnym i w klasach VII i VIII w wymiarze po dwie godziny w roku szkolnym) oraz w szkołach ponadpodstawowych w wymiarze po trzy godziny w roku szkolnym w dwóch klasach. MEN wyjaśnia, że nauczyciel prowadzący te zajęcia wraz z wychowawcą, w każdym roku szkolnym przed przystąpieniem do zajęć, przeprowadzi co najmniej jedno spotkanie informacyjne z rodzicami uczniów niepełnoletnich oraz z uczniami pełnoletnimi. Uczeń niepełnoletni nie będzie brał udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach. Z kolei uczeń pełnoletni nie będzie brał udziału w zajęciach, jeżeli zgłosi dyrektorowi szkoły, również w formie pisemnej, rezygnację ze swojego udziału w zajęciach.

Czytaj też w LEX: Przewodnik po zmianach w prawie oświatowym i prawie pracy w oświacie 2026 >

Zmieniona podstawa programowa dla szkół branżowych oraz ramowe plany nauczania

Rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół zawiera analogiczne rozwiązania do tych dotychczas obowiązujących, czyli określonych w rozporządzeniu ministra edukacji z 20 maja 2024 r., ale wprowadza m.in.:

• zmiany określające szczegółowy wymiar zajęć edukacji zdrowotnej w poszczególnych klasach i typach szkół,
• zmiany o charakterze doprecyzowującym w zakresie klas I–III szkoły podstawowej – dotyczące tygodniowego wymiaru godzin edukacji artystycznej – plastyki i muzyki oraz zajęć z zakresu edukacji technicznej i informatycznej, w przypadku powierzenia prowadzenia tych zajęć innym nauczycielom niż nauczyciel kształcenia zintegrowanego,
• zmianę w zakresie klas I–III w przepisach określających wymiar godzin w przypadku powierzenia prowadzenia zajęć wychowania fizycznego nauczycielom wychowania fizycznego, którzy będą mogli prowadzić część lub wszystkie godziny ww. zajęć,
• zmianę w ramowym planie nauczania dla szkoły podstawowej nazwy przedmiotu „edukacja dla bezpieczeństwa” na „kształcenie obronne” (zmiana zacznie obowiązywać w roku szkolnym 2027/2028).

Od roku szkolnego 2026/2027 dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej będzie stosowana podstawa programowa w dotychczasowym brzmieniu (poza edukacją zdrowotną i edukacją zdrowotną – zdrowiem seksualnym) do czasu zakończenia kształcenia przez uczniów, którzy rozpoczną kształcenie przed 1 września 2027 r.

Polecamy szkolenie online w LEX: Zmiany w prawie oświatowym 2026/2027 - jakie nowe wyzwania i obowiązki czekają dyrektorów szkół? >

Resort edukacji uzasadnia wydanie nowego rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla tych szkół tym, że wdrożenie zmian programowych przygotowywanych w ramach Refomy2026. Kompas Jutra w poszczególnych typach szkół ponadpodstawowych, w tym w branżowej szkole I stopnia, szkole specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkole policealnej jest planowane (analogicznie jak w przypadku liceum ogólnokształcącego i technikum) począwszy od 1 września 2027 r.

Ministerstwo wskazuje także, że na końcowym etapie są obecnie prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, w którym określono kwalifikacje do nauczania nowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne oraz rozszerzono katalog osób posiadających kwalifikacje uprawniające do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu edukacja zdrowotna. 

Czytaj też w LEX:

• Nowe funkcje szkół w społeczności lokalnej po nowelizacji prawa oświatowego – aspekty organizacyjne i finansowe dla JST >
• Nowe zasady likwidacji i przekształcania szkół - wyzwania dla dyrektorów i organów prowadzących >
• Procedura likwidacji publicznego przedszkola, szkoły lub placówki, dla których organem prowadzącym jest jednostka samorządu terytorialnego - wraz z wzorami uchwał i innymi wzorami dokumentów >