Jedynki i dwójki stawiane uczniom stanowią informację publiczną
Dyrektor szkoły to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli stoi na czele szkoły prywatnej. Jak pokazuje orzecznictwo, również oceny stawiane uczniom, w tym i te niedostateczne, i bez znaczenia z jakiego przedmiotu szkolnego stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu.
Przedmiotem sprawy była skarga na bezczynność dyrektora szkoły podstawowej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na dziesięć pytań dotyczących stanu osobowego uczniów w klasach 7 i 8, ilości dokonanych skreśleń z listy uczniów oraz braku klasyfikacji do następnej klasy, liczby uzyskanych ocen niedostatecznych na poszczególnych lekcjach, a także uczestnictwa dzieci w olimpiadach tematycznych. Poza tym interesowała ją kwestia kwalifikacji zawodowych nauczyciela muzyki i kontroli kuratorium oświaty. Dyrektor udzielił odpowiedzi jedynie na dwa pytania – o kwalifikacje zawodowe nauczyciela oraz liczbę kontroli kuratorium oświaty. Pozostałe żądane dane nie stanowiły, zdaniem dyrektora szkoły, informacji publicznych i w tym zakresie on sam zaniechał udzielania odpowiedzi na pytania.
Bezczynność dyrektora podstawówki została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wnioskodawczyni zakwestionowała stanowisko dyrektora i brak przekazania danych rzekomo niestanowiących informacji publicznych. Zwróciła uwagę na fakt, że kierowana przez dyrektora placówka oświatowa to podmiot prywatny, ale korzystający z subwencji oświatowej. Z tego powodu dyrektor jako organ prowadzący podlega obowiązkowi udostępniania informacji publicznych.
Jawność życia publicznego
Każdy podmiot wykonujący zadania publiczne i zarządzający majątkiem publicznym, czyli co do zasady organ władzy publicznej ma obowiązek udostępnić informację publiczną, jeśli jest w jej posiadaniu. Sposób działania organu władzy publicznej stanowi obszar zainteresowania obywateli i ma znaczenie dla skutecznej kontroli społecznej. Jednak nie zawsze wyłącznie osoby na samym szczycie hierarchii wzbudzają ciekawość społeczeństwa – dyrektor szkoły wykonujący zadania publiczne jest jednakowo zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, jeżeli takie znajdują się w jego zasobach. W opisanym przypadku żądane przez wnioskodawczynię informacje dyrektor posiadał, ponieważ zainteresowanie budziła kwestia działalności samej szkoły, nauczycieli uczących w niej oraz uczniów uczęszczających do niej.
WSA w Poznaniu potwierdził, że dyrektor szkoły podstawowej to organ władzy publicznej realizujący zadania oświatowe i zadania z zakresu administracji publicznej. Dyrektorzy szkół to podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej dwutorowo – jako organy władzy publicznej posiadający kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach uczniów, a także jako podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Ponadto sąd zgodził się ze skarżącą, że dyrektor szkoły podstawowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej nawet jeśli zarządza prywatną szkołą podstawową.
Obszary działalności szkoły to klasyczna informacja publiczna
Odnosząc się do odpowiedzi na pytania, które – zdaniem dyrektora szkoły – nie stanowiły informacji publicznych, sąd rozpatrzył indywidualnie każdą z nich. W pierwszej kolejności informacja dotycząca stanu osobowego w poszczególnych klasach, czyli innymi słowy liczba uczniów realizujących obowiązek szkolny i struktura klas w szkole kierowanej przez dyrektora to przejaw informacji publicznej. Mimo, że szkolnictwo jest powszechne, to coraz częściej szkoły nie posiadają obsady we wszystkich klasach. Społeczeństwo chce wiedzieć, czy program nauczania jest realizowany w każdej klasie, w której jest to obowiązkowe i zdaniem sądu, ma do tego pełne prawo.
Biorąc pod uwagę fakt, że skreślenie z listy uczniów stanowi sprawą administracyjną, w której dyrektor szkoły wydaje decyzję administracyjną, to dane dotyczące ilości uczniów skreślonych z listy stanowią wzorcową informację publiczną. Jak wyjaśnił WSA, obywatel ma prawo wiedzieć, czy dyrektor szkoły prawidłowo realizuje swoje obowiązki. Liczba uczniów nieklasyfikowanych to również informacja publiczna, bowiem brak klasyfikacji zazwyczaj stanowi podstawę skreślenia z listy uczniów albo nieudzielenia promocji do następnej klasy.
Statystyka ocen niedostatecznych wystawionych na poszczególnych lekcjach to również obszar zainteresowania obywateli. Jak wyjaśnił sąd, ocenianie i wystawianie ocen to jeden z fundamentalnych obszarów działalności szkoły. Skoro pytania ze sprawdzianów, kartkówek, egzaminów państwowych stanowią informację publiczną (służącą do prawidłowej oceny realizacji programu nauczania), to każda ze stawianych uczniom ocen, w tym niedostateczna, półroczna, roczna, cząstkowa jest również informacją publiczną podlegającą udostępnieniu bez względu na przedmiot szkolny.
Uczestnictwo dzieci w olimpiadach tematycznych to również przejaw zewnętrznej aktywności każdej szkoły ukazywany na tle innych szkół w gminie, powiecie, województwie i w kraju (branej pod uwagę przy ustalaniu corocznego rankingu szkół). Nie tylko sam udział, ale w głównej mierze zdobyte osiągnięcia świadczą o renomie oraz jakości nauczania w danej szkole.
Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania o zasadności skargi – dyrektor podstawówki dopuścił się bezczynności, ale bez rażącego naruszenia prawa. Wszystkie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, także na te pominięte stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też dyrektor został zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej również w pozostałym, zaniechanym uprzednio zakresie.
Sprawdź też w LEX: Czy szkoła musi umieścić ogłoszenie o pracę w PUP w przypadku zatrudnienia osoby na zastępstwo na stanowisko kucharz i konserwator? >
