Zmiana i uzupełnienie umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 16 marca 1934 r.
w sprawie zmiany i uzupełnienia umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r.

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. w sprawie ratyfikacji umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r. (Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr. 16, poz. 94) oraz artykułów 43 i 44 powyższej umowy (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 65, poz. 487) zarządzam co następuje:
§  1.
Umowę pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisaną wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r. (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 65, poz. 487), zmienioną i uzupełnioną stosownie do postanowień porozumienia, zawartego na podstawie art. 43 powyższej umowy w dniu 3 października 1933 r., które stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Opieki Społecznej z dnia 18 listopada 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr. 101, poz. 773), zmienia się i uzupełnia stosownie do postanowień porozumienia, zawartego na podstawie art. 43 powyższej umowy w dniu 27 stycznia 1934 r., które stanowi załącznik do rozporządzenia niniejszego.
§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z tem, że postanowienia porozumienia wymienionego w § 1 obowiązują od dnia 1 września 1933 r.

ZAŁĄCZNIK 

Polski Minister Opieki Społecznej i Minister Pracy Rzeszy zawarli w myśl artykułu 43 umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem z dnia 11 czerwca 1931 r. na podstawie konferencji, odbytej w Warszawie w czasie od 23 do 27 stycznia 1934 r. następujące

POROZUMIENIE

o zmianie i uzupełnieniu umowy polsko-niemieckiej o ubezpieczeniu społecznem z dnia 11 czerwca 1931 r.:

1)
Do artykułu 19.

O ile dla obliczania okresów ekspektatywowych miarodajny jest dzień wystawienia karty kwitowej, należy uwzględniać również dni wystawienia karty kwitowej drugiego Państwa.

2)
Do artykułu 21.

O ile dobrowolnie kontynuowano ubezpieczenie w instytucji ubezpieczeniowej, w której nie było ono dozwolone w myśl artykułu 189 konwencji górnośląskiej z dnia 15 maja 1922 r. stosuje się z mocą wstecz artykuł 21 umowy z dnia 11 czerwca 1931 r. również do składek opłaconych za czas po 15 czerwca 1922 r.

3)
Artykuł 26 ust. 1 zdanie 2 otrzymuje następujące brzmienie:

"Przy ustalaniu wysokości kwot wzrostu uważa się okresy składkowe, przebyte w obydwóch Państwach, za jednolity okres składkowy".

4)
Artykuł 26 ust. 4 otrzymuje następujące brzmienie:

"Jeżeli za ubezpieczonego nie opłacono w jednem Państwie do ubezpieczenia pensyjnego robotników i pracowników umysłowych składek co najmniej za 12 miesięcy, nie przysługuje żadne roszczenie wobec instytucji ubezpieczeniowej tego Państwa. W tym wypadku nie stosuje się skracania według ust. 3".

5)
Do artykułu 26 ust. 6.

Postanowienia ust. 6 są bezprzedmiotowe, o ile chodzi o okresy ubezpieczeniowe po 31 grudnia 1933 r.

6)
Artykuł 26 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

"Postanowienia ust. 1 zdanie 1 mają odpowiednie zastosowanie do odżycia ekspektatyw. O ile odżycie ekspektatyw zależy od opłacenia nowych składek, nie uwzględnia się składek opłaconych za czas przed wejściem w życie umowy".

7)
Do artykułu 26 ust. 8.

Postanowienia zdania 2 ust. 8 są bezprzedmiotowe, o ile chodzi o wypadki ubezpieczeniowe, zaszłe po 31 grudnia 1933 r.

8)
Do artykułu 35 ust. 4 i 12.

O ile w myśl porozumienia z dnia 3 października 1933 r. do art. 35 ust. 4 nie przekazuje się wartości kapitałowej, to przejmująca instytucja ubezpieczeniowa winna w wypadku przewidzianym w artykule 35 ust. 12 zdanie l zwrócić odstępującej instytucji ubezpieczeniowej świadczenia udzielone przez nią za okres czasu po 30 czerwca 1931 r.

9)
Do artykułu 48 ust. 1.

Istnieje zgoda co do tego, że artykuł 48 ust. 1 umowy ma zastosowanie tylko do roszczeń wobec instytucji ubezpieczeniowej, która w drodze orzeczenia uznała już roszczenie przed wejściem w życie umowy.

Art. 48. ust. 1 ma zastosowanie również w wypadkach, gdy

1. ustalenie zgłoszonego uprawnionego roszczenia nie nastąpiło tylko z tego powodu, że renta byłaby spoczywała,

2. wniosek rentowy postawiony został przed wejściem w życie umowy, a renta ustalona została po wejściu w życie umowy z ważnością wstecz.

10)
Do punktu 4 protokółu końcowego z dnia 11 czerwca 1931 r.

Zwierzchnie władze administracyjne zgodne są co do tego, że nie będą nadal stosowane artykuły 173 do 177, artykuł 179 ust. 2, artykuły 183 do 185, artykuł 186 ust. 4, artykuły 187 do 195, artykuł 196 ust. 3, artykuły 197 do 203, artykuły 205, 207, 208, 210 i 214 polsko-niemieckiej konwencji górnośląskiej z dnia 15 maja 1922 r.

Zwierzchnie władze administracyjne zgodne są poza tem co do tego, że nie będą nadal stosowane: artykuł l ust. 3, artykuł 2 do 8, artykuły 10, 14, artykuł 15 ust. 1 i 2, artykuły 16 do 23, artykuły 25 do 42, artykuł 43 ust. 2, artykuł 44 i artykuł 45 ust. 2 polsko-niemieckiego układu o podziale Górnośląskiej Spółki Brackiej z dnia 26 sierpnia 1922 r.

Warszawa, dnia 27 stycznia 1934 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1934.41.366

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana i uzupełnienie umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r.
Data aktu: 16/03/1934
Data ogłoszenia: 18/05/1934
Data wejścia w życie: 01/09/1933, 18/05/1934