Zmiana i uzupełnienie "Regulaminu przewozu osób, bagażu i przesyłek ekspresowych na kolejach żelaznych".

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 10 maja 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Sprawiedliwości, Przemysłu i Handlu oraz Rolnictwa o zmianach i uzupełnieniu "Regulaminu przewozu osób, bagażu i przesyłek ekspresowych na kolejach żelaznych".

Na mocy art. 4, punkt 8 ustawy z dnia 12 czerwca 1924 r. o zakresie działania Ministra Kolei Żelaznych i o organizacji urzędów kolejowych (Dz. U. R. P. Nr. 57, poz. 580) oraz art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. w sprawie ustanowienia urzędu Ministra Komunikacji (Dz. U. R. P. Nr. 97, poz. 567) zarządza się co następuje:
§  1.
Do Regulaminu przewozu osób, bagażu i przesyłek ekspresowych na kolejach żelaznych, stanowiącego załącznik 1 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 9 października 1928 r. (Dz. U. R. P. z r. 1928 Nr. 89, poz. 783), wprowadza się następujące zmiany i uzupełnienia:

W § 9 p. 6 skreśla się słowo "dodatkowej",

W § 11 w p. 2 zamiast słowa "ustaloną" zamieszcza się słowa "różnicy cen biletów ustalonych w taryfie".

W § 12 w p. 3 dodaje się nowy ustęp c) o brzmieniu następującem:

"c) Podróżny, który zajmie miejsce w klasie wyższej danego pociągu lub w pociągu o taryfie wyższej, o ile uprzedził o tem konduktora (§ 11 p. 2)".

W § 15 p. 4 lit. a) słowo: "pieski" zamienia się na "psy", zaś w p. 4 lit. b) skreśla się słowo "zamówionym".

Przepis § 17 w pp. 1 i 2 otrzymuje nowe następujące brzmienie:

"1. Podróżny może nadać do przewozu, jako bagaż przedmioty, zawarte w kufrach, koszach podróżnych, walizach, trokach, pudłach i w innem podobnem opakowaniu.

2. Nadto podróżny może nadać do przewozu jako bagaż następujące przedmioty bez opakowania".

W tymże p. 2 ustęp lit. c) otrzymuje brzmienie następujące:

"c) próbki towarów".

W p. 3 lit. a) tegoż paragrafu po słowie "spożywcze" dodaje się słowa "w odpowiedniem opakowaniu".

Ust. (4) p. 4 tegoż paragrafu otrzymuje następujące brzmienie:

"(4) Materiały wybuchowe samozapalne, ciecze palne, materjały trujące, żrące, budzące odrazę, cuchnące lub zakaźne".

W paragrafie 18 p. 3 a) otrzymuje brzmienie następujące:

"a) za przedmioty wybuchowe, samozapalne, ciecze palne lub zakaźne, wyłączone od przewozu według p. 4 (4) § 17, po 20 zł od kilograma wagi przedmiotu wyłączonego od przewozu, najmniej jednak 30 zł".

W tymże p. 3 lit. b) skreśla się słowa "za wszelkie inne przedmioty" i zastępuje się je słowami: "za inne materjały, wyłączone od przewozu w myśl p. 4 (4) § 17 (materjały trujące, żrące, budzące odrazę, cuchnące)".

W tymże ust. b) w zdaniu drugiem po słowach: "obowiązany jest" dodaje się słowa "w danym razie".

W § 21 p. 8 liczbę "60" zamienia się na "62", a w zdaniu drugiem słowo "również" skreśla się.

W § 32 p. 4 w zdaniu pierwszem "§ 60" zmienia się na "§ 62".

W § 51 p. 2 ust. (4) otrzymuje brzmienie następujące:

"(4) Materjały wybuchowe, samozapalne, ciecze palne, materjały trujące, żrące, budzące odrazę lub cuchnące".

W p. 3 w zdaniu drugiem "§ 60" zamienia się na "§ 62".

W § 52 w p. 3 dodaje się zdanie o brzmieniu następującem:

"W razie wypełnienia listu ekspresowego przez pracowników kolejowych na żądanie nadawcy, kolej żelazna pobiera opłatę, przewidzianą w taryfie".

W § 54 p. 1 uzupełnia się nowem zdaniem o brzmieniu następującem:

"Taką samą odpowiedzialność ponosi nadawca, jeżeli na jego żądanie pracownicy kolejowi wypełniają list ekspresowy".

W § 54 ustęp ostatni otrzymuje kolejny numer "3".

W tymże p. 3 ustępy lit. a) i b) otrzymują brzmienie następujące:

"a) od przedmiotów wybuchowych, samozapalnych, cieczy palnych lub zakaźnych, wyłączonych od przewozu według p. 2 (4) § 51, po 20 zł od kilograma wagi przedmiotu wyłączonego od przewozu, najmniej jednak 30 zł; b) od innych materjałów wyłączonych od przewozu w myśl p. 2 (4) § 51 (materjały trujące, żrące, budzące odrazę, cuchnące)".

Wprowadza się nowe §§ 57 i 58 o brzmieniu następującem:

§ 57. Zaliczenia.

1. Nadawca może obciążyć przesyłkę ekspresową zaliczeniem do wysokości wartości przesyłki. Stacja nadawcza ma prawo w wypadkach wątpliwych żądać od nadawcy udowodnienia wartości przesyłki. Zaliczenie może być wyrażone tylko w walucie krajowej. W taryfach mogą być co do tego przewidziane wyjątki; taryfa może również określić najniższą kwotę zaliczenia.

2. Kwotę zaliczenia nadawca powinien wpisać słowami w liście ekspresowym, w rubryce do tego przeznaczonej.

3. Kolej żelazna obowiązana jest przekazać kwotę zaliczenia do wypłaty, gdy odnośną kwotę otrzymała od odbiorcy

4. W razie wydania przesyłki odbiorcy bez pobrania zaliczenia, kolej żelazna powinna nadawcy wynagrodzić szkodę do wysokości kwoty zaliczenia. W tym wypadku kolei żelaznej służy prawo regresu do odbiorcy.

Za obciążenie przesyłki zaliczeniem kolej żelazna ma prawo pobrać przewidziane w taryfie opłaty (prowizję). Nie zwraca się opłat pobranych w wypadkach odwołania zaliczenia.

Prowizje należną kolei żelaznej od kwoty zaliczenia pobiera się zgóry od nadawcy. Kwotę na pokrycie opłaty pocztowej za przesłanie zaliczenia przekazem pocztowym pobiera się od odbiorcy przy wydaniu przesyłki.

§ 58. Zmiany w umowie o przewóz.

1. Tylko nadawca ma prawo wprowadzać zmiany w umowie o przewóz drugą zlecenia dodatkowego, w którem może żądać, aby przesyłkę:

a) oddano mu zpowrotem na stacji nadawczej;

b) wstrzymano jej wydanie na stacji przeznaczenia;

c) wydano na stacji przeznaczenia innej osobie;

d) wydano przesyłkę bez pobrania zaliczenia.

2. Zlecenia dodatkowe innej treści są niedopuszczalne.

3. Zlecenie dodatkowe nie może stosować się tylko do części przesyłki, lecz musi rozciągać się na jej całość.

4. Zlecenie dodatkowe nadawca powinien złożyć stacji nadawczej w formie pisemnego oświadczenia, na druku urzędu kolejowego i zaopatrzyć je swym podpisem.

Dając zlecenie dodatkowe, nadawca powinien wręczyć stacji nadawczej "poświadczenie nadania" i wpisać do niego treść tego zlecenia. Stacja nadawcza stwierdza przyjęcie zlecenia dodatkowego przez wyciśnięcie datownika na poświadczeniu nadania pod wpisaną treścią zlecenia, poczem zwraca poświadczenie nadania nadawcy.

5. Wszelkie zlecenia nadawcy co do zmiany umowy, złożone w formie innej niż wyżej przepisanej, uważa się za niebyłe.

6. Kolej żelazna uwzględnia tylko te zlecenia nadawcy, które otrzymała za pośrednictwem stacji nadawczej.

Na żądanie nadawcy stacja nadawcza zawiadamia telegramem o dodatkowem zleceniu stację przeznaczenia.

Koszt telegramu ponosi nadawca. Treść tego telegramu należy powtórzyć pisemnie według formy, przepisanej w punkcie 4.

Aż do nadejścia pisemnego zlecenia nie wolno stacji przeznaczenia wydać przesyłki.

7. Kolej żelazna może odmówić wykonania lub odroczyć wykonanie zleceń dodatkowych, przewidzianych w punkcie 1, tylko w następujących wypadkach:

a) jeżeli w chwili otrzymania zlecenia wykonanie tego zlecenia nie jest już możliwe,

b) jeżeli wykonanie zlecenia mogłoby spowodować utrudnienie w prawidłowym, biegu służby przewozowej.

W powyższych wypadkach kolej żelazna powinna bezzwłocznie zawiadomić nadawcę o przeszkodach w wykonaniu zlecenia dodatkowego.

Jeżeli kolej żelazna nie mogła zgóry przewidzieć takich przeszkód, nadawca ponosi wszelkie następstwa, wynikłe skutkiem rozpoczęcia przez kolej żelazną wykonywania zlecenia dodatkowego.

8. Jeżeli nadawca zlecił wstrzymać wydanie przesyłki na stacji przeznaczenia, kolej żelazna, ma prawo pobrać za zatrzymanie, przez czas powyżej 8 godzin, opłatę za przechowanie, określoną w taryfie.

9. Za wykonanie zleceń dodatkowych kolej żelazna ma prawo pobrać od nadawcy opłatę, przewidzianą w taryfie. Opłatę tę pobiera kolej żelazna także w wypadkach, gdy bez swej winy zlecenia wykonać nie mogła.

Dotychczasowa numeracja §§ 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, otrzymuje nowa numerację; 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66.

W § 59 (dotychczasowy § 57) skreśla się p. 3.

W § 60 (dotychczasowy 58) dodaje się nowy p. 5 o brzmieniu następującem:

"5. Jeżeli nadawca zawiadomiony o przeszkodzie w przewozie nie udzieli żadnej możliwej do wykonania wskazówki, postępuje się z przesyłką według przepisów o przeszkodach w wydaniu przesyłki (§ 62)".

W § 61 (dotychczasowy § 59) w p. 2 po słowach: "o ile" dodaje się słowa: "nadawca zamieścił w liście ekspresowym żądanie "zostawić na stacji", lub odbiorca zrzekł się zawiadomienia go pisemnie, wreszcie jeżeli kolej żelazna.....".

W tymże § 61 dodaje się nowy p. 5 o następującem brzmieniu:

"5. W razie zawiadomienia odbiorcy b przybyciu przesyłki za uprawnionego do wykupienia listu ekspresowego i odbioru przesyłki ekspresowej uważa się każdego, kto okaże kolei żelaznej zawiadomienie o przybyciu przesyłki, zaopatrzone przez odbiorcę w pokwitowanie z odbioru. Kolej żelazna nie jest obowiązana sprawdzać tożsamości osoby odbiorcy ani własnoręczności jego podpisu".

Dawny p. 5 otrzymuje numerację 6.

§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1930 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.36.303

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana i uzupełnienie "Regulaminu przewozu osób, bagażu i przesyłek ekspresowych na kolejach żelaznych".
Data aktu: 10/05/1930
Data ogłoszenia: 15/05/1930
Data wejścia w życie: 01/06/1930