ZPP: E-Dziennik nie powinien funkcjonować jako centralne źródło informacji

Związek Powiatów Polskich zgłosił uwagi do projektu ustawy o centralnym e-Dzienniku szkolnym. Zwrócił uwagę na brak informacji dotyczących zabezpieczenia danych przetwarzanych w e-dzienniku na wypadek sytuacji kryzysowych, postuluje dopuszczenie do pilotażu szkół ponadpodstawowych z uwagi na inną specyfikę ich działalności. Ponadto, zdaniem ZPP, propozycje dostępu do e-dziennika i bezpiecznego logowania powinny uwzględniać potrzeby osób starszych – rodziców w podeszłym wieku lub dziadków będących prawnymi opiekunami uczniów.

Przypomnijmy, że opublikowano już projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej. Nowelizacja przewiduje utworzenie i wdrożenie e-Dziennika, czyli systemu teleinformatycznego zawierającego usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej. W pierwszej kolejności MEN planuje udostępnienie e-Dziennika w formie pilotażu wybranym publicznym i niepublicznym szkołom podstawowym w roku szkolnym 2026/2027. Przetestowany w czasie pilotażu system zostanie w pełni udostępniony nauczycielom, rodzicom i uczniom od następnego roku szkolnego 2027/2028.

Zobacz szkolenie online w LEX: Nowa podstawa programowa i nowe ramowe plany nauczania od roku szkolnego 2026/2027 – główne założenia i zadania dla dyrektorów i nauczycieli >

- E-Dziennik będzie centralnym rozwiązaniem, którego zaletą będzie jego pełna bezpłatność dla użytkowników, ale też będzie narzędziem pozwalającym ujednolicić formę prowadzenia elektronicznego dziennika lekcyjnego w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz w szkołach artystycznych, które zdecydują się na skorzystanie z nowego rozwiązania, oraz zwiększającym bezpieczeństwo i ochronę przetwarzanych danych – uzasadnia projekt resort edukacji. MEN zwraca uwagę na brak kosztów po stronie użytkownika, dobre zabezpieczenie techniczne, wzmocnioną ochronę przetwarzanych danych, wyeliminowanie nieuprawnionego dostępu oraz alternatywność w odniesieniu do rozwiązań już istniejących (komercyjnych).

Czytaj więcej: eDziennik lekcyjny od roku szkolnego 2027/28, wcześniej pilotaż – jest projekt ustawy

Co z zabezpieczeniem i migracją danych?

Do zaproponowanego projektu ustawy swoje uwagi przedstawił Związek Powiatów Polskich w ramach uzgodnień z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. W pierwszej kolejności ZPP wskazuje, że w projekcie brakuje informacji dotyczących zabezpieczenia danych przetwarzanych w e-Dzienniku na wypadek sytuacji kryzysowych, takich jak wyciek danych czy atak hakerski. Pomimo wskazania ministra właściwego do spraw informatyzacji jako organu odpowiedzialnego za utworzenie i utrzymanie narzędzia, zdaniem związkowców, projekt nie wyjaśnia, kto przygotuje aplikację mobilną i czy będzie to odrębna aplikacja, czy usługa w ramach aplikacji mObywatel. Nie wiadomo, jak zostanie zorganizowana infrastruktura informatyczna chroniąca dane uczniów, rodziców i nauczycieli oraz kto będzie odpowiadał za ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie.

Ponadto organizacja zwraca uwagę, że ustawodawca nie poinformował ani o ewentualnej migracji danych z dotychczas wykorzystywanych komercyjnych dzienników elektronicznych, ani o kosztach, które miałyby ponieść szkoły decydujące się na zmianę narzędzia. - Organizacja pyta, czy przeniesienie danych będzie w ogóle możliwe, a jeśli tak – w jaki sposób zostanie przeprowadzone z zachowaniem bezpieczeństwa danych osobowych. Postuluje uruchomienie informatycznego wsparcia dla szkół, które zdecydują się na migrację, a także wyjaśnienie sytuacji dotyczącej migracji danych w przypadku ewentualnej rezygnacji z e-Dziennika – czytamy w komunikacie Związku.

Zapraszamy na szkolenie online w LEX: Aneks do arkusza organizacyjnego – najczęstsze pytania i trudne przypadki w praktyce >

Samych danych też jest za dużo

Kolejny postulat związkowców dotyczy wymienionych w projekcie danych jako częściowo nadmiarowych, ponieważ figurują już w programach kadrowych i finansowych oraz w systemie informacji oświatowej (SIO). Zdaniem ZPP, nie ma konieczności powielania tych danych w e-Dzienniku. - Przetwarzanie tak szczegółowych informacji, jak PESEL, data urodzenia, numer telefonu czy dane o stanowiskach i funkcjach, wydaje się zbyteczne w świetle zasady minimalizacji danych osobowych, a e-Dziennik nie powinien funkcjonować jako centralne źródło informacji o wszystkich uczestnikach procesu oświaty i wychowania – podkreślają związkowcy.

Na marginesie, Związek wskazał na nieścisłość przepisu odnoszącego się do przechowywania danych, który ma nie wskazywać jednoznacznie, czy chodzi wyłącznie o uczniów, którzy z jakichś przyczyn przestali uczęszczać do szkoły, czy również o absolwentów.

Zobacz w LEX: Przewodnik po zmianach w prawie oświatowym i prawie pracy w oświacie 2026 >

Postulaty dotyczące funkcjonalności, dostępu i terminów

Związek Powiatów Polskich domaga się uzupełnienia treści przepisów o informacje dotyczące modułu komunikacyjnego i systemu ogłoszeń, skoro zgodnie z Oceną Skutków Regulacji docelową funkcjonalnością e-Dziennika ma być m.in. moduł komunikacyjny.

Kolejny postulat organizacji to umożliwienie rodzicom uczniów i samym uczniom dostępu do e-Dziennika w alternatywny sposób zapewniający bezpieczeństwo logowania, a także przez stronę internetową. ZPP zwraca uwagę, że wiele osób nie korzysta z aplikacji mObywatel i nie posługuje się na co dzień smartfonem, a istnieją alternatywne sposoby uwierzytelnienia użytkownika – np. kody SMS – które powinny zostać rozważone. Biorąc pod uwagę dane Eurostatu z 2023 r., z których wynika, że jedynie 13 proc. osób w wieku 65–74 lata posiadało przynajmniej podstawowe kompetencje cyfrowe, zdaniem ZPP, propozycje legislacyjne powinny uwzględniać potrzeby osób starszych – rodziców w podeszłym wieku lub dziadków będących prawnymi opiekunami uczniów.

Poza tym ZPP pyta o termin przekazania do zaopiniowania projektu rozporządzenia, wskazując, że faza pilotażu planowana jest na rok szkolny 2026/2027 i pozostało niewiele czasu na przyjęcie tego aktu. - Po drugie, postuluje dopuszczenie do pilotażu także szkół ponadpodstawowych, wskazując, że ze względu na inną specyfikę ich działalności zasadne jest przetestowanie e-Dziennika również w tym środowisku – czytamy w komunikacie Związku.

Zobacz w LEX: Przegląd projektów rozporządzeń i ustaw z zakresu prawa oświatowego 2026 >