Ustalenie zasady generalnego wykonawcy robót budowlanych i montażowych.

UCHWAŁA NR 79
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 17 stycznia 1953 r.
w sprawie ustalenia zasady generalnego wykonawcy robót budowlanych i montażowych.

W celu należytego wprowadzenia zasady generalnego wykonawcy robót budowlanych i montażowych Prezydium Rządu uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Inwestorzy bezpośredni powinni zlecić roboty budowlane i montażowe, objęte jednym projektem wstępnym i zestawieniem kosztów budowy lub jednym projektem technicznym i kosztorysem generalnym, jednemu przedsiębiorstwu jako generalnemu wykonawcy.
2.
Zasada określona w ust. 1 obowiązuje zarówno przy zawieraniu umów o wykonanie robót budowlanych i montażowych jak i przy udzielaniu wstępnych zleceń.
§  2. 1
1.
Od obowiązku określonego w § 1 ust. 1 inwestorzy bezpośredni mogą być zwolnieni w wyjątkowych uzasadnionych przypadkach:
1)
przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek inwestora centralnego, jeżeli chodzi o tytuły inwestycyjne określone w planie inwestycyjnym lub uchwałami Prezydium Rządu jako szczególnie ważne dla gospodarki narodowej,
2)
przez inwestora centralnego w porozumieniu z ministrem sprawującym nadzór nad przedsiębiorstwem budowlano-montażowym, jeżeli chodzi o pozostałe tytuły inwestycyjne nie objęte pkt 1.
2.
Inwestor może wyłączyć z zakresu robót zleconych generalnemu wykonawcy drobne roboty budowlane i montażowe, które ma wykonać systemem gospodarczym.
§  3.
1.
Generalnym wykonawcą powinno być przedsiębiorstwo, którego przedmiotem działania jest wykonywanie robót ogólnobudowlanych z wyjątkiem przypadku, gdy realizacja inwestycji wymaga w przeważającej mierze robót specjalnych. W tym przypadku generalnym wykonawcą powinno być właściwe przedsiębiorstwo specjalizowane.
2.
Ministrowie sprawujący nadzór nad przedsiębiorstwami budowlano-montażowymi ustalać będą corocznie w terminie do dnia 15 czerwca w uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego listy podległych przedsiębiorstw, które są właściwe do objęcia funkcji generalnego wykonawcy dla określonego typu budów na rok następny.
§  4.
Generalny wykonawca może część robót przyjętych do wykonania (§ 1 ust. 1) zlecić do wykonania innym przedsiębiorstwom jako podwykonawcom w trybie określonym w obowiązujących przepisach.
§  5.
1.
Inwestor powinien zwrócić się o przyjęcie generalnego wykonawstwa do właściwego przedsiębiorstwa zamieszczonego na liście, o której mowa w § 3 ust. 2.
2.
Przedsiębiorstwo budowlano-montażowe może zgłosić na piśmie zastrzeżenia co do przyjęcia generalnego wykonawstwa.
3.
W przypadku określonym w ust. 2 inwestor powinien niezwłocznie podjąć próbę uzgodnienia sprawy przyjęcia generalnego wykonawstwa za pośrednictwem jednostki nadrzędnej i jednostki nadrzędnej przedsiębiorstwa budowlano-montażowego. W przypadku nieuzgodnienia sprawy przez jednostki nadrzędne inwestor bezpośredni powinien przedstawić sprawę inwestorowi centralnemu do uzgodnienia z ministrem sprawującym nadzór nad przedsiębiorstwem budowlano-montażowym. W razie niemożności uzgodnienia sprawę rozstrzyga Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek inwestora centralnego.
§  6.
1.
Przedsiębiorstwo budowlano-montażowe może odmówić włączenia robót do zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem w gospodarczo uzasadnionych przypadkach, a w szczególności:
1)
gdy w rozbudowywanym zakładzie roboty budowlano-montażowe objęte jednym tytułem inwestycyjnym, lecz nie objęte jednym projektem wstępnym i zestawieniem kosztów budowy lub jednym projektem technicznym i kosztorysem generalnym, nie stanowią jednolitej całości użytkowej i technologicznej, wymagającej łącznego oddania do eksploatacji;
2)
gdy część robót wynikających z jednego projektu wstępnego i zestawienia kosztów budowy lub jednego projektu technicznego i kosztorysu generalnego wykonywana jest na odległych placach budowy, położonych poza terytorialnym zakresem działania przedsiębiorstwa budowlano-montażowego;
3)
w przypadkach określonych w § 9 ust. 1.
2.
W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1, 2 i 3 nie ma zastosowania przepis § 5 ust. 3.
3.
W przypadku odmowy generalnego wykonawcy (ust. 1) roboty nie włączone do zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem mogą być objęte odrębną umową inwestora z innym przedsiębiorstwem lub mogą być wykonywane przez inwestora systemem gospodarczym.
§  7.
1.
W przypadku gdy określona w kosztorysie generalnym wartość całości robót nie przekracza sum ustalonych zgodnie z ust. 2 i 3, o podjęciu się generalnego wykonawstwa przez przedsiębiorstwo budowlano-montażowe decyduje jego jednostka nadrzędna. Przepis § 5 ust. 3 nie ma w tym przypadku zastosowania.
2.
Granicę wartości kosztorysowej robót, o której mowa w ust. 1, ustala się, jak następuje:
1)
dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Budownictwa Przemysłowego - na 10.000.000 zł;
2)
dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Górnictwa - na 5.000.000 zł;
3)
dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Transportu Drogowego i Lotniczego - na 4.000.000 zł;
4)
dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Kolei - na 2.000.000 zł;
5)
dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Budownictwa Miast i Osiedli - na 1.000.000 zł.
3.
Dla przedsiębiorstw innych niż określone w ust. 2, granicę wartości kosztorysowej robót ustalą po uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego właściwi ministrowie w terminie do dnia 15 lutego 1953 r.
4.
Ministrowie sprawujący nadzór nad przedsiębiorstwami budowlano-montażowymi mogą po uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego ustalić na rok 1954 i lata następne granice wartości kosztorysowej odmienne od określonych w ust. 2.
§  8.
Generalnym wykonawstwem powinny być objęte w szczególności roboty ogólnobudowlane, roboty montażowe elementów konstrukcji budowlanej, roboty instalacyjne (centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjne, elektryczne, klimatyzacyjne i inne), roboty specjalne oraz roboty obejmujące montaż aparatury, maszyn i urządzeń.
§  9.
1.
W przypadku gdy w chwili zawarcia umowy między inwestorem a generalnym wykonawcą nie ma odpowiedniego specjalizowanego przedsiębiorstwa, mogącego podjąć się podwykonawstwa, mogą być wyłączone z zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem roboty specjalne, a w szczególności montaż aparatury i urządzeń specjalnych.
2.
W terminie do dnia 30 czerwca każdego roku Minister Budownictwa Przemysłowego w porozumieniu z ministrami-inwestorami centralnymi w zakresie budowy lub rozbudowy zakładów przemysłowych i po uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego ustalać będzie, jakie roboty powinny być zgodnie z ust. 1 przede wszystkim wyłączone w roku następnym z zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem, podejmowanym przez podległe mu przedsiębiorstwa.
3.
W odniesieniu do robót, które powinny być wyłączone w 1953 r. z zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem (ust. 2), zarządzenie, o którym mowa w ust. 2, powinno być wydane w terminie do dnia 28 lutego 1953 r.
§  10.
1.
Generalny wykonawca, będący przedsiębiorstwem ogólnobudowlanym, powinien we własnym zakresie wykonać również tę część robót ogólnobudowlanych, które są bezpośrednio związane z robotami specjalnymi i montażowymi, powierzonymi do wykonania podwykonawcy.
2.
Ministrowie Budownictwa Przemysłowego i Budownictwa Miast i Osiedli określą roboty, o których mowa w ust. 1, które w każdym razie powinny być wykonywane przez podległe im przedsiębiorstwa wykonujące roboty ogólnobudowlane.
§  11.
1.
Generalny wykonawca koordynuje całość wykonania robót wynikających z przyjętego zlecenia, a w szczególności miesięczne plany operatywne podwykonawców.
2.
W przypadku gdy określone roboty zostały wyłączone z zakresu robót objętych generalnym wykonawstwem (§§ 2 i 6) i wykonywane są bądź systemem gospodarczym przez inwestora, bądź przez inne przedsiębiorstwo budowlano-montażowe, inwestor obowiązany jest koordynować te roboty z robotami prowadzonymi przez generalnego wykonawcę.
§  12.
1.
Pracownicy generalnego wykonawcy, zatrudnieni przy koordynowaniu działalności podwykonawców, mogą być w całości lub w części premiowani na podstawie przepisów obowiązujących w wykonawstwie budowlano-montażowym za wykonanie całego planu produkcyjnego objętego generalnym wykonawstwem.
2.
Ministrowie sprawujący nadzór nad generalnymi wykonawcami określą w terminie do dnia 15 lutego 1953 r. w uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego stanowiska pracy objęte przepisami ust. 1 oraz czy premie mają być uzależnione w całości lub w części od wykonania całego planu produkcyjnego objętego generalnym wykonawstwem.
3.
Wydajność pracy, od której zależy wysokość premii, ustala się na podstawie wyników wykonania planu przez generalnego wykonawcę w zakresie robót wykonywanych własnymi siłami.
§  13.
1.
Wypłata premii pracownikom przedsiębiorstw wykonujących roboty budowlano-montażowe może nastąpić po stwierdzeniu na piśmie, że roboty zostały wykonane w terminie, zgodnie z umową i obowiązującymi przepisami.
2.
Wykonanie robót objętych generalnym wykonawstwem stwierdza inwestor, a wykonanie robót przez podwykonawcę - generalny wykonawca.
§  14.
Zabrania się finansowania umów o wykonanie robót budowlanych i montażowych naruszających zasady generalnego wykonawcy, określone w niniejszej uchwale.
§  15.
1.
Jeżeli umowy wieloletnie o wykonanie robót budowlano-montażowych nie uwzględniają zasad określonych w niniejszej uchwale, ministrowie sprawujący nadzór nad przedsiębiorstwami budowlano-montażowymi w porozumieniu z ministrami sprawującymi nadzór nad inwestorami bezpośrednimi ustalą w terminie do dnia 15 kwietnia 1953 r. po uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego terminy i sposób przystosowania organizacji wykonywania robót do zasad ustalonych w niniejszej uchwale.
2.
Spośród umów określonych w ust. 1 pozostają w mocy umowy dotyczące robót, które mają być ukończone w roku 1953.
§  16.
Ministrowie sprawujący nadzór nad przedsiębiorstwami budowlano-montażowymi wydadzą w uzgodnieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego w terminie do dnia 28 lutego 1953 r. szczegółowe instrukcje, zmierzające do zapewnienia koordynacji robót przez generalnych wykonawców oraz do umożliwienia prawidłowej kontroli postępu tych robót przez inwestora.
§  17.
Traci moc uchwała nr 915 Prezydium Rządu z dnia 21 grudnia 1951 r. w sprawie ustalenia zasady generalnego wykonawcy robót budowlanych i montażowych (Monitor Polski z 1952 r. Nr A-1, poz. 13).
§  18.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 zmieniony przez § 1 uchwały nr 717 z dnia 10 września 1955 r. (M.P.55.87.1061) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 8 października 1955 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-9.126

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Ustalenie zasady generalnego wykonawcy robót budowlanych i montażowych.
Data aktu: 17/01/1953
Data ogłoszenia: 30/01/1953
Data wejścia w życie: 30/01/1953