Nadanie Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny statusu państwowego instytutu badawczego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 27 maja 2021 r.
w sprawie nadania Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny statusu państwowego instytutu badawczego

Na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1. 
Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny z siedzibą w Warszawie, utworzonemu na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 czerwca 1927 r. o Państwowym Zakładzie Higieny (Dz. U. z 1936 r. poz. 336 oraz z 1939 r. poz. 365), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 października 2007 r. w sprawie zmiany nazwy Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie (Dz. U. poz. 1466) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2020 r. w sprawie połączenia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny oraz Instytutu Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła (Dz. U. poz. 135), zwanemu dalej "Instytutem", nadaje się status państwowego instytutu badawczego.
2. 
Instytut używa nazwy "Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy".
3. 
Nadzór nad Instytutem sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia.
§  2. 
1. 
Przedmiotem działania Instytutu jest prowadzenie badań naukowych, prac rozwojowych i wdrożeniowych z za kresu nauk o zdrowiu, dostosowanych do potrzeb zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących monitorowania i analiz stanu zdrowia ludności oraz jego uwarunkowań, organizacji systemu ochrony zdrowia, bezpieczeń stwa żywności oraz sposobu żywienia i stanu odżywienia człowieka, promocji i profilaktyki zdrowia, epidemiologii i diag nostyki chorób zakaźnych, nadzoru epidemiologicznego, szczepień ochronnych, bezpieczeństwa zdrowotnego środowiska i naturalnych surowców leczniczych.
2. 
W ramach działania, o którym mowa w ust. 1, Instytut:
1)
prowadzi badania i dokonuje ocen w zakresie weryfikacji poprawności danych epidemiologicznych oraz wyników badań laboratoryjnych i opracowuje wytyczne w zakresie metodologii wyników badań laboratoryjnych, prowadzo nych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, a także urzędowej kontroli żywności, wydaje oceny i kwalifikacje rodzajowe naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych oraz wydaje atesty higieniczne;
2)
współpracuje z organizacjami międzynarodowymi w zakresie wymiany danych, w szczególności dotyczących charak terystyki patogenów występujących na terenie kraju;
3)
monitoruje czynniki determinujące stan zdrowia społeczeństwa na potrzeby planowania, monitorowania realizacji i ewaluacji programów polityki zdrowotnej oraz programów zdrowotnych, a także innych interwencji w zakresie zdrowia publicznego;
4)
monitoruje wartość odżywczą żywności i nawyki żywieniowe ludności w kraju;
5)
gromadzi i analizuje dane o występowaniu zakażeń drobnoustrojami opornymi na antybiotyki i inne produkty lecznicze;
6)
realizuje działania w obszarze monitorowania określonych chemicznych czynników ryzyka występujących w żywności;
7)
ocenia środowiskowe zagrożenia zdrowotne populacji generalnej z uwzględnieniem zmienności regionalnej, w szcze gólności związane z zanieczyszczeniem powietrza;
8)
ocenia nierówności społeczne w zdrowiu i proponuje działania mające na celu rozwiązywanie problemów zdrowotnych w wymiarze populacyjnym w celu poprawy stanu zdrowia i zmniejszenia nierówności w zdrowiu, ze szczególnym uwzględnieniem promocji zdrowia i profilaktyki chorób niezakaźnych;
9)
bierze udział w przygotowaniu danych i analiz niezbędnych do opracowania Ogólnopolskiej Mapy Potrzeb Zdrowotnych;
10)
prowadzi w ramach statystyki publicznej ogólnopolskie badanie chorobowości szpitalnej ogólnej;
11)
prowadzi badania i analizy w zakresie szacowania faktycznych kosztów chorób z uwzględnieniem kosztów bezpo średnich, utraty produktu krajowego brutto i kosztów niepieniężnych;
12)
prowadzi badania i analizy w zakresie oceny skutków ekonomicznych chorób i ich wpływu na sytuację sektora finan sów publicznych;
13)
rozwija badania w dziedzinie zdrowia publicznego na potrzeby polityki zdrowotnej;
14)
prowadzi działalność edukacyjną w zakresie zdrowia publicznego z uwzględnieniem kursów specjalizacyjnych oraz innych form kształcenia.
3. 
Do zadań Instytutu, szczególnie ważnych dla planowania i realizacji polityki państwa, których wykonywanie jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego oraz poprawy jakości życia obywateli, wykonywanych w sposób ciągły, należy:
1)
współrealizacja i monitorowanie realizacji Narodowego Programu Zdrowia w zakresie zleconym przez ministra właś ciwego do spraw zdrowia albo Głównego Inspektora Sanitarnego;
2)
prowadzenie badań epidemiologicznych i analiz oceniających częstość występowania chorób i zakażeń w populacji krajowej, w tym badań przeglądowych, a także monitorowanie trendów i sposobów szerzenia się oraz czynników ryzyka chorób na potrzeby planowania i ewaluacji programów profilaktycznych;
3)
prowadzenie ośrodków referencyjnych w zakresie diagnostyki laboratoryjnej oraz identyfikacji etiologicznych czynników zakażeń i chorób stwarzających szczególne zagrożenie dla społeczeństwa, w tym zapewnienie merytorycznego i labora toryjnego wsparcia dla realizacji zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych;
4)
kontrola jakości i ocena bezpieczeństwa produktów immunologicznych, produktów krwiopochodnych stosowanych w zapobieganiu chorobom zakaźnym u ludzi i zwalczaniu tych chorób oraz pełnienie funkcji Państwowego Laborato rium Kontroli Produktów Leczniczych i współpraca z Europejskim Dyrektoriatem ds. Jakości Leków w zakresie bez pieczeństwa szczepionek i surowic odpornościowych;
5)
monitorowanie doniesień naukowych i informacji z organizacji międzynarodowych w celu identyfikacji nowych zaka żeń i chorób zakaźnych stwarzających potencjalne zagrożenia dla zdrowia publicznego o zasięgu krajowym i między narodowym oraz doskonalenie i wdrażanie metod ich rozpoznawania i ograniczania;
6)
utrzymywanie laboratorium diagnostycznego spełniającego wymogi krajowe i międzynarodowe standardy w zakresie bezpieczeństwa pracy z etiologicznymi czynnikami chorób zakaźnych, dla których regulacje prawne lub dostępna wiedza naukowa uzasadniają zachowanie szczególnych środków ochrony, hermetyczności i zabezpieczenia środowi ska pracy przed dostępem osób nieuprawnionych;
7)
opracowywanie i przekazywanie danych z krajowego nadzoru epidemiologicznego do europejskiego systemu nadzoru epidemiologicznego prowadzonego przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, w tym pełnienie funkcji wiodącej krajowej jednostki koordynującej;
8)
utrzymywanie i rozwój systemu informacyjnego EpiBaza wspierającego zbieranie i analizę danych w ramach krajo wego nadzoru epidemiologicznego nad zakażeniami i chorobami zakaźnymi;
9)
monitorowanie i ocena stanu zdrowia oraz sposobu odżywiania się ludności w kraju i wybranych subpopulacji w celu:
a)
określenia najważniejszych problemów zdrowotnych i wsparcia w ustalaniu priorytetów polityki zdrowotnej,
b)
przygotowania projektu regionalnej mapy potrzeb zdrowotnych, a następnie sporządzenia Ogólnopolskiej Mapy Potrzeb Zdrowotnych

- we współpracy z Agencją Badań Medycznych, Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Głównym Urzędem Statystycznym, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych;

10)
opracowywanie i realizacja zadań w zakresie profilaktyki pierwotnej i wtórnej oraz promocji zdrowia;
11)
wsparcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w zakresie bezpieczeństwa żywności, żywienia oraz materiałów i wyro bów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w szczególności przez:
a)
prowadzenie Krajowego Laboratorium Referencyjnego w zakresie bezpieczeństwa żywności zgodnie z przepisa mi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnoś ciowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.),
b)
zapewnienie oceny ryzyka na potrzeby Europejskiego Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żyw ności i Paszach (RASFF) oraz w sytuacjach kryzysowych,
c)
gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie danych gromadzonych w ramach działań krajowego nadzoru nad bezpieczeństwem żywności, w tym ocenę pobranych z żywności zanieczyszczeń żywności i substancji dodatko wych oraz współpracę w tym zakresie z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności,
d)
wsparcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w zakresie prowadzenia działań związanych z przeglądami naj wyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni (NDP),
e)
przygotowywanie raportów ewaluacyjnych w zakresie badań polowych dotyczących pozostałości pestycydów dla państwa raportującego dotyczących przeglądu najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycy dów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni (NDP) w ramach art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyż szych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 70 z 16.03.2005, str. 1, z późn. zm.) oraz dokonywanie przeglądów wartości NDP jako państwo raportujące,
f)
uczestnictwo ekspertów Instytutu w posiedzeniach organizowanych w ramach prac instytucji Unii Europejskiej,
g)
sporządzanie opinii, analiz i doradztwo w obszarze bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz prowadzenie szkoleń dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
12)
gromadzenie i analiza krajowych danych o występowaniu zakażeń i chorób zakaźnych powodowanych przez drobno ustroje oporne na antybiotyki i inne produkty lecznicze;
13)
prowadzenie w ramach statystyki publicznej ogólnopolskiego badania chorobowości szpitalnej ogólnej;
14)
popularyzacja wiedzy i informowanie społeczeństwa o aktualnej sytuacji epidemiologicznej dotyczącej zakażeń i cho rób zakaźnych oraz o sytuacji zdrowotnej obywateli, a także popularyzacja wiedzy i zachowań sprzyjających zdrowiu w zakresie profilaktyki chorób, prawidłowego odżywiania oraz prozdrowotnego stylu życia;
15)
rozwój krajowej i międzynarodowej współpracy naukowej.
§  3. 
Źródłem finansowania zadań Instytutu są środki finansowe:
1)
uzyskiwane ze źródeł, o których mowa w art. 18 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych;
2)
uzyskane na zasadach określonych w art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych;
3)
z tytułu wykonywania działalności leczniczej;
4)
na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz z innych źródeł zagranicznych;
5)
uzyskiwane z innych źródeł.
§  4. 
Dysponentem środków budżetowych przeznaczonych na realizację zadań, o których mowa w § 2 ust. 3, jest mini ster właściwy do spraw zdrowia.
§  5. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2021.1142

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nadanie Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny statusu państwowego instytutu badawczego.
Data aktu: 27/05/2021
Data ogłoszenia: 25/06/2021
Data wejścia w życie: 10/07/2021