Utworzenie Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego.

DEKRET
z dnia 5 lutego 1946 r.
o utworzeniu Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Tworzy się Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny z siedzibą w Warszawie, zwany w dalszych artykułach "Instytutem".

Art.  2.

Instytut jest instytucją badawczo-naukową, powołaną do przeprowadzania planowych i systematycznych badań hydrologicznych i meteorologicznych na ziemiach Rzeczypospolitej Polskiej.

Art.  3.

Instytut spełnia swoje zadania przez:

1)
zakładanie i utrzymywanie na całym obszarze Państwa, w szczególności na rzekach i jeziorach, wybrzeżu morskim i terenach górskich stacji obserwacyjnych i doświadczalnych;
2)
organizowanie stałej służby pogody dla potrzeb komunikacji powietrznej i lądowej oraz innych zainteresowanych działów administracji państwowej;
3)
organizowanie służby informacyjnej i ostrzegawczej dla potrzeb żeglugi i akcji przeciwpowodziowej;
4)
wykonywanie wszelkich pomiarów i studiów z zakresu hydrologii i meteorologii oraz niezbędnych obserwacji i badań specjalnych wiążących się z tymi służbami;
5)
opiniowanie projektów technicznych i gospodarczych ze stanowiska hydrologicznego lub meteorologicznego;
6)
opracowywanie wniosków dotyczących racjonalnego wykorzystania wód i elementów klimatycznych;
7)
opracowywanie oraz kompletowanie katalogów i opisów wód kraju, rejonów klimatycznych i katastru sił wodnych;
8)
opracowywanie i publikowanie wyników obserwacji, studiów, pomiarów, instrukcji i biuletynów informacyjnych oraz prac naukowych z dziedziny hydrologii i meteorologii;
9)
współpraca z pokrewnymi instytucjami i organizacjami w kraju i za granicą oraz z katedrami hydrologii i meteorologii na wyższych uczelniach;
10)
branie udziału w krajowych i zagranicznych konferencjach i zjazdach hydrologicznych, meteorologicznych oraz z dziedzin pokrewnych;
11)
przeprowadzanie ekspertyz, udzielanie porad i informacji oraz wykonywanie specjalnych badań na wniosek instytucji publicznych oraz osób prywatnych za pobieraniem opłat, których wysokość ustali Minister Komunikacji.
Art.  4.

Instytutowi przysługuje prawo używania okrągłej pieczęci państwowej z godłem Państwa i napisem w otoku: "Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny".

Art.  5.

Wszystkie władze państwowe i samorządowe są obowiązane udzielać pomocy Instytutowi przy wykonywaniu jego zadań.

Art.  6.

Instytut ma prawo nakładać obowiązek obserwowania pewnych zjawisk hydrologicznych i meteorologicznych na osoby i przedsiębiorstwa prywatne, które w przypadkach, przewidzianych w art. 45 ustawy wodnej (Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 62, poz. 574) uzyskały uprawnienia do użytku wód i czerpią z tego zyski.

Art.  7.

Dla przygotowania sił naukowych Instytut może tworzyć stypendia na wyższych uczelniach i instytucjach krajowych i zagranicznych oraz w swoim zakresie szkolić i dokształcać personel na specjalnych kursach hydrologicznych i meteorologicznych.

Art.  8.

Instytut ma prawo organizowania w szkołach akademickich wykładów z zakresu hydrologii i meteorologii w porozumieniu z senatami tych szkół.

Art.  9.

Instytut, podległe mu oddziały terenowe (art. 12) oraz jego stacje obserwacyjne i doświadczalne korzystają w zakresie łączności radiowej, telegraficznej, telefonicznej, pocztowej i kolejowej z wszelkich ulg, przysługujących urzędom państwowym, a przede wszystkim z prawa pierwszeństwa przy przesyłaniu codziennych meldunków i informacji ostrzegawczych o stanie pogody i stanie wód.

Art.  10.

Instytut ma prawo zakładania w porozumieniu z Ministerstwem Bezpieczeństwa Publicznego Ministerstwem Poczt i Telegrafów własnych radiostacyj nadawczo-odbiorczych, przy czym przysługuje mu również prawo korzystania z innych stacyj radiotelegraficznych w Państwie.

Art.  11.

Instytut podlega bezpośrednio Ministrowi Komunikacji.

Na czele Instytutu stoi dyrektor mianowany i zwalniany przez Ministra Komunikacji. Zastępców dyrektora mianuje i zwalnia Minister Komunikacji na wniosek dyrektora. Organizację Instytutu określi statut uchwalony przez Radę Ministrów na wniosek Ministra Komunikacji.

Art.  12.

Minister Komunikacji może tworzyć oddziały terenowe oraz stacje obserwacyjne i doświadczalne. Ilość, siedzibę, szczegółowy zakres działania i organizację oddziałów terenowych oraz stacji obserwacyjnych i doświadczalnych określi Minister Komunikacji.

Art.  13.

Pracowników naukowych, technicznych i administracyjnych Instytutu mianuje i zwalnia Minister Komunikacji na wniosek dyrektora.

Art.  14.

Budżet Instytutu stanowi osobny dział budżetu Ministerstwa Komunikacji.

Art.  15.

Organem doradczym Instytutu jest Komitet Hydrologiczno-Meteorologiczny, składający się z przedstawicieli zainteresowanych ministerstw oraz powoływanych i odwoływanych przez Ministra Komunikacji na wniosek dyrektora delegatów wyższych uczelni, towarzystw naukowych i t.p. Zakres działania i organizację Komitetu Hydrologiczno-Meteorologicznego ustali statut uchwalony przez Radę Ministrów na wniosek Ministra Komunikacji.

Art.  16.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Komunikacji.

Art.  17.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Równocześnie traci moc obowiązującą ustawa z dnia 23 maja 1922 r. w przedmiocie statutu Państwowego Instytutu Meterologicznego (Dz. U. R. P. Nr 44, poz. 373).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.6.55

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Utworzenie Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego.
Data aktu: 05/02/1946
Data ogłoszenia: 04/03/1946
Data wejścia w życie: 04/03/1946