Wymagania kwalifikacyjne oraz szkolenia dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI1)
z dnia 25 października 2005 r.
w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej

Na podstawie art. 16a ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z 2010 r. Nr 57, poz. 353 oraz z 2012 r. poz. 908 z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy na poszczególnych stanowiskach pracy w jednostkach ochrony przeciwpożarowej;
2)
zakres szkolenia podstawowego i uzupełniającego do wykonywania zawodu strażaka;
3)
zakres szkoleń specjalistów i inspektorów ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 4 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, zwanej dalej "ustawą";
4)
podmioty uprawnione do przeprowadzania szkoleń, o których mowa w pkt 2 i 3, oraz formę i elementy składowe programów szkoleń oraz tryb ustalania programów tych szkoleń;
5)
tryb wydawania oraz wzory zaświadczeń i świadectw, stwierdzających ukończenie szkoleń oraz okres ważności zaświadczeń.
§  2.
Wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy na poszczególnych stanowiskach pracy w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§  3.
1.
Szkolenie podstawowe strażaka jednostki ochrony przeciwpożarowej obejmuje w szczególności:
1)
organizacyjno-prawne podstawy pracy i służby w jednostkach ochrony przeciwpożarowej;
2)
bezpieczeństwo i higienę pracy;
3)
podstawy psychologii;
4)
ratownictwo medyczne;
5)
fizykochemię spalania i środki gaśnicze;
6)
bezpieczeństwo budynków;
7)
wyposażenie techniczne;
8)
taktykę działań gaśniczych i ratowniczych.
2.
Szkolenie uzupełniające strażaka jednostki ochrony przeciwpożarowej obejmuje w szczególności:
1)
podstawy pedagogiki i psychologii;
2)
podstawy profilaktyki pożarowej;
3)
podstawowe zagadnienia z zakresu ochrony ludności;
4)
bezpieczeństwo budynków, obiektów budowlanych i terenów;
5)
wyposażenie techniczne;
6)
taktykę działań gaśniczych i ratowniczych;
7)
podstawy informatyki.
3.
Szkoły Państwowej Straży Pożarnej prowadzą szkolenia podstawowe i uzupełniające, zwane dalej "szkoleniami zawodowymi", natomiast ośrodki szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej prowadzą szkolenia podstawowe.
4.
Świadectwo ukończenia szkoleń zawodowych wydają podmioty prowadzące szkolenia, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia ukończenia szkolenia.
5.
Wzór świadectwa, o którym mowa w ust. 4, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  4.
1.
Szkolenie specjalistów ochrony przeciwpożarowej dla osób, o których mowa w art. 4 ust. 2a ustawy, obejmuje w szczególności:
1)
organizację ochrony przeciwpożarowej, obowiązki osoby fizycznej i osoby prawnej, organizacji lub instytucji korzystającej ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu w zakresie ich zabezpieczenia przed zagrożeniem pożarowym i innym miejscowym zagrożeniem;
2)
zasady ochrony przeciwpożarowej budynków, obiektów budowlanych i terenów;
3)
wymagania przeciwpożarowe w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych;
4)
rozpoznawanie i ocenę zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń;
5)
określenie sił i środków niezbędnych do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;
6)
tworzenie warunków organizacyjnych i formalno-prawnych zapewniających ochronę ludzi i mienia, a także przeciwdziałających powstawaniu lub minimalizujących skutki pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
2.
Szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej dla osób, o których mowa w art. 4 ust. 2b ustawy, obejmuje w szczególności:
1)
organizację ochrony przeciwpożarowej, obowiązki właściciela, zarządcy lub użytkownika budynku, obiektu lub terenu w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej;
2)
zasady zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku, obiektu budowlanego, terenu oraz instalacji i urządzeń użytkowych;
3)
wyposażenie budynku, obiektu budowlanego oraz terenu w urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;
4)
przyczyny powstawania, rozprzestrzeniania się oraz zasady gaszenia pożarów;
5)
sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;
6)
zasady ewakuacji ludzi i mienia;
7)
zasady działalności profilaktycznej w budynku, obiekcie budowlanym, na terenie, w tym przeprowadzania kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych.
§  5.
1.
Szkolenia, o których mowa w § 4 ust. 1, prowadzi Szkoła Główna Służby Pożarniczej.
2.
Szkolenia, o których mowa w § 4 ust. 2, prowadzi Szkoła Główna Służby Pożarniczej, pozostałe szkoły Państwowej Straży Pożarnej, ośrodki szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej oraz Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej - Państwowy Instytut Badawczy.
3.
Zaświadczenia stwierdzające ukończenie szkoleń, o których mowa w § 4 ust. 1 i 2, są wydawane przez podmioty prowadzące szkolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie 14 dni od dnia ukończenia szkolenia.
4.
Zaświadczenia, o których mowa w ust. 3, zachowują ważność przez okres 5 lat od dnia wystawienia.
5.
Wzór zaświadczenia stwierdzającego ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 4 ust. 1, jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
6.
Wzór zaświadczenia stwierdzającego ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 4 ust. 2, jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§  6.
Szkolenia, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2 oraz w § 4 ust. 2, na potrzeby ochrony przeciwpożarowej komórek i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych prowadzi Inspektorat Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej.
§  7.
1.
Programy szkoleń zawodowych, szkoleń specjalistów i inspektorów ochrony przeciwpożarowej, zwanych dalej "szkoleniami", stanowią zbiór usystematyzowanych zgodnie z zasadami dydaktyki:
1)
celowych układów umiejętności;
2)
treści szkoleń;
3)
wytycznych dotyczących realizacji procesu nauczania;
4)
zasad oceniania osiągnięć edukacyjnych uczestnika szkolenia.
2.
Programy szkoleń zawierają:
1)
plany nauczania;
2)
szczegółowe bloki tematyczne obejmujące:
a)
cele kształcenia określające wiedzę i umiejętności, które słuchacz powinien opanować,
b)
materiał nauczania w formie haseł tematycznych, powiązanych z celami kształcenia,
c)
wskazania metodyczne odnoszące się do realizacji programu,
d)
propozycje sprawdzania i oceny osiągnięć edukacyjnych słuchacza;
3)
zasady przeprowadzania egzaminów końcowych.
3.
Programy szkoleń ustala Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, z uwzględnieniem:
1)
informacji o stanie wiedzy i doświadczeniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
2)
specyfiki jednostki ochrony przeciwpożarowej;
3)
dla szkolenia podstawowego - treści zawartych w programie nauczania kwalifikacyjnego szeregowych Państwowej Straży Pożarnej;
4)
dla szkolenia uzupełniającego - treści zawartych w programie nauczania kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej.
§  8.
Dokumenty stwierdzające ukończenie szkolenia dla wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, wydane przed wejściem w życie rozporządzenia, zachowują ważność do dnia 23 czerwca 2010 r.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2).
______

1) Obecnie działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne kieruje Minister Spraw Wewnętrznych, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 248, poz. 1491).

2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 grudnia 1998 r. w sprawie wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz dotyczących warunków fizycznych i psychicznych osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, a także w zakresie kwalifikacji zawodowych innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 159, poz. 1050), które utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 3 ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 100, poz. 835).

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE, JAKIE POWINNI SPEŁNIAĆ PRACOWNICY NA POSZCZEGÓLNYCH STANOWISKACH PRACY W JEDNOSTKACH OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

Lp. Stanowisko Wykształcenie ogólne Kwalifikacje zawodowe Staż pracy

w ochronie przeciwpożarowej

1 Kierownik i zastępca kierownika jednostki ochrony przeciwpożarowej (komendant, szef służby ratowniczej)*) wyższe inżynier pożarnictwa 3
inżynier**)
2 Specjalista*) wyższe inżynier pożarnictwa -
inżynier**)
3 Inspektor*) średnie technik pożarnictwa 2
4 Dowódca kompanii wyższe inżynier pożarnictwa 2
inżynier**)
5 Dowódca plutonu wyższe inżynier pożarnictwa -
inżynier**)
6 Dowódca sekcji średnie technik pożarnictwa -
7 Dowódca zastępu średnie strażak 3
8 Dyżurny punktu alarmowego średnie technik pożarnictwa 1
strażak 2
9 Kierowca-operator sprzętu pożarniczego*) średnie strażak -
10 Ratownik średnie strażak 3
11 Młodszy ratownik średnie strażak***) 1
12 Stażysta średnie - -
*) Lub osoba zajmująca analogiczne stanowisko ustalone w regulaminie jednostki ochrony przeciwpożarowej.

**) Wymagany tytuł zawodowy inżyniera w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego oraz wymagane kwalifikacje do wykonywania zawodu strażaka - szkolenie podstawowe i uzupełniające strażaka lub równorzędne.

***) Wymagane kwalifikacje do wykonywania zawodu strażaka - szkolenie podstawowe strażaka lub równorzędne.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR

ŚWIADECTWO

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  3

WZÓR

(pieczęć podłużna podmiotu prowadzącego szkolenie)

ZAŚWIADCZENIE

.......................................................................................................................................................

(imię/imiona i nazwisko)

urodzon...... dnia .............................................. .................... r.

w .................................................................. woj. ........................................................................

ukończył.... szkolenie specjalistów ochrony przeciwpożarowej

zorganizowane według programu ................................................................................................

.......................................................................................................................................................

w okresie od dnia .................................. ............... r. do dnia ................................... ............... r.

przez .............................................................................................................................................

(nazwa organizatora szkolenia)

.......................................................................................................................................................

Zaświadczenie wydano na podstawie § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2005 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 252).

Okres ważności zaświadczenia wynosi 5 lat od dnia wystawienia.

..................................................., dnia ............................... ..................... r.

(miejscowość)

Nr ....................................................... ..............................................................

(podpis i pieczęć osoby upoważnionej

przez podmiot prowadzący szkolenie)

Lp. Zajęcia edukacyjne Wymiar godzin

zajęć edukacyjnych

..............................................................

(podpis i pieczęć osoby upoważnionej

przez podmiot prowadzący szkolenie)

ZAŁĄCZNIK Nr  4

WZÓR

(pieczęć podłużna podmiotu prowadzącego szkolenie)

ZAŚWIADCZENIE

.......................................................................................................................................................

(imię/imiona i nazwisko)

urodzon...... dnia .............................................. .................... r.

w .................................................................. woj. ........................................................................

ukończył.... szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej

zorganizowane według programu ................................................................................................

.......................................................................................................................................................

w okresie od dnia .................................. ............... r. do dnia ................................... ............... r.

przez .............................................................................................................................................

(nazwa organizatora szkolenia)

.......................................................................................................................................................

Zaświadczenie wydano na podstawie § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2005 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 252).

Okres ważności zaświadczenia wynosi 5 lat od dnia wystawienia.

..................................................., dnia ............................... ..................... r.

(miejscowość)

Nr ....................................................... ..............................................................

(podpis i pieczęć osoby upoważnionej

przez podmiot prowadzący szkolenie)

Lp. Zajęcia edukacyjne Wymiar godzin

zajęć edukacyjnych

..............................................................

(podpis i pieczęć osoby upoważnionej

przez podmiot prowadzący szkolenie)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2013.252 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wymagania kwalifikacyjne oraz szkolenia dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Data aktu: 25/10/2005
Data ogłoszenia: 22/02/2013
Data wejścia w życie: 15/11/2005