Funkcjonowanie Straży Parku w parkach narodowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 kwietnia 1993 r.
w sprawie funkcjonowania Straży Parku w parkach narodowych. *

Na podstawie art. 18 ust. 9 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 114, poz. 492 i z 1992 r. Nr 54, poz. 254) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Funkcjonowanie Straży Parku

§  1.
1.
Podstawową komórką organizacyjną Straży Parku jest posterunek Straży Parku.
2.
Posterunkiem, o którym mowa w ust. 1, kieruje komendant posterunku podległy dyrektorowi parku. Skład osobowy posterunku nie może być mniejszy niż dwie osoby.
3.
W ramach posterunku dyrektor parku może tworzyć grupy terenowe. Grupą terenową kieruje dowódca grupy podlegający komendantowi posterunku.
§  2.
1.
Straż Parku wykonuje służbę w terenie w formie co najmniej dwuosobowych patroli, organizowanych przez komendanta posterunku lub dowódcę grupy terenowej.
2.
W skład patrolu mogą wchodzić także pracownicy Służby Parków Narodowych zatrudnieni na stanowiskach: nadleśniczego, leśniczego, podleśniczego i strażnika.
3.
Organizujący patrol wyznacza jego dowódcę.
§  3.
1.
Straż Parku działa na podstawie miesięcznych planów pracy opracowanych przez komendanta posterunku, zatwierdzonych przez dyrektora parku, i doraźnych poleceń dyrektora parku, komendanta posterunku lub dowódcy grupy terenowej.
2.
W celu udokumentowania przebiegu służby funkcjonariusze Straży Parku są obowiązani do prowadzenia ksiąg służbowych.
3.
Na podstawie ksiąg służbowych funkcjonariusze Straży Parku sporządzają miesięczne raporty, które przedstawiają dyrektorowi parku z zachowaniem drogi służbowej. Dyrektor parku może zażądać składania doraźnych informacji o przebiegu służby.

Rozdział  2.

Współpraca Policji ze Strażą Parku oraz sprawowanie nadzoru przez Policję nad tą Strażą

§  4.
1.
Straż Parku współpracuje z Policją przy ochronie mienia, zwalczaniu przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody.
2.
Współpraca Straży Parku z Policją obejmuje:
1)
zwalczanie przestępstw i wykroczeń przeciwko ochronie przyrody w parkach narodowych, a w szczególności:
a)
kradzieży drewna,
b)
kłusownictwa,
c)
naruszenia ochrony rzadkich gatunków fauny i flory,
2)
ochronę mienia parków narodowych,
3)
podejmowanie działań profilaktycznych w zakresie ochrony przyrody parków narodowych,
4)
współdziałanie w zakresie przydziału, ewidencjonowania i przechowywania broni i amunicji,
5)
podejmowanie innych uzgodnionych działań.
3.
Współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się między:
1)
Dyrektorem Krajowego Zarządu Parków Narodowych i Komendantem Głównym Policji,
2)
dyrektorem parku a właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Policji.
4.
Współpraca Straży Parku z Policją w zakresie określonym w ust. 1 odbywa się przez:
1)
wzajemną wymianę informacji,
2)
organizowanie wspólnych akcji w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1,
3)
udzielanie, w miarę możliwości, przez Policję pomocy Straży Parku w zdarzeniach, w których siły Straży Parku są niewystarczające, szczególnie w odniesieniu do zorganizowanych grup przestępczych lub w razie trudności w ujęciu sprawcy przestępstwa,
4)
odpłatną pomoc jednostek Policji w przeprowadzaniu szkoleń funkcjonariuszy Straży Parku oraz w wyposażeniu Straży Parku w broń i amunicję do tej broni,
5)
udzielanie przez Straż Parku, na wniosek organu Policji skierowany do dyrektora parku, pomocy w akcjach prowadzonych przez Policję na terenie parku narodowego.
§  5.
1.
Dyrektor parku narodowego i komendant wojewódzki Policji uzgadniają wieloletnie i roczne plany współpracy Straży Parku z Policją na obszarze swojego działania, a w szczególności w zakresie zwalczania kradzieży drewna, kłusownictwa i nielegalnego pozyskiwania runa leśnego.
2.
Dyrektor parku wraz z komendantem wojewódzkim Policji raz do roku dokonują oceny stanu zagrożeń oraz efektów współpracy.
§  6.
Dyrektor parku może zatrudnić funkcjonariusza Straży Parku po uzyskaniu pozytywnej opinii komendanta wojewódzkiego Policji co do możliwości spełniania przez kandydata na to stanowisko kryteriów określonych w przepisach o broni i amunicji.
§  7.
1.
Komendant Główny Policji oraz właściwy miejscowo komendant wojewódzki Policji, w ramach nadzoru, może dokonywać kontroli czynności funkcjonariuszy Straży Parku pod względem ich zgodności z przepisami prawa oraz oceniać umiejętności zawodowe tych funkcjonariuszy.
2.
Właściwy miejscowo komendant wojewódzki Policji może żądać od dyrektora parku okresowych sprawozdań z czynności funkcjonariuszy Straży Parku.

Rozdział  3.

Przydział, ewidencjonowanie i przechowywanie broni, amunicji oraz ręcznych miotaczy gazu

§  8.
Przydziału broni palnej krótkiej, zwanej dalej "bronią palną", amunicji i ręcznych miotaczy gazu, a także zezwoleń na zakup broni gazowej dla parku narodowego - dokonuje komendant wojewódzki Policji na pisemny wniosek dyrektora parku narodowego zgodnie z przepisami o broni, amunicji i materiałach wybuchowych.
§  9.
1.
Funkcjonariusz Straży Parku zatrudniony w parku narodowym otrzymuje do pracy broń palną lub broń gazową oraz amunicję i ręczny miotacz gazu.
2.
Nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik zatrudnieni w parku narodowym mogą otrzymać do pracy broń palną lub broń gazową oraz amunicję i ręczny miotacz gazu.
3.
Wydanie broni palnej i gazowej oraz amunicji następuje po przeszkoleniu i przeprowadzeniu sprawdzenia znajomości przepisów dotyczących:
1)
użycia broni palnej i gazowej, a także ręcznego miotacza gazu,
2)
zasad bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną, bronią gazową, amunicją i ręcznym miotaczem gazu.
4.
Szkolenie oraz sprawdzenie znajomości przepisów w zakresie spraw, o których mowa w ust. 3, organizuje dyrektor parku narodowego z udziałem przedstawicieli Policji, w oparciu o program zatwierdzony przez Dyrektora Krajowego Zarządu Parków Narodowych w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Policji.
§  10.
1.
Park narodowy prowadzi magazyn broni palnej, broni gazowej, amunicji oraz ręcznych miotaczy gazu, zwany dalej "magazynem".
2.
Magazyn, o którym mowa w ust. 1, powinien:
1)
stanowić oddzielne pomieszczenie w budynku murowanym, usytuowane w miarę możliwości na piętrze,
2)
być wyposażony w sprzęt gaśniczy,
3)
posiadać specjalne zabezpieczenie, w tym:
a)
drzwi - przez obicie ich blachą grubości powyżej 2 mm oraz zamknięcie minimum na dwa zamki patentowe i żelazną sztabę,
b)
okien - przez osłonięcie ich siatką metalową i kratami metalowymi.
3.
Broń palną, broń gazową, amunicję i ręczne miotacze gazu należy przechowywać w zamkniętej żelaznej szafie znajdującej się w magazynie.
4.
Przydatność magazynu stwierdza protokołem komisja, w której skład wchodzą przedstawiciele:
1)
właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji,
2)
dyrektora parku narodowego.
5.
Prawo wstępu do magazynu posiada wyłącznie:
1)
osoba upoważniona przez dyrektora parku narodowego do prowadzenia magazynu w parku narodowym lub dyrektor parku w obecności funkcjonariusza Straży Parku,
2)
przedstawiciel właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji w obecności osób wymienionych w pkt 1.
6.
W magazynie nie wolno palić tytoniu i używać lamp naftowych, a także wzniecać ognia z innych źródeł.
§  11.
1.
Broń palna, amunicja i ręczne miotacze gazu przydzielone parkowi narodowemu lub broń gazowa nabyta przez park narodowy na potrzeby służbowe podlegają rejestracji w "Książce stanu sprzętu uzbrojenia w parku narodowym", prowadzonej według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.
Wydanie osobom wymienionym w § 9 ust. 1 i 2 oraz zdanie przez te osoby broni palnej, broni gazowej, amunicji i ręcznego miotacza gazu w parku narodowym podlega rejestracji w "Książce wydania i przyjęcia broni i amunicji w parku narodowym", prowadzonej według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3.
Dokumentację, o której mowa w ust. 1 i 2, prowadzi osoba upoważniona do prowadzenia magazynu w parku narodowym; dokumentacja jest przechowywana w tym magazynie.
§  12.
1.
Funkcjonariusz Straży Parku, nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik po zakończeniu pracy są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, do codziennego zdania do magazynu broni palnej, broni gazowej, amunicji i ręcznego miotacza gazu.
2.
Spełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane, jeżeli na polecenie dyrektora parku narodowego funkcjonariusz Straży Parku, nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik wykonują zadania wymagające przebywania w terenie poza godzinami pracy w parku narodowym.
§  13.
Funkcjonariusz Straży Parku, nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik w przypadkach, o których mowa w § 12 ust. 2, są obowiązani przechowywać broń palną, broń gazową, amunicję oraz ręczny miotacz gazu w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom niepowołanym, w metalowych kasetach, przytwierdzonych na stałe do konstrukcji budynku.
§  14.
Funkcjonariusz Straży Parku, nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik, któremu wydano broń palną, broń gazową lub ręczny miotacz gazu, jest obowiązany, w czasie wykonywania obowiązków służbowych, posiadać przy sobie świadectwo broni oraz legitymację służbową.
§  15.
Dyrektor parku narodowego jest obowiązany niezwłocznie spowodować zdanie przez funkcjonariusza Straży Parku, nadleśniczego, leśniczego, podleśniczego i strażnika broni palnej, broni gazowej, amunicji oraz ręcznego miotacza gazu do magazynu w przypadku:
1)
rozwiązania stosunku pracy,
2)
nieprzestrzegania zasad przechowywania broni palnej, broni gazowej, amunicji i ręcznego miotacza gazu,
3)
podejrzenia użycia broni palnej, broni gazowej, amunicji lub ręcznego miotacza gazu - niezgodnie z ich przeznaczeniem.
§  16.
Dyrektor parku narodowego jest obowiązany powiadomić niezwłocznie komendanta wojewódzkiego Policji o zdaniu broni palnej, broni gazowej, amunicji i ręcznego miotacza gazu do magazynu w przypadkach, o których mowa w § 15.

Rozdział  4.

Przepis końcowy

§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

KSIĄŻKA STANU SPRZĘTU UZBROJENIA W PARKU NARODOWYM

Nazwa broni Kaliber Numer Rok produkcji Ilość magazynków Ilość amunicji Wyposażenie dodatkowe (wymienić jakie i ile)

ZAŁĄCZNIK Nr  2

KSIĄŻKA WYDANIA I PRZYJĘCIA BRONI I AMUNICJI W PARKU NARODOWYM

Data Godzina Nazwisko i imię Adres Potwierdzenie wydania z magazynu broni i amunicji Podpisy Potwierdzenie przyjęcia broni Podpisy
funkcjo-nariusza nazwa broni kaliber numer rok pro-duk-cji ilość maga-zyn-ków ilość amuni-cji wyda-jący przyj-mu-jący data godzina wyszczegól-nienie przedmiotów zdający przyjmu-jący
broń amunicja
* Z dniem 2 grudnia 2004 r. nin. rozporządzenie utraciło moc w części dotyczącej przydziału, ewidencjonowania i przechowywania broni, amunicji oraz ręcznych miotaczy gazu, w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2004 r. w sprawie sposobów użycia środków przymusu bezpośredniego przez funkcjonariuszy Straży Parku oraz przydziału, przechowywania i ewidencji tych środków (Dz.U.04.245.2457).

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1993.30.138

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Funkcjonowanie Straży Parku w parkach narodowych.
Data aktu: 14/04/1993
Data ogłoszenia: 21/04/1993
Data wejścia w życie: 06/05/1993