Obliczanie odpisów na fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych, opłacających podatek obrotowy w wysokości różnicy pomiędzy ceną zbytu a kosztami własnymi, zwiększonymi o zysk, określony w procencie planowym.

OKÓLNIK
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 4 lipca 1951 r.
w sprawie obliczania odpisów na fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych, wpłacających podatek obrotowy w wysokości różnicy pomiędzy ceną zbytu a kosztami własnymi, zwiększonymi o zysk, określony w procencie planowym.

Jednym z warunków dokonywania odpisów na fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych - w myśl § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1951 r. w sprawie wykonania ustawy o funduszu zakładowym (Dz. U. R. P. Nr 19, poz. 151) - jest konieczność uzyskania zysku bilansowego w rozmiarach, ustalonych planem finansowym.
Wspomniany przepis w interpretacji podanej w niniejszym okólniku stosuje się również do tych państwowych przedsiębiorstw przemysłowych, które zgodnie z § 15 pkt 3 lit. b) uchwały Nr 62 Rady Ministrów z dnia 3 lutego 1951 r. w sprawie podatku obrotowego od jednostek gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-12, poz. 175) obowiązane są do płacenia podatku obrotowego w wysokości różnicy pomiędzy ceną zbytu a kosztami własnymi, zwiększonymi o zysk, określony w procencie planowym.

W państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych, spłacających podatek obrotowy w tej formie, rozmiary zysku bilansowego są wprost proporcjonalne do kosztów własnych realizacji. Stąd przedsiębiorstwa, które wykonały zadanie w zakresie obniżenia kosztów bądź je przekroczyły, mogą osiągnąć niższe wyniki bilansowe od zaplanowanych.

Przedsiębiorstwa, o których mowa wyżej, przeprowadzają odpisy na fundusz zakładowy według stawek ustalonych w obowiązujących przepisach dla zysku planowego i ponadplanowego pod warunkiem, że akumulacja rzeczywista danego okresu (podatek obrotowy plus zysk) osiągnie lub przekroczy wskaźnik procentowy, wynikający z zatwierdzonego planu finansowego.

Przez wskaźnik procentowy, wynikający z planu finansowego, rozumie się wyrażony w procentach stosunek akumulacji do realizacji. Wskaźnik procentowy danego kwartału oblicza się analogicznie przyjmując dla wyliczeń liczby rzeczywiste, wynikające ze sprawozdawczości finansowej danego kwartału.

Jeżeli akumulacja rzeczywista danego okresu osiągnie lub przekroczy wskaźnik procentowy, wynikający z zatwierdzonego planu finansowego, obliczenie podstawy odpisów na fundusz zakładowy danego okresu następuje przez odjęcie od sumy realizacji tego okresu następujących elementów:

a)
kosztu własnego realizacji,
b)
podatku obrotowego, obliczonego od realizacji według stawki procentowej, wynikającej z planu finansowego,
c)
ostatecznego rezultatu zapisów na kontach klasy 2 jednolitego planu kont.

Z tak ustalonej kwoty część równającą się narzutowi na koszt własny realizacji (zysk określony w procencie planowym × koszt własny realizacji : 100) stanowi zysk, od którego obliczyć należy odpisy na fundusz zakładowy według stawek ustalonych dla zysku planowego; resztę przyjmuje się jako zysk ponadplanowy, a odpisy na fundusz oblicza się według stawek ustalonych dla zysku ponadplanowego.

Państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe, objęte przepisami niniejszego okólnika, tracą prawo do odpisów na fundusz zakładowy, jeśli nie osiągną dla akumulacji danego kwartału wskaźnika procentowego, wynikającego z planu.

Przykład:

Plan Wykonanie

Realizacja (sprzedaż) 200 200

Koszt własny realizacji 160 150

Narzut zysku w wysokości 5% 8 168 7,5 157,5

Podatek obrotowy stanowi w tym przykładzie 16% sumy realizacji 32 42,5

Saldo W-n kont klasy 2 J.P.K. 3 3

Zysk bilansowy 5 4,5

8 7,5

Obliczenie podstawy odpisów na fundusz zakładowy:

Realizacja (sprzedaż) 200

Koszt własny realizacji 150

Podatek obrotowy (16% od sumy realizacji) 32

Saldo W-n kont klasy 2 J.P.K. 3 185

Podstawa do obliczenia odpisów na fundusz zakładowy 15

Zysk planowy 5% od kosztu własnego realizacji, tj. od 150 7,5 (stawka dla zysku planowego, np. 2%)

Zysk ponadplanowy 7,5 (stawka dla zysku ponadplanowego, np. 20%)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-64.856

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Obliczanie odpisów na fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych, opłacających podatek obrotowy w wysokości różnicy pomiędzy ceną zbytu a kosztami własnymi, zwiększonymi o zysk, określony w procencie planowym.
Data aktu: 04/07/1951
Data ogłoszenia: 25/07/1951
Data wejścia w życie: 25/07/1951