Tryb postępowania przy przekazywaniu samorządowi terytorialnemu oraz organizacjom spółdzielczym przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 28 listopada 1946 r.
o trybie postępowania przy przekazywaniu samorządowi terytorialnemu oraz organizacjom spółdzielczym przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa.

Na podstawie art. 5 i 10 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U.R.P. Nr 3, poz. 17) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powołuje się Komitet, którego zadaniem jest przedstawienie Radzie Ministrów wniosków w przedmiocie przekazywania przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa organizacjom spółdzielczym i samorządowi terytorialnemu.
§  2.
Do zakresu działania Komitetu należy:
a)
zbieranie informacji od władz państwowych i samorządu gospodarczego o przedsiębiorstwach, które podlegają przejęciu na własność Państwa i są przedmiotem zgłoszeń w trybie §§ 7 i 8;
b)
przyjmowanie i rozpatrywanie zgłoszeń organizacji spółdzielczych oraz samorządu terytorialnego o przekazanie im przedsiębiorstw wymienionych w pkt a);
c)
zbieranie danych o stanie organizacyjnym i finansowym samorządu terytorialnego lub spółdzielni, uzasadniających możliwość należytego prowadzenia przedsiębiorstwa objętego zgłoszeniem;
d)
przedstawianie opinii o warunkach, na których ma być dokonane przekazanie przedsiębiorstw;
e)
przedstawianie swoich wniosków Radzie Ministrów.
§  3.
W skład Komitetu wchodzą:
1)
przedstawiciel Centralnego Urzędu Planowania, jako przewodniczący,
2)
przedstawiciel Państwowej Rady Spółdzielczej, jako zastępca przewodniczącego,
3)
przedstawiciele Ministerstw: Skarbu, Przemysłu, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Aprowizacji i Handlu, Rolnictwa i Reform Rolnych, Pracy i Opieki Społecznej, Informacji i Propagandy - po jednym z każdego Ministerstwa,
4)
dwaj przedstawiciele Związku Rewizyjnego Spółdzielni R. P. i dwaj przedstawiciele Związku Gospodarczego Spółdzielni R. P. "Społem" oraz jeden przedstawiciel Banku Gospodarstwa Spółdzielczego,
5)
czterech przedstawicieli samorządu terytorialnego, których wyznaczy Prezydium Krajowej Rady Narodowej, i jeden przedstawiciel Banku Komunalnego,
6)
przedstawiciel Centralnej Komisji Związków Zawodowych,
7)
przedstawiciel Związku Samopomocy Chłopskiej,

ponadto mogą brać udział w obradach Komitetu z głosem doradczym:

8)
przedstawiciele zainteresowanych Ministerstw nie wymienionych w pkt 3,
9)
przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego i Państwowego Banku Rolnego,
10)
przedstawiciel spółdzielczej centrali gospodarczej, zainteresowanej w sprawach będących przedmiotem obrad.
§  4.
Komitet działa przy Centralnym Urzędzie Planowania i wydatki związane z jego działalnością pokrywane są z budżetu Centralnego Urzędu Planowania.
§  5.
1.
Posiedzenia Komitetu zwołuje Przewodniczący w drodze pisemnego zawiadomienia wszystkich członków, jak również ministerstw oraz instytucji, wymienionych w § 3 pkt 8, 9 i 10.
2.
Komitet na pierwszym posiedzeniu uchwali regulamin. Regulamin ten przewidywać będzie powołanie kilkuosobowych komisyj przygotowujących uchwały Komitetu. Regulamin podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Centralnego Urzędu Planowania.
§  6.
1.
Komitet wezwie w drodze jednorazowego ogłoszenia w Monitorze Polskim oraz w każdym Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym samorządy terytorialne i organizacje spółdzielcze do składania w zakreślonym terminie zgłoszeń o przekazanie na własność lub do użytkowania przedsiębiorstw, które podlegają przejęciu na własność Państwa.
2.
W ogłoszeniu należy przytoczyć treść przepisu § 7.
3.
Zakreślony w myśl ust. 1 termin do składania zgłoszeń nie może być krótszy aniżeli 4 tygodnie od daty ogłoszenia w Monitorze Polskim orzeczenia właściwego ministra o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa, będącego przedmiotem zgłoszenia.
§  7.
1.
Zgłoszenie winno zawierać:
a)
oznaczenie przedsiębiorstwa z podaniem w miarę możności przynależnych nieruchomości;
b)
powołanie się na orzeczenie właściwego Ministra o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa;
c)
oświadczenie, czy zgłaszający występuje o przekazanie przedsiębiorstwa na własność, czy do użytkowania.
2.
Ponadto zgłoszenie samorządu terytorialnego winno zawierać odpis uchwały właściwej rady narodowej zatwierdzonej przez prezydium rady narodowej wyższego stopnia, zgłoszenie zaś organizacji spółdzielczej - odpis z rejestru spółdzielni, w którym spółdzielnia występująca ze zgłoszeniem została zarejestrowana i opinię Związku Rewizyjnego Spółdzielni o celowości prowadzenia przez daną spółdzielnię objętego zgłoszeniem przedsiębiorstwa.
3.
Przepisu o opinii Związku Rewizyjnego Spółdzielni nie stosuje się do zgłoszeń Związku Gospodarczego Spółdzielni R. P. "Społem".
§  8.
1.
Każde zgłoszenie odpowiadające wymogom przewidzianym w § 7 jest przedmiotem obrad Komitetu.
2.
Komitet może wezwać do uzupełnienia lub zmiany zgłoszenia, zakreślając odpowiedni termin.
3.
Komitet może zwolnić zgłaszającego od obowiązku wymienionego w § 7 ust. 1 pkt b).
§  9.
Komitet przedstawia Radzie Ministrów za pośrednictwem Prezesa Centralnego Urzędu Planowania uchwalone na posiedzeniu wnioski, które winny zawierać:
a)
oznaczenie przedsiębiorstwa (nazwa, przedmiot i miejsce położenia) z podaniem przynależnych do niego nieruchomości i dokładnego miejsca ich położenia;
b)
wskazanie jednostki samorządu terytorialnego lub spółdzielni, której przekazanie przedsiębiorstwa Komitet uważa za celowe;
c)
uzasadnienie wniosku, zawierające dane o produkcji i znaczeniu przedsiębiorstwa, jak również o dotychczasowej działalności gospodarczej, stanie organizacyjnym i finansowym samorządu lub spółdzielni, której zgłoszenia zostały uwzględnione;
d)
określenie, czy przekazanie ma nastąpić na własność, czy też do użytkowania;
e)
proponowane warunki przekazania;
f)
wymienienie wszystkich innych zgłoszeń z podaniem krótkiego uzasadnienia, z jakich powodów zgłoszenia te nie zostały uwzględnione.
§  10.
Rada Ministrów może żądać od Komitetu dodatkowych danych, poza przewidzianymi w § 9, jak również może odesłać przedłożony wniosek do ponownego rozpoznania.
§  11.
Rada Ministrów uchwala zasady ustalania cen za poszczególne rodzaje przedsiębiorstw i dla różnych kategoryj nabywców i określa, w jakich przypadkach cena nabycia nie powinna być wyższa aniżeli przyznane przez Skarb Państwa odszkodowanie z uwzględnieniem wartości nakładów dokonanych w danym przedsiębiorstwie przez Skarb Państwa.
§  12.
1.
Przekazanie przedsiębiorstwa następuje na podstawie uchwały Rady Ministrów, która będzie zawierać:
a)
nazwę, przedmiot i miejsce położenia przedsiębiorstwa;
b)
dokładne podanie miejsca położenia nieruchomości ulegających przekazaniu wraz z przedsiębiorstwem;
c)
powołanie orzeczenia właściwego ministra, mocą którego dane przedsiębiorstwo przeszło na własność Państwa;
d)
wskazanie, komu przedsiębiorstwo zostaje przekazane i czy na własność, czy też w użytkowanie;
e)
specjalne warunki przekazania, o ile zostały zastrzeżone;
f)
wskazanie Ministra, któremu porucza się wykonanie uchwały.
2.
Minister, któremu zostało poruczone wykonanie uchwały Rady Ministrów, ustali zarządzeniem wysokość ceny lub czynszu, sposób i terminy wykonania dodatkowych warunków, jeżeli zostały zastrzeżone, jak również ustali sposób przekazywania przedsiębiorstwa oraz jego aktywów i pasywów powstałych w okresie między przejęciem przedsiębiorstwa na własność Państwa a przekazaniem samorządowi terytorialnemu lub spółdzielni. Wysokość ceny lub czynszu powinna być ustalona zgodnie z zasadami, określonymi w uchwale Rady Ministrów przewidzianej w § 11.
§  13.
Przedsiębiorstwo przekazuje się w stanie, w jakim zostało przejęte na własność Państwa według protokołu zdawczo-odbiorczego, sporządzonego w myśl § 72 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 17, poz. 114), ze zmianami wynikłymi w międzyczasie w związku z gospodarczą działalnością przedsiębiorstwa.
§  14.
1.
Uchwała Rady Ministrów wraz z zarządzeniem właściwego Ministra stanowią tytuł do ujawnienia w rejestrach handlowych i w innych rejestrach publicznych przekazania przedsiębiorstwa na własność lub do użytkowania.
2.
Ujawnienie nastąpi na wniosek właściwych władz samorządu terytorialnego lub zarządu odnośnej spółdzielni bądź właściwego Ministra.
§  15.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów i właściwym Ministrom.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.71.390

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb postępowania przy przekazywaniu samorządowi terytorialnemu oraz organizacjom spółdzielczym przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa.
Data aktu: 28/11/1946
Data ogłoszenia: 28/12/1946
Data wejścia w życie: 28/12/1946