Wewnętrzne służby ochrony działające na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 2 czerwca 1999 r.
w sprawie wewnętrznych służb ochrony działających na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej

Na podstawie art. 14 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2142 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§  1.  [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa dla wewnętrznych służb ochrony działających na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej:
1)
warunki i tryb ich tworzenia,
2)
strukturę organizacyjną i zakres działania,
3)
uzbrojenie i wyposażenie,
4)
warunki zatrudnienia pracowników,
5)
umundurowanie i odznaki służbowe.
§  2.  [Definicje]
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia,
2)
(uchylony),
3)
terenach jednostek wojskowych - rozumie się przez to nieruchomości Skarbu Państwa będące w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej lub wykorzystywane na podstawie innych tytułów prawnych,
4)
dowódcach jednostek wojskowych - rozumie się przez to również komendantów, dyrektorów oraz szefów jednostek wojskowych, o których mowa w pkt 5,
5)
jednostkach wojskowych - rozumie się przez to jednostki wojskowe, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330, 730 i 1726),
6)
pracowniku ochrony - rozumie się przez to komendanta, zastępcę komendanta, dowódcę warty i wartowników,
7)
oddziale wart cywilnych - rozumie się przez to wewnętrzne służby ochrony jednostek wojskowych, powołane do ochrony mienia wojskowego i osób.

Rozdział  2

Warunki i tryb tworzenia wewnętrznych służb ochrony

§  3.  [Utworzenie oddziałów wart cywilnych]
Oddziały wart cywilnych tworzą dowódcy rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódca Garnizonu Warszawa, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej oraz szefowie (dyrektorzy), którym są podporządkowane jednostki wojskowe, o których mowa w § 2 pkt 5, na wniosek dowódców podległych jednostek wojskowych.
§  4.  [Formalne warunki utworzenia w jednostce wojskowej oddziału wart cywilnych]
Warunkiem utworzenia w jednostce wojskowej oddziału wart cywilnych jest wprowadzenie stosownych zmian do jej etatu oraz przydzielenie etatów kalkulacyjnych i środków na wynagrodzenia pracowników.
§  5.  [Ochrona terenów jednostek wojskowych po ogłoszeniu mobilizacji, wprowadzeniu stanu wojennego lub w czasie wojny]
1. 
Po ogłoszeniu mobilizacji, wprowadzeniu stanu wojennego lub w czasie wojny ochronę terenów jednostek wojskowych sprawują oddziały wart cywilnych posiadające etat czasu "P" i "W".
2. 
Ochrona, o której mowa w ust. 1, będzie realizowana przez pracowników oddziałów wart cywilnych, którym nadano pracownicze przydziały mobilizacyjne.

Rozdział  3

Struktura organizacyjna i zakres działania oddziałów wart cywilnych

§  6.  [Kategorie oddziałów wart cywilnych]
Tworzy się dwie kategorie oddziałów wart cywilnych:
1)
I kategorii - przy liczbie wartowników ponad 30,
2)
II kategorii - przy liczbie wartowników do 30.
§  7.  [Pracownicy wchodzący w skład oddziału wart cywilnych]
1. 
W skład oddziału wart cywilnych wchodzą pracownicy ochrony: komendant, zastępca komendanta, dowódcy wart i wartownicy.
2. 
Zastępca komendanta oddziału wart cywilnych występuje tylko w oddziałach wart cywilnych I kategorii.
3. 
(uchylony).
4. 
Komendantowi mogą podlegać także portierzy i dozorcy.
§  8.  [Pełnienie obowiązków komendanta w oddziale wart cywilnych wystawiających tylko jeden posterunek]
W oddziale wart cywilnych wystawiających tylko jeden posterunek obowiązki komendanta pełni jeden z dowódców wart.
§  9.  [Zakres działania oddziału wart cywilnych]
1. 
Do zakresu działania oddziału wart cywilnych należy w szczególności:
1)
zapewnienie ochrony mienia wojskowego w granicach chronionych obszarów i obiektów jednostek wojskowych,
2)
zapewnienie ochrony terenów i obiektów jednostek wojskowych oraz ważnych urządzeń jednostek wojskowych, znajdujących się poza granicami chronionych obszarów i obiektów,
3)
kontrolowanie dokumentów uprawniających do wstępu, wjazdu i przebywania na terenach jednostek wojskowych, wynoszenia lub wywożenia mienia oraz wnoszenia lub wwożenia przedmiotów i materiałów niebezpiecznych, a także uniemożliwienie wejścia osób postronnych na tereny jednostek wojskowych oraz do obiektów chronionych,
4)
konwojowanie mienia wojskowego, materiałów niejawnych, wartości pieniężnych, przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych jednostki wojskowej,
5)
współpraca z Żandarmerią Wojskową i wojskowymi organami porządkowymi na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 431).
2. 
Szczegółowy zakres działania służby ochronnej określają dowódcy jednostek wojskowych, na podstawie odrębnych przepisów.

Rozdział  4

Uzbrojenie i wyposażenie oddziałów wart cywilnych

§  10.  [Wyposażenie pracowników ochrony]
1. 
Na czas wykonywania zadań ochrony pracowników ochrony wyposaża się w broń i amunicję służbową, hełmy lub inne środki przymusu bezpośredniego.
2. 
Stosownie do wykonywanych zadań ochrony pracowników ochrony wyposaża się ponadto w: opatrunki osobiste, środki łączności radiotelefonicznej, latarki, ostrzegacze napadowe, maski przeciwgazowe, kamizelki taktyczne i ochronne (kuloodporne) oraz środki transportu.
3. 
Zestaw należności uzbrojenia i wyposażenia dla pracowników ochrony określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§  11.  [Osoby podejmujące decyzję o rodzaju uzbrojenia i wyposażenia oddziałów wart cywilnych w środki przymusu bezpośredniego]
Decyzję o rodzaju uzbrojenia i wyposażenia oddziałów wart cywilnych w środki przymusu bezpośredniego podczas ochrony terenów, obiektów i urządzeń jednostek wojskowych podejmują osoby, o których mowa w § 3.
§  12.  [Przydzielenie broni palnej i amunicji pracownikowi ochrony]
1. 
Broń palną i amunicję dla pracownika ochrony przydziela się rozkazem dowódcy jednostki wojskowej.
2. 
Pracownik ochrony może występować z bronią palną podczas pełnienia służby ochronnej i konwojowania oraz w czasie programowych szkoleń.
§  13.  [Zasoby broni palnej, amunicji i środków przymusu bezpośredniego przypadające na oddział wart cywilnych]
Oddział wart cywilnych powinien posiadać broń palną i amunicję oraz środki przymusu bezpośredniego na pełny stan pracowników ochrony zatrudnionych w jednostce wojskowej.
§  14.  [Ochrona, ewidencja i rozliczenie broni i amunicji oddziału wart cywilnych]
Broń i amunicja oddziału wart cywilnych podlega szczególnej ochronie, ewidencji i rozliczeniu, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Rozdział  5

Warunki zatrudnienia pracowników ochrony oddziałów wart cywilnych

§  15.  [Wymóg posiadania zaświadczenia o wpisie na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej]
Osoba ubiegająca się o zatrudnienie na stanowisku wartownika jest obowiązana mieć zaświadczenie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy.
§  16.  [Wymóg posiadania aktualnych wyników badań lekarskich i psychologicznych]
Pracownicy ochrony powinni posiadać aktualne wyniki badań lekarskich i psychologicznych stwierdzające przydatność do wykonywania zadań.
§  17.  [Wymagania na stanowisku komendanta]
Komendantem może być osoba, która spełnia warunki, o których mowa w § 15 i § 16, posiada co najmniej wykształcenie średnie oraz co najmniej trzyletni staż pracy w oddziale wart cywilnych na stanowisku zastępcy komendanta lub dowódcy warty lub była co najmniej podoficerem zawodowym.
§  18.  [Wymagania na stanowisku zastępcy komendanta]
Przepis § 17 stosuje się odpowiednio do warunków zatrudnienia pracownika na stanowisku zastępcy komendanta, z tym że do jego zatrudnienia wymagany jest co najmniej dwuletni staż pracy w oddziale wart cywilnych na stanowisku dowódcy warty.
§  19.  [Wymagania na stanowisku dowódcy warty]
Dowódcą warty może być osoba, która spełnia warunki, o których mowa w § 15 i § 16, posiada co najmniej wykształcenie średnie oraz co najmniej roczny staż pracy w oddziale wart cywilnych na stanowisku wartownika lub jest co najmniej podoficerem rezerwy lub w stanie spoczynku.
§  20. 
(uchylony).
§  21.  [Wymagania na stanowisku wartownika]
Wartownikiem może być osoba, która spełnia warunki, o których mowa w § 15 i § 16, i która została przeszkolona w zakresie posługiwania się bronią palną wykorzystywaną w danym oddziale wart cywilnych.
§  22. 
(uchylony).
§  23.  [Uzupełniające stosowanie przepisów k.p.]
W przypadkach nie uregulowanych w rozporządzeniu, w zakresie zatrudniania pracowników ochrony, stosuje się Kodeks pracy.

Rozdział  6

Umundurowanie i odznaki służbowe oddziałów wart cywilnych 

§  24.  [Skład i wzory umundurowania]
1. 
Pracownik ochrony otrzymuje umundurowanie służbowe na koszt jednostki wojskowej, w której jest zatrudniony.
2. 
W skład umundurowania wchodzą:
1)
mundury, koszulobluza, czapka, ubranie zimowe, rękawice zimowe pracownika ochrony - w nadruku maskującym, składającym się z nieregularnych plam w kolorach ciemnozielonym, jasnozielonym, brązowym i czarnym,
2)
bielizna, rękawice zimowe pięciopalcowe i czapka zimowa - w kolorze zielonym,
3)
obuwie w kolorze brązowym,
4)
pas w kolorze czarnym.
3. 
Wzory umundurowania określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
4. 
Zestaw należności umundurowania określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§  25.  [Odznaki na umundurowaniu pracownika ochrony]
1. 
Pracownik ochrony nosi na umundurowaniu odznaki stopni stanowisk służbowych koloru czarnego, oznakę identyfikacyjną z nazwiskiem oraz odznakę służbową.
2. 
Wzory odznak stopni stanowisk służbowych oraz odznaki służbowej są określone odpowiednio w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia.
§  26.  [Nabycie prawa do umundurowania; zwrot umundurowania; utrata lub zniszczenie umundurowania]
1. 
Pracownik ochrony nabywa prawo do umundurowania z dniem nawiązania stosunku pracy.
2. 
Po upływie okresu używalności umundurowania albo po rozwiązaniu lub ustaniu stosunku pracy umundurowanie podlega zwrotowi, z wyjątkiem przedmiotów przechodzących na własność.
3. 
W razie utraty lub zniszczenia umundurowania albo jego części przed upływem okresu używalności, pracownik ochrony otrzymuje nowe umundurowanie na koszt jednostki wojskowej, jeżeli utrata lub zniszczenie nastąpiły bez winy pracownika ochrony przy wykonywaniu obowiązków służbowych.
4. 
Jeżeli utrata lub zniszczenie umundurowania nastąpiły z przyczyn innych niż wymienione w ust. 3, pracownik ochrony otrzymuje nowe umundurowanie po uiszczeniu równowartości tej części utraconego lub zniszczonego umundurowania, jaka przypada za czas od dnia utraty lub zniszczenia do końca okresu używalności.
5. 
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub ustania stosunku pracy, jeżeli pracownik ochrony nie zwróci wydanych mu przedmiotów, z wyjątkiem przechodzących na własność.
§  27.  [Ekwiwalent pieniężny za niewydane przedmioty umundurowania lub za dłuższe używanie umundurowania]
1. 
Pracownikowi ochrony przysługuje ekwiwalent pieniężny, ustalony na podstawie cen przedmiotów mundurowych obowiązujących w danym roku, z tytułu:
1)
za przedmioty umundurowania nie wydane w naturze,
2)
za używanie umundurowania przez okres dłuższy, aniżeli ustalony czas używalności.
2. 
Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 1, ustalany jest corocznie decyzją Ministra Obrony Narodowej.
§  28.  [Wydanie nowych przedmiotów umundurowania]
Nowe przedmioty umundurowania wydaje się po upływie okresu używalności przedmiotów wydanych na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.
§  29.  [Stosowanie dotychczas obowiązujących wzorów umundurowania pracowników ochrony]
Dotychczas obowiązujące wzory umundurowania pracowników ochrony mogą być stosowane do wyczerpania zapasów, nie dłużej jednak niż do końca 2000 r.
§  30.  [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ZESTAW NALEŻNOŚCI UZBROJENIA I WYPOSAŻENIA DLA PRACOWNIKÓW OCHRONY ODDZIAŁÓW WART CYWILNYCH

Lp. Uzbrojenie i wyposażenie Jednostka miary Liczba Uwagi
1 Karabinek, pistolet maszynowy lub pistolet kpl. 1
2 Amunicja kpl. 1 do załadowania jednego magazynka karabinka, pistoletu maszynowego lub dwóch magazynków pistoletu
3 Broń gazowa lub paralizator elektryczny, ręczny miotacz gazu i kajdanki kpl./szt. 1
4 Maska przeciwgazowa kpl. 1
5 Radiotelefon kpl. 1 na dowódcę warty oraz każdego pracownika ochrony pełniącego służbę
6 Ostrzegacz napadowy (pilot) szt. 1 na każdego pracownika ochrony pełniącego służbę
7 Latarka kpl. 1 na dowódcę warty, każdego pracownika ochrony pełniącego służbę
8 Opatrunek osobisty szt. 1
9 Kamizelka taktyczna szt. 1
10 Kamizelka ochronna (kuloodporna) szt. 1
11 Hełm szt. 1

ZAŁĄCZNIK Nr  2 

WZORY UMUNDUROWANIA

PRACOWNIKÓW OCHRONY ODDZIAŁU WART CYWILNYCH

wzór

Czapka pracownika ochrony

wzór

Czapka zimowa

wzór

Mundur (mundur letni) pracownika ochrony

wzór

Koszulobluza pracownika ochrony

wzór

Ubranie zimowe pracownika ochrony

wzór

Rękawice zimowe pracownika ochrony

ZAŁĄCZNIK Nr  3

ZESTAW NALEŻNOŚCI UMUNDUROWANIA DLA PRACOWNIKÓW OCHRONY ODDZIAŁÓW WART CYWILNYCH

Lp. Nazwa przedmiotu JM Klasyfikator hierarchiczny

JIM

Liczba Okres

używalności (w latach)

Uwagi
1 Mundur pracownika ochrony kpl. 84050801021200 1 3
2 Mundur letni pracownika ochrony kpl. 84050801021300 1 3
3 Koszulobluza pracownika ochrony szt. 84051215000000 2 3
4 Ubranie zimowe pracownika ochrony kpl. 84050807000000 1 4
5 Pas pracownika ochrony szt. 84400715000000 1 6
6 Bielizna letnia kpl. 84200700000000 2 1
7 Bielizna zimowa kpl. 84201300000000 2 1
8 Rękawice zimowe pracownika ochrony para 84150201120000 1 3
9 Rękawice zimowe pięciopalcowe para 84150201100900 1 1
10 Czapka zimowa szt. 84050501041100 1 4
11 Czapka pracownika ochrony szt. 84050501020504 2 3
12 Trzewiki para 84301237000000 1 2
13 Trzewiki zimowe para 84301221000000 1 4
14 Skarpety letnie para 84400513010000 4 1
15 Skarpety zimowe para 84400513020000 4 1
16 Szalokominiarka koloru czarnego szt. 84401502000000 1 4
17 Odznaki stopni stanowisk służbowych pracownika ochrony kpl. 84550502260000 1 3 do mundurów, ubrania zimowego i koszulobluzy
18 Odznaka służbowa pracownika ochrony szt. 84550501040000 1 3 do mundurów, ubrania zimowego i koszulobluzy
19 Oznaka identyfikacyjna z nazwiskiem do ubioru polowego szt. 84550501070300 1 3 do mundurów, ubrania zimowego i koszulobluzy
Uwagi:

1. Przedmioty wymienione w lp. 6-19 przechodzą na własność pracownika ochrony z chwilą ich wydania.

2. Przedmiot wyszczególniony w lp. 16 jest wydawany wyłącznie w przypadku wydania kurtki zimowej pracownika ochrony z podpinką i peleryny-namiotu w zamian za ubranie zimowe pracownika ochrony.

ZAŁĄCZNIK Nr  4

WZORY ODZNAK STOPNI STANOWISK SŁUŻBOWYCH PRACOWNIKÓW OCHRONY ODDZIAŁU WART CYWILNYCH

wzór

Uwaga: Odznaki stopni stanowisk służbowych są w kolorze czarnym; tło w kolorze umundurowania.

ZAŁĄCZNIK Nr  5 

WZÓR ODZNAKI SŁUŻBOWEJ PRACOWNIKA OCHRONY ODDZIAŁU WART CYWILNYCH

wzór

Uwaga: Odznaka służbowa ma tło czarne, okrąg i napis "ODDZIAŁ WART CYWILNYCH" - srebrne, dwa skrzyżowane jasnoszare karabinki z brązowymi kolbami na tle niezamkniętego zębatego ciemnoszarego pierścienia, w dolnej części odznaki pomiędzy kolbami karabinków flaga państwowa. Odznaka służbowa pracownika ochrony jest podszyta taśmą samosczepną.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2020.816 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wewnętrzne służby ochrony działające na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.
Data aktu: 02/06/1999
Data ogłoszenia: 07/05/2020
Data wejścia w życie: 11/07/1999