Tryb działania Komisji Egzaminacyjnej dla Bibliotekarzy Dyplomowanych oraz składanie egzaminu bibliotekarskiego.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OŚWIATY I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO
z dnia 12 czerwca 1968 r.
w sprawie trybu działania Komisji Egzaminacyjnej dla Bibliotekarzy Dyplomowanych oraz składania egzaminu bibliotekarskiego. *

Na podstawie § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1967 r. w sprawie warunków zatrudniania w instytutach naukowo-badawczych, w Polskiej Akademii Nauk i w szkolnictwie wyższym bibliotekarzy dyplomowanych i pracowników służby bibliotecznej oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej i dokumentalistów służby informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej (Dz. U. Nr 14, poz. 63) zarządza się, co następuje:
§  1.
Do zadań Komisji Egzaminacyjnej dla Bibliotekarzy Dyplomowanych, działającej przy Ministrze Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, zwanej dalej "Komisją", należy przeprowadzanie egzaminów bibliotekarskich oraz weryfikacji dorobku osób wymienionych w § 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1967 r. w sprawie warunków zatrudniania w instytutach naukowo-badawczych, w Polskiej Akademii Nauk i w szkolnictwie wyższym bibliotekarzy dyplomowanych i pracowników służby bibliotecznej oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej i dokumentalistów służby informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej (Dz. U. Nr 14, poz. 63), zwanego dalej "rozporządzeniem".
§  2.
1.
Do egzaminu bibliotekarskiego wymaganego na stanowiska bibliotekarzy dyplomowanych może być dopuszczona osoba, która:
1)
posiada wykształcenie wyższe, zakończone uzyskaniem tytułu magistra, magistra-inżyniera, lekarza lub wykształcenie uznane za równorzędne,
2)
posiada co najmniej trzyletni staż pracy bibliotecznej lub dokumentacyjnej albo trzy lata pracy na stanowisku pracownika naukowo-badawczego lub naukowo-dydaktycznego.
2.
W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych potrzebami szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej, do egzaminu bibliotekarskiego może być również dopuszczona osoba, która posiada dyplom ukończenia wyższej szkoły zawodowej lub równorzędny. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
§  3.
1.
Egzamin bibliotekarski powinien wykazać posiadanie przez kandydata na bibliotekarza dyplomowanego wiadomości teoretycznych w zakresie zagadnień, o których mowa w § 5, oraz umiejętności ich praktycznego stosowania.
2.
Egzamin bibliotekarski obejmuje przedmioty zawodowe oraz sprawdzenie znajomości dwóch dowolnie wybranych przez kandydata do egzaminu języków obcych, w tym jednego biegle, a drugiego w stopniu wystarczającym do opracowywania wydawnictw opublikowanych w tym języku.
3.
Egzamin bibliotekarski składa się z części pisemnej i ustnej.
§  4.
Na egzamin pisemny składa się:
1)
praca na jeden z sześciu tematów z zakresu bibliotekarstwa, przedstawionych do wyboru egzaminowanym w danej sesji egzaminacyjnej,
2)
streszczenie tej pracy w języku obcym.
§  5.
1.
Egzamin ustny obejmuje następujące zagadnienia:
1)
Organizacja nauki, oświaty i życia kulturalnego w Polsce. Archiwa, Muzea. Ruch wydawniczy, Księgarstwo, Podstawowe widomości z naukoznawstwa. Bibliotekarstwo jako dyscyplina naukowa.
2)
Informacja naukowa, techniczna i ekonomiczna; jej rola w gospodarce narodowej i w postępie nauki. Organizacja informacji w kraju i za granicą. Podstawowe żródła informacyjne o piśmiennictwie. Zagadnienia metodyczne. Informacja patentowa. Bibliografia - podstawowe wiadomości z historii i zagadnienia metodyczne.
3)
Polityka biblioteczna Polski Ludowej. Podstawowe akty prawne. Główne tendencje rozwoju bibliotek współczesnych. Metody pracy naukowo-badawczej i naukowo-dydaktycznej w bibliotece naukowej. Racjonalizatorstwo. Współpraca biblioteczna krajowa i międzynarodowa.
4)
Organizacja i funkcjonowanie biblioteki. Budownictwo biblioteczne. Struktura wewnętrzna, baza materialna. Zarządzanie, planowanie i sprawozdawczość. Organizacja pracy. Mechanizacja prac bibliotecznych. Prace normalizacyjne.
5)
Polityka gromadzenia zbiorów. Organizacja, przechowywanie, konserwacja i udostępnianie księgozbioru.
6)
Problematyka katalogowania i klasyfikacji piśmiennictwa.
7)
Problematyka zbiorów specjalnych w bibliotekach naukowych.
8)
Najważniejsze biblioteki krajowe i zagraniczne. Zarys historii i stan współczesny. Organizacje zawodowe.
9)
Nauka o książce i czasopiśmie oraz o innych formach przekazywania myśli. Podstawowe wiadomości z historii książki. Książka współczesna. Gazeta i czasopismo. Podstawowe wiadomości z zakresu drukarstwa. Reprografia.
10)
Recepcja książki i innych form przekazywania myśli. Czytelnictwo. Rola biblioteki i bibliotekarza w rozwoju nauki, oświaty, kultury i gospodarki narodowej.
11)
Znajomość języków obcych. W zakresie jednego języka - streszczenie wybranego przez egzaminującego tekstu. W zakresie drugiego języka - odczytanie i zanalizowanie w przedstawionych wydawnictwach elementów niezbędnych do katalogowego i bibliograficznego opracowania tych wydawnictw.
2.
Ponadto kandydat powinien wykazać się ogólną znajomością problematyki w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej Polski.
§  6.
1.
Osoba posiadająca tytuł magistra bibliotekoznawstwa lub będąca absolwentem podyplomowego studium bibliotekarstwa i informacji naukowej oraz osoba posiadająca świadectwo ukończenia w szkole wyższej międzywydziałowego studium bibliotekarstwa składa egzamin pisemny oraz egzamin ustny tylko z zagadnień wymienionych w § 5 ust. 1 pkt 1, 3 i 11 oraz ust. 2.
2.
Osoba posiadająca stopień doktora nauk humanistycznych, której praca doktorska dotyczyła zagadnień z zakresu bibliotekarstwa, składa tylko egzamin ustny z zagadnień wymienionych w § 5 ust. pkt 1 i 3 oraz ust. 2.
3.
Osoba posiadająca stopień naukowy doktora z innej dziedziny nauki lub dyscypliny naukowej składa tylko egzamin ustny z zagadnień wymienionych w § 5 ust. 1 pkt 1-10 oraz ust. 2.
§  7.
1.
Terminy i miejsca sesji egzaminacyjnej ustala przewodniczący Komisji, wyznaczając równocześnie spośród członków Komisji jeden lub dwa zespoły egzaminujące. Przewodniczącym zespołu egzaminującego jest przewodniczący Komisji lub jego zastępca.
2.
Przewodniczący Komisji może powierzyć w razie potrzeby sprawdzenie znajomości języka obcego osobie nie wchodzącej w skład Komisji.
3.
Obsługę techniczno-kancelaryjną sesji egzaminacyjnej zapewnia dyrektor biblioteki, na której terenie przeprowadzany jest egzamin bibliotekarski.
§  8.
1.
Przy ostatecznej ocenie egzaminu bibliotekarskiego bierze się pod uwagę wynik egzaminu pisemnego i ustnego.
2.
W razie uzyskania przez egzaminowanego oceny niedostatecznej ze znajomości języków obcych, może on składać egzamin w tym zakresie po raz drugi, w terminie wyznaczonym przez przewodniczącego Komisji.
§  9.
W razie negatywnego wyniku egzaminu bibliotekarskiego kandydatowi do egzaminu przysługuje prawo składania go powtórnie, nie wcześniej jednak niż po upływie pół roku.
§  10.
Niezgłoszenie się do egzaminu w terminie wyznaczonym przez Komisję może nastąpić tylko w wypadku poważnych, udokumentowanych przeszkód. Kandydat odstępujący od egzaminu bez uzasadnionej przyczyny może zgłosić się powtórnie do egzaminu nie wcześniej niż po upływie pół roku od wyznaczonego terminu.
§  11.
Osoba, która złożyła egzamin bibliotekarski z wynikiem pomyślnym, otrzymuje odpowiednie świadectwo.
§  12.
1.
Podanie o dopuszczenie do egzaminu bibliotekarskiego oraz podanie w sprawie zwolnienia od egzaminu (§ 27 rozporządzenia) kandydat składa drogą służbową na ręce przewodniczącego Komisji.
2.
Do podania należy dołączyć:
1)
życiorys,
2)
uwierzytelnione odpisy dokumentów stwierdzających posiadane wykształcenie, przygotowanie i osiągnięcia zawodowe, naukowe, dydaktyczne i organizacyjne, staż pracy w bibliotekarstwie oraz zajmowane stanowisko i pełnione funkcje.
3.
Kierownik instytucji, w której zatrudniona jest osoba ubiegająca się o zwolnienie od egzaminu, uzupełnia jej podanie szczegółową opinią, charakteryzując umiejętności zawodowe oraz zainteresowania naukowo-badawcze w zakresie bibliotekarstwa. Jeżeli kandydat jest dyrektorem (kierownikiem) biblioteki będącej samodzielną jednostką organizacyjną, podanie jego uzupełnia opinią kierownik instytucji sprawującej bezpośredni nadzór nad biblioteką.
4.
Opinie dotyczące osób zatrudnionych w szkole wyższej i w wyższej szkole zawodowej:
1)
zajmujących stanowisko dyrektora (kierownika) biblioteki głównej wydaje rektor szkoły,
2)
zatrudnionych w bibliotece głównej wydaje dyrektor biblioteki głównej,
3)
zatrudnionych w innych jednostkach organizacyjnych szkoły (instytut, wydział, katedra, zakład itp.) wydają dyrektor biblioteki głównej i kierownik danej jednostki organizacyjnej.
5.
Podania osób, o których mowa w § 2 ust. 2, muszą być uzupełnione wnioskiem rektora szkoły, uzasadniającym potrzebę zatrudnienia tych osób na stanowiskach bibliotekarzy dyplomowanych.
§  13.
1.
Osoby, o których mowa w § 27 rozporządzenia, po zweryfikowaniu przez Komisję ich dorobku zawodowego, naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego z wynikiem pozytywnym otrzymują zaświadczenie stwierdzające zwolnienie od egzaminu bibliotekarskiego.
2.
Osoby, których dorobek zawodowy, naukowy, dydaktyczny i organizacyjny uznany został za niewystarczający do zwolnienia od egzaminu, mają prawo przystąpić do egzaminu bibliotekarskiego na ogólnych zasadach.
§  14.
1.
Z przebiegu egzaminu sporządza się protokół, który podpisują członkowie Komisji, należący do danego zespołu egzaminacyjnego, a w wypadku określonym w § 7 ust. 2 - również egzaminator spoza Komisji.
2.
Protokół powinien podawać skład zespołu egzaminacyjnego, tematy egzaminu pisemnego i pytania egzaminu ustnego, ocenę poszczególnych prac pisemnych i ocenę odpowiedzi na egzaminie ustnym. Ponadto protokół powinien zawierać uchwałę Komisji stwierdzającą ogólny wynik egzaminu każdego kandydata.
§  15.
Przewodniczący Komisji składa Ministrowi Oświaty i Szkolnictwa Wyższego sprawozdanie z działalności Komisji za okres kadencji.
§  16.
Szczegółowy tryb działania Komisji określa regulamin, stanowiący załącznik do zarządzenia.
§  17.
Traci moc zarządzenie Ministra Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 sierpnia 1965 r. w sprawie składu i zasad działania Komisji Egzaminacyjnej dla Bibliotekarzy Dyplomowanych.
§  18.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Załącznik

REGULAMIN KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA BIBLIOTEKARZY DYPLOMOWANYCH

1. Posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej zwołuje przewodniczący Komisji - z jego upoważnienia - zastępca przewodniczącego.

2. O decyzji Komisji Egzaminacyjnej w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu bibliotekarskiego oraz o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu kandydaci zawiadamiani są co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej.

3. Egzamin pisemny nie może trwać dłużej niż pięć godzin i odbywa się pod nadzorem dwóch członków Komisji. Egzamin pisemny z języka obcego nie może trwać dłużej niż dwie godziny.

4. Składającemu egzamin pisemny należy umożliwić posługiwanie się materiałami, które - zdaniem Komisji - są niezbędne do opracowania tematu.

5. Ocenę każdej pracy pisemnej przeprowadzają dwaj wyznaczeni przez przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego członkowie Komisji.

6. Egzamin ustny odbywa się w zasadzie nie później niż w trzy dni po egzaminie pisemnym. Egzamin ustny przeprowadzany jest z każdym kandydatem oddzielnie i nie może trwać dłużej niż dwie godziny.

7. Weryfikację dorobku zawodowego ubiegających się o zwolnienie od egzaminu bibliotekarskiego, wymaganego na stanowiska bibliotekarzy dyplomowanych, przeprowadza się w następujący sposób:

1)
dwóch członków Komisji, wyznaczonych przez przewodniczącego, dokonuje recenzji i oceny całokształtu dorobku zawodowego osoby weryfikowanej,
2)
recenzenci przedstawiają swoje opinie na posiedzeniu Komisji w pełnym składzie, po czym następuje dyskusja i tajne głosowanie nad wnioskiem,
3)
w razie niezgodnej oceny dwu recenzentów przewodniczący powierza recenzję trzeciemu recenzentowi - członkowi Komisji.

8. Uchwały Komisji zapadają zwykłą większością głosów. W razie równej liczby decyduje głos przewodniczącego Komisji.

9. Z posiedzeń Komisji sporządza się protokół, który podpisują przewodniczący lub jego zastępca i sekretarz Komisji, obecni na posiedzeniu.

*Zarządzenie utraciło częściowo podstawę prawną z dniem 18 października 1983 r. na skutek uchylenia, w zakresie dotyczącym szkolnictwa wyższego, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1967 r. w sprawie warunków zatrudniania w instytutach naukowo-badawczych w Polskiej Akademii Nauk i w szkolnictwie wyższym bibliotekarzy dyplomowanych i pracowników służby bibliotecznej oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej i dokumentalistów służby informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej (Dz.U.67.14.63) przez § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 września 1983 r. w sprawie warunków zatrudnienia oraz zasad awansowania dyplomowanych bibliotekarzy i dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej w szkołach wyższych (Dz.U.83.57.256).

Z dniem 1 lipca 1986 r. zarządzenie utraciło częściowo podstawę prawną na skutek uchylenia w zakresie dotyczącym jednostek badawczo-rozwojowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1967 r. w sprawie warunków zatrudniania w instytutach naukowo-badawczych w Polskiej Akademii Nauk i w szkolnictwie wyższym bibliotekarzy dyplomowanych i pracowników służby bibliotecznej oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej i dokumentalistów służby informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej (Dz.U.67.14.63) przez art. 82 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz.U.85.36.170).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.27.181

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb działania Komisji Egzaminacyjnej dla Bibliotekarzy Dyplomowanych oraz składanie egzaminu bibliotekarskiego.
Data aktu: 12/06/1968
Data ogłoszenia: 28/06/1968
Data wejścia w życie: 28/06/1968