Zm.: ustawa o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej.

USTAWA
z dnia 30 czerwca 1977 r.
zmieniająca ustawę o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej.

Art.  1.

W ustawie z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1970 r. Nr 25, poz. 203) wprowadza się następujące zmiany:

1)
art. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"Art. 1. 1. Dyscyplina wojskowa jest to ścisłe podporządkowanie się każdego żołnierza zasadom określonym w regulaminach i innych przepisach wojskowych oraz rozkazom przełożonych.

2. Podstawą dyscypliny wojskowej jest miłość Ojczyzny, wierność Narodowi, niezłomność w dotrzymywaniu przysięgi wojskowej, świadomość potrzeby jak najlepszego służenia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, poczucie osobistej odpowiedzialności za powierzony obowiązek obrony kraju, szczególna cześć i przywiązanie do symboli Państwa Polskiego i jego Sił Zbrojnych oraz szacunek i pełne zaufanie do przełożonych.

Art. 2. Żołnierz jako obywatel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powinien wzorowo przestrzegać przepisów prawa, socjalistycznych norm współżycia społecznego, strzec interesów Państwa oraz ściśle stosować się do wymagań dyscypliny wojskowej.";

2)
w art. 3 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Przełożeni obowiązani są wpajać żołnierzom wartości socjalistycznej ideologii i etyki: patriotyzm i internacjonalizm, socjalistyczny stosunek do służby i pracy, poczucie odpowiedzialności społecznej oraz rozwijać odwagę i wytrwałość, uczyć zorganizowanego wzorowo działania.";

3)
w art. 7:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,
b)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

"2. Wyróżnień udziela się również jednostkom i pododdziałom wojskowym za osiągnięcia wojskowe lub wysoki stopień gotowości bojowej oraz za bardzo dobre wyniki szkoleniowo-wychowawcze, a także za uzyskanie wybitnych osiągnięć w wykonywaniu innych zadań służbowych lub społecznych.";

4)
art. 8 otrzymuje brzmienie:

"Art. 8. 1. Żołnierzom mogą być udzielane następujące wyróżnienia:

1) pochwała,

2) pochwała w rozkazie,

3) krótkoterminowy urlop,

4) nagroda rzeczowa lub pieniężna,

5) pismo pochwalne ze zdjęciem żołnierza na tle rozwiniętego sztandaru jednostki lub bandery wojennej,

6) list gratulacyjny,

7) dyplom uznania,

8) nagrodzenie bronią palną lub białą z dedykacją,

9) nadanie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego żołnierza,

10) wpisanie nazwiska i zasług do kroniki jednostki albo do księgi zasłużonych,

11) wyznaczenie na wyższe stanowisko służbowe,

12) mianowanie na wyższy stopień wojskowy,

13) nadanie medalu,

14) wpisanie nazwiska i zasług do "Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich".

2. Wyróżnieniem jest także wcześniejsze skreślenie poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej.

3. Jednostkom i pododdziałom wojskowym mogą być udzielane następujące wyróżnienia:

1) pochwała w rozkazie,

2) nagroda rzeczowa lub pieniężna,

3) dyplom uznania,

4) nadanie miana przodującego oddziału lub innego zaszczytnego miana,

5) nadanie medalu pamiątkowego.

4. Minister Obrony Narodowej może wprowadzić również inne rodzaje wyróżnień udzielanych żołnierzom oraz jednostkom i pododdziałom wojskowym.";

5)
w art. 9:
a)
w ust. 1 po wyrazach: "o nadanie żołnierzom" dodaje się wyrazy: "lub jednostkom wojskowym",
b)
w ust. 2 po wyrazie: "żołnierza" dodaje się wyrazy:"lub jednostki wojskowej";
6)
art. 14 otrzymuje brzmienie:

"Art. 14. 1. Żołnierzom mogą być wymierzane następujące kary dyscyplinarne:

1) upomnienie,

2) nagana,

3) nagana w rozkazie,

4) nagana z ostrzeżeniem,

5) wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością,

6) zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania przez czas określony,

7) pozbawienie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego żołnierza,

8) areszt do 14 dni,

9) zmniejszenie lub pozbawienie urlopu okresowego przysługującego żołnierzowi zasadniczej służby wojskowej,

10) służba w oddziale dyscyplinarnym przez okres od jednego do trzech miesięcy,

11) ostrzeżenie o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym,

12) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe,

13) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do zawodowej służby wojskowej,

14) obniżenie stopnia wojskowego,

15) wydalenie ze służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego,

16) usunięcie z zawodowej służby wojskowej,

17) pozbawienie posiadanego stopnia wojskowego,

2. Wykonanie kary aresztu lub kary służby w oddziale dyscyplinarnym można zawiesić na okres od dwóch do sześciu miesięcy.

3. Jeżeli żołnierz ukarany zmniejszeniem lub pozbawieniem urlopu okresowego wykaże się w ciągu co najmniej trzech miesięcy nienaganną służbą i zachowaniem, a kara ta została skreślona, dowódca jednostki może udzielić mu urlopu w wymiarze przysługującym w danym roku służby.

4. W stosunku do oficerów i chorążych w czynnej służbie wojskowej oraz podoficerów zawodowych kara obniżenia lub pozbawienia posiadanego stopnia wojskowego może być wymierzona wyłącznie na wniosek sądu honorowego.";

7)
w art. 16:
a)
w ust. 2:
-
pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) przewinienie dyscyplinarne zostało ujawnione w wyniku działalności organów kontroli albo w wyniku prokuratorskiej kontroli przestrzegania prawa",

-
dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

"3) wpłynął wniosek sądu honorowego lub koleżeńskiego o wymierzenie kary dyscyplinarnej.",

b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. W przypadkach określonych w ust. 2 kara dyscyplinarna nie może być wymierzona po upływie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu lub postanowienia prokuratora wojskowego albo od dnia przekazania dowódcy jednostki wojskowej wniosków z przeprowadzonej kontroli. Kary dyscyplinarnej nie można jednak wymierzyć po upływie trzech lat od popełnienia przewinienia.";

8)
w art. 18 w ust. 2 dodaje się zdanie w brzmieniu: "Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu trwania czynnej służby wojskowej, jeżeli w późniejszym okresie żołnierz wyróżnił się wzorową służbą i kara dyscyplinarna wymierzona za to przewinienie została skreślona w drodze wyróżnienia.";
9)
w art. 20 wyrazy: "pomieszczeniu zamkniętym" zastępuje się wyrazami:" izbie zatrzymań";
10)
art. 21 otrzymuje brzmienie:

"Art. 21. Zakres stosowania kar dyscyplinarnych w zależności od charakteru służby i posiadanego przez żołnierza stopnia wojskowego, sposób wyjaśniania okoliczności i skutków popełnionego przewinienia, tryb wymierzania kar i uprawnienia przełożonych oraz zasady wykonywania i skreślania kar określa regulamin dyscyplinarny Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i inne regulaminy wojskowe.";

11)
w art. 25 w ust. 3 pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:

"3) o wymierzenie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do zawodowej służby wojskowej, obniżenia stopnia wojskowego, usunięcia z zawodowej służby wojskowej albo pozbawienia posiadanego stopnia wojskowego żołnierza do stopnia pułkownika (komandora) włącznie,

4) o pozbawienie stopnia oficerskiego wyższego niż stopień pułkownika (komandora).";

12)
w art. 28 wyraz: "Szeregowcy" zastępuje się wyrazem: "Szeregowi";
13)
w art. 30 w ust. 3 skreśla się pkt 3;
14)
w art. 34:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Uchylenie orzeczenia sądu honorowego, na podstawie którego nastąpiło wymierzenie kary dyscyplinarnej, powoduje uchylenie tej kary.",

b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

"4. W razie uchylenia orzeczenia sądu honorowego, na podstawie którego nastąpiło pozbawienie żołnierza posiadanego stopnia wojskowego, żołnierz odzyskuje z mocy prawa utracony stopień z dniem uchylenia tego orzeczenia.";

15)
w art. 42 w ust. 1 wyrazy: "przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym" zastępuje się wyrazami: "przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia";
16)
w art. 47 wyraz: "prawie" zastępuje się wyrazem: "ustawie", a w art. 56 wyraz: "prawa" zastępuje się wyrazem: "ustawy";
17)
art. 51 otrzymuje brzmienie:

"Art. 51. Żołnierza można zawiesić w czynnościach służbowych w związku z zarzutem poważnego naruszenia dyscypliny wojskowej, a zwłaszcza nadużycia uprawnień służbowych, jeżeli powstaje uzasadniona i niezwłoczna potrzeba odsunięcia go od pełnienia obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym.";

18)
w art. 52 w ust. 2 wyrazy: "dwóch miesięcy" zastępuje się wyrazami: "trzech miesięcy";
19)
w art. 57 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"Art. 57. 1. Żołnierz ma prawo wnieść zażalenie do właściwego przełożonego w razie wymierzenia mu kary nie przewidzianej w art.14 lub kary za przewinienie, którego nie popełnił, albo naruszenia przez przełożonego uprawnień dyscyplinarnych.";

20)
w art. 61 wyrazy: "określa regulamin dyscyplinarny Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz" zastępuje się wyrazami: "określają regulaminy i";
21)
art. 62 otrzymuje brzmienie:

"Art. 62. W sprawach innych niż określone w art. 57-60 żołnierz ma prawo do składania skarg, wniosków, środków odwoławczych i podań przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach szczególnych o postępowaniu przed organami wojskowymi.";

22)
w art. 65 w ust. 2 powołanie: "w art. 8 ust. 3" zastępuje się powołaniem: "w art. 8 ust. 4".
Art.  2.

Upoważnia się Ministra Obrony Narodowej do ogłoszenia w drodze obwieszczenia jednolitego tekstu ustawy o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu i z zachowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów.

Art.  3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1977.21.90

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej.
Data aktu: 30/06/1977
Data ogłoszenia: 08/07/1977
Data wejścia w życie: 08/07/1977