Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego "Państwowy Instytut Wydawniczy".

DEKRET
z dnia 25 czerwca 1946 r.
o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "Państwowy Instytut Wydawniczy".

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz.U.R.P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Tworzy się przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą: "Państwowy Instytut Wydawniczy", zwane w dalszych artykułach przedsiębiorstwem.

Art.  2.

Siedzibą przedsiębiorstwa jest miasto stołeczne Warszawa.

Art.  3.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest wydawanie i rozpowszechnianie książek, czasopism i wszelkiego rodzaju wydawnictw, z wyjątkiem wydawnictw wchodzących w zakres wyłącznej działalności wydawniczej innych przedsiębiorstw państwowych.

Art.  4.

Przedsiębiorstwo stanowi odrębną jednostkę gospodarczą i jest osobą prawną. Gospodarka przedsiębiorstwa prowadzona być winna według zasad handlowych, z uwzględnieniem potrzeb Państwa i interesu społecznego, na podstawie rocznych budżetów i planów finansowo-gospodarczych, które podlegają zatwierdzeniu przez Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Prezesem Centralnego Urzędu Planowania.

Art.  5.

Przedsiębiorstwo ma zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego mu protokolarnie w imieniu Skarbu Państwa. Przedsiębiorstwo może nabywać majątek nieruchomy na własność Skarbu Państwa, zatrzymując go w swym użytkowaniu. Majątek ruchomy przedsiębiorstwa wyodrębnia się protokolarnie z ogólnego majątku Skarbu Państwa i przekazuje przedsiębiorstwu na własność. Przedsiębiorstwo może we własnym imieniu nabywać i zbywać majątek ruchomy, tudzież zaciągać zobowiązania.

Art.  6.

Przedsiębiorstwo ma prawo dokonywania krótko, średnio i długo- terminowych operacyj kredytowych, przy czym te ostatnie wymagają zgody Ministra Skarbu. Długoterminowe operacje, które mają obciążać majątek nieruchomy, mogą być dokonywane tylko na podstawie upoważnień ustawowych.

Art.  7.

Za zobowiązania zaciągnięte przez przedsiębiorstwo, niezależnie od odpowiedzialności przedsiębiorstwa jego majątkiem, jest odpowiedzialny Skarb Państwa do wysokości wartości majątku nieruchomego użytkowanego i zarządzanego przez przedsiębiorstwo, jeżeli stanowi on własność Skarbu Państwa.

Art.  8.

Bilans oraz rachunek strat i zysków przedsiębiorstwa zatwierdza Minister Informacji i Propagandy.

Bilans oraz rachunek strat i zysków należy przedłożyć do zatwierdzenia w ciągu trzech miesięcy po ukończeniu roku operacyjnego. Rok operacyjny przedsiębiorstwa odpowiada rokowi budżetowemu Państwa.

Art.  9.

Zwierzchni nadzór nad działalnością przedsiębiorstwa sprawuje Minister Informacji i Propagandy, a kontrolę w zakresie gospodarki finansowej również Minister Skarbu.

Art.  10.

Na czele przedsiębiorstwa stoi dyrektor naczelny, który sprawuje ogólne kierownictwo przedsiębiorstwa, reprezentuje je na zewnątrz i jest odpowiedzialny za jego prowadzenie.

Dyrektora naczelnego mianuje i zwalnia Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Informacji i Propagandy.

Dyrektor naczelny i pracownicy przedsiębiorstwa nie są urzędnikami państwowymi.

Art.  11.

Dla nadawania ogólnego kierunku programowego działalności przedsiębiorstwa tworzy się komitet redakcyjny, w którego skład wchodzą członkowie powołani w ilości 3-7 osób na wniosek dyrektora naczelnego przez Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Kultury i Sztuki.

Art.  12.

Dla sprawowania kontroli nad działalnością przedsiębiorstwa tworzy się radę nadzorczą w składzie 7 członków. Przewodniczącego powołuje i zwalnia Minister Informacji i Propagandy. Członków Rady po jednym powołują i zwalniają Ministrowie: Kultury i Sztuki, Oświaty, Spraw Zagranicznych, Skarbu, Przemysłu i Odbudowy.

Art.  13.

Dla sprawowania kontroli nad prawidłowością gospodarki finansowej przedsiębiorstwa tworzy się komisję rewizyjną, złożoną z przewodniczącego i dwóch członków, których powołuje i zwalnia Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  14.

Zakres działania organów przedsiębiorstwa, zasady przyjmowania i zwalniania pracowników oraz zasady przeprowadzania kontroli w przedsiębiorstwie określi statut organizacyjny, nadany przez Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania i ogłoszony w Monitorze Polskim.

Art.  15.

W postępowaniu sądowym i sądowo-administracyjnym zastępuje przedsiębiorstwo Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach ogólnie obowiązujących przepisów o działalności Prokuratorii.

Art.  16.

Likwidacja przedsiębiorstwa następuje na podstawie zarządzenia Ministra Informacji i Propagandy, wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu, oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania. Szczegółowe przepisy dotyczące likwidacji wyda Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  17.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Informacji i Propagandy w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Art.  18.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.32.201

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego "Państwowy Instytut Wydawniczy".
Data aktu: 25/06/1946
Data ogłoszenia: 29/07/1946
Data wejścia w życie: 29/07/1946