Prawa i obowiązki głównych (starszych) księgowych banków i gminnych kas spółdzielczych.

UCHWAŁA NR 343
RADY MINISTRÓW
z dnia 5 maja 1951 r.
w sprawie praw i obowiązków głównych (starszych) księgowych banków i gminnych kas spółdzielczych.

I.

Przepisy ogólne dotyczące głównych (starszych) księgowych w bankach.

§  1.
W centralach banków ustanowiony zostaje główny księgowy oraz w miarę potrzeby starsi księgowi w jednostkach (komórkach) organizacyjnych, posiadających zespoły wewnętrznej księgowości.
§  2.
W oddziałach banków zostaną ustanowieni starsi księgowi.
§  3.
1.
Głównym księgowym w rozumieniu niniejszych przepisów jest pracownik banku, kierujący działalnością centralnej księgowości oraz gospodarką budżetową.
2.
Starszym księgowym oddziału lub jednostki (komórki) organizacyjnej w centrali może być kierownik rachunkowości.
§  4.
1.
Głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor banku za zgodą Ministra Finansów.
2.
Zastępcę głównego księgowego oraz starszych księgowych, jak również zastępców starszych księgowych mianuje dyrektor po wysłuchaniu opinii głównego księgowego.
§  5.
1.
Główny księgowy z wyłączeniem przypadku przewidzianego w § 10 jest odpowiedzialny na równi z dyrektorem banku za zachowanie dyscypliny finansowo-budżetowej oraz zasad oszczędnej gospodarki budżetowej.
2.
Starsi księgowi ponoszą analogiczną odpowiedzialność na równi z kierownikami właściwych jednostek (komórek) organizacyjnych centrali oraz oddziałów banku.
§  6.
Wszystkie jednostki organizacyjne banku obowiązane są przesyłać głównemu księgowemu w ustalonych terminach niezbędne dla księgowości i kontroli zestawienia i dokumenty.
§  7.
Główny księgowy wykonuje obowiązki wynikające z przepisów niniejszej uchwały bezpośrednio lub za pośrednictwem starszych księgowych w jednostkach (komórkach) organizacyjnych centrali i w oddziałach banku.
§  8.
Główny księgowy podlega bezpośrednio dyrektorowi banku, starsi zaś księgowi - kierownikom właściwych jednostek (komórek) organizacyjnych centrali bądź kierownikom oddziałów banku.

II.

Przepisy szczegółowe dotyczące obowiązków i uprawnień głównych i starszych księgowych w bankach.

§  9.
Do obowiązków i uprawnień głównego księgowego należy:
1)
zorganizowanie, prowadzenie i kontrola wszystkich czynności księgowych oraz sprawozdawczości z zakresu księgowości i wykonania budżetu zgodnie z obowiązującymi przepisami;
2)
przestrzeganie bieżącego i prawidłowego księgowania wszystkich operacji banku;
3)
terminowe i prawidłowe sporządzanie bilansów banku i innych sprawozdań z zakresu księgowości oraz przesyłanie ich właściwym jednostkom nadrzędnym, w ustalonych terminach;
4)
podpisywanie łącznie z dyrektorem banku bilansów i sprawozdań liczbowych niezależnie od podpisu pracownika, który sporządza bilans;
5)
wstępna i bieżąca kontrola wydatków budżetowych, kontrola gospodarki materiałowej, przestrzeganie terminowego rozliczania zaliczek i regulowania zobowiązań, kontrola prawidłowego dokonywania wydatków w ramach ustalonego w budżecie banku limitu płac, przestrzeganie obowiązujących stawek, przeciętnej wynagrodzeń i ustalonej ilości etatów, prawidłowe i terminowe obliczanie i odprowadzanie odpisów amortyzacyjnych, podatków, opłat oraz świadczeń, przewidzianych w budżecie;
6)
doszkalanie i instruowanie pracowników zatrudnionych w rachunkowości centrali i oddziałów banku,
7)
należyte przechowywanie ksiąg, dokumentów, kartotek i zestawień rachunkowych oraz zabezpieczenie ich przed zniszczeniem, zagubieniem lub ujawnieniem tajemnicy;
8)
sporządzanie list płacy.
§  10.
1.
W przypadku otrzymania polecenia sprzecznego z obowiązującymi przepisami lub zasadami prawidłowego księgowania, jak również zasadami dyscypliny finansowo-budżetowej oraz oszczędnej gospodarki, główny księgowy obowiązany jest przed wykonaniem polecenia zwrócić na to uwagę na piśmie dyrektorowi banku.
2.
Główny księgowy polecenie to wykona w razie pisemnego potwierdzenia przez dyrektora banku uprzednio wydanego polecenia i zawiadomi o tym Ministra Finansów.
3.
Główny księgowy, który w przypadkach określonych w ust. 2, nie zawiadomi Ministra Finansów o zarządzeniach dyrektora niezgodnych z obowiązującymi przepisami, ponosi za ich wykonanie osobistą odpowiedzialność na równi z dyrektorem banku.
§  11.
1.
Przepisy dotyczące głównych księgowych mają analogiczne zastosowanie do starszych księgowych.
2.
Starsi księgowi zażądają pisemnego potwierdzenia polecenia w przypadkach określonych w § 10 od kierownika jednostki (komórki) organizacyjnej centrali bądź kierownika oddziału banku. W razie uzyskania takiego potwierdzenia starszy księgowy powiadamia niezwłocznie o wykonaniu polecenia głównego księgowego, który w ciągu 7 dni po otrzymaniu tego powiadomienia przedsięweźmie kroki w trybie § 10 i zawiadomi starszego księgowego o decyzji dyrektora banku.

III.

Przepisy dotyczące starszych księgowych w gminnych kasach spółdzielczych.

§  12.
1.
W gminnych kasach spółdzielczych (G.K.S.) na czele komórek księgowości stoją starsi księgowi.
2.
Starszego księgowego w G.K.S. powołuje i odwołuje kierownik właściwego terenowo wojewódzkiego oddziału Banku Rolnego na wniosek zarządu G.K.S. To samo stosuje się do zastępcy starszego księgowego, o ile stanowisko takie jest przewidziane.
3.
Przepisy rozdziałów I i II niniejszej uchwały mają odpowiednie zastosowanie do starszych księgowych i ich zastępców w gminnych kasach spółdzielczych.
§  13.
Prawa i obowiązki dyrektora banku względnie Ministra Finansów wynikające z niniejszej uchwały przechodzą odpowiednio na zarząd G.K.S. względnie na dyrektora Banku Rolnego.
§  14.
Minister Finansów wyda na wniosek Banku Rolnego zarządzenia konieczne dla wprowadzenia w życie niniejszej uchwały w G.K.S.

IV.

Przepisy końcowe.

§  15.
Dyrektorzy banków powołają w ciągu 30 dni od wejścia w życie niniejszej uchwały głównego księgowego i starszych księgowych oraz ich zastępców zgodnie z § 4.
§  16.
Termin powołania starszych księgowych w G.K.S. ustali Minister Finansów.
§  17.
Wykonanie uchwały porucza się Ministrowi Finansów.
§  18.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-42.524

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Prawa i obowiązki głównych (starszych) księgowych banków i gminnych kas spółdzielczych.
Data aktu: 05/05/1951
Data ogłoszenia: 23/05/1951
Data wejścia w życie: 23/05/1951