Czuwanie nad zgodnością prawa z Konstytucją oraz ustalanie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.

UCHWAŁA
RADY PAŃSTWA
z dnia 14 lipca 1979 r.
w sprawie czuwania nad zgodnością prawa z Konstytucją oraz ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw. *

W związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Rada Państwa stanowi, co następuje:
§  1.
1.
Rada Państwa, stosownie do powierzonej jej funkcji czuwania nad zgodnością prawa z Konstytucją, podejmuje odpowiednie działania mające na celu zapewnienie zgodności obowiązujących w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przepisów prawa z przepisami Konstytucji.
2.
Powierzona Radzie Państwa funkcja ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw polega na wyjaśnianiu treści przepisu aktu ustawodawczego, ilekroć okazuje się to niezbędne dla zapewnienia rozumienia i stosowania tego przepisu w sposób odpowiadający celom i zasadom, których realizacji służyć ma dany akt ustawodawczy.
3.
Przepisy uchwały dotyczące aktów ustawodawczych odnoszą się też do umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Radę Państwa.
§  2.
1.
Realizując funkcje czuwania nad zgodnością prawa z Konstytucją i ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw, Rada Państwa zmierza do umacniania praworządności socjalistycznej oraz do zwiększenia jasności prawa i jego zgodności z poczuciem prawnym społeczeństwa.
2.
W związku z funkcjami określonymi w ust. 1 Rada Państwa rozpatruje informacje organów państwowych, ponoszących szczególną odpowiedzialność za stan prawa i prawidłowość jego stosowania, a w miarę potrzeby zwraca się do organów naczelnych masowych organizacji społecznych o przedstawienie informacji w sprawie zgodności stosowania prawa z poczuciem prawnym społeczeństwa.
3.
Stwierdziwszy w toku swej działalności niezgodność aktu niższego rzędu z ustawą zwykłą lub potrzebę wyjaśnienia sposobu stosowania przepisu prawnego nie zawartego w ustawie albo inne nieprawidłowości nie polegające na niezgodności prawa z określonym przepisem Konstytucji, Rada Państwa sygnalizuje to właściwemu organowi, który powiadamia Radę Państwa w terminie 3 miesięcy o działaniach podjętych dla usunięcia tych nieprawidłowości.
§  3.
Rada Państwa dokonuje oceny zgodności projektowanej ustawy z Konstytucją, jeżeli otrzyma wniosek w tym przedmiocie od Prezydium Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej lub Prezesa Rady Ministrów.
§  4.
Funkcję czuwania nad zgodnością prawa z Konstytucją realizuje Rada Państwa z urzędu.
§  5.
1.
O rozpatrzenie sprawy niezgodności przepisu prawnego z określonym przepisem Konstytucji może wystąpić do Rady Państwa Prezes Rady Ministrów lub z jego upoważnienia Minister Sprawiedliwości, jak również Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, popierając swój pogląd konkretnym uzasadnieniem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do Centralnej Rady Związków Zawodowych oraz organów naczelnych organizacji kobiecych, młodzieżowych i spółdzielczych.
3.
Wpływające do Rady Państwa informacje oraz wnioski innych organów państwowych albo instytucji, organizacji lub obywateli w sprawie niezgodności prawa z Konstytucją przekazywane są jednemu z organów określonych w ust. 1 w celu wstępnego rozpatrzenia sprawy i powiadomienia wnioskodawcy o zajętym stanowisku, a w miarę potrzeby skierowania do Rady Państwa wystąpienia, o którym mowa w ust. 1.
4.
Przepis ust. 3 nie stoi na przeszkodzie nadaniu sprawie biegu bezpośrednio przez Radę Państwa bez przekazywania jej innemu organowi albo też przekazaniu sprawy tylko w celu przedstawienia opinii Radzie Państwa.
5.
Rada Państwa określa przypadki, w których na wnioski wymienione w ust. 3 może z jej upoważnienia udzielić odpowiedzi Kancelaria Rady Państwa, informując wnoszącego, dlaczego jego wniosek nie dotyczy niezgodności prawa z Konstytucją albo też z innych względów nie kwalifikuje się do nadania mu dalszego biegu.
§  6.
1.
Sprawy ustalania powszechnie obowiązującej wykładni aktu ustawodawczego rozpatruje Rada Państwa z urzędu albo na wniosek Prezesa Rady Ministrów, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do organów naczelnych masowych organizacji społecznych.
3.
Przepis § 5 ust. 5 stosuje się odpowiednio do wniosków o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.
§  7.
W razie uznania przepisu prawnego za sprzeczny z Konstytucją, Rada Państwa podejmuje odpowiednie środki zmierzające do usunięcia tej sprzeczności.
§  8.
1.
Uznając, że zarzut niezgodności prawa z Konstytucją wynika z błędnego rozumienia przepisu lub błędnej praktyki jego stosowania, Rada Państwa ustala powszechnie obowiązującą wykładnię ustawy.
2.
Uchwały Rady Państwa o ustaleniu powszechnie obowiązującej wykładni ustaw podlegają ogłoszeniu w Monitorze Polskim.
§  9.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim.
* Uchwała utraciła częściowo podstawę prawną z dniem 6 kwietnia 1982 r. na skutek uchylenia art. 30 ust. 1 pkt 3 Konstytucji z dnia 22 lipca 1952 r. (Dz.U.76.7.36) przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U.82.11.83).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1979.19.113

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Czuwanie nad zgodnością prawa z Konstytucją oraz ustalanie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.
Data aktu: 14/07/1979
Data ogłoszenia: 08/08/1979
Data wejścia w życie: 08/08/1979