Organizacja Straży Celnej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 31 sierpnia 1927 r.
o organizacji Straży Celnej.

Na podstawie art. 4 i 11 ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. w przedmiocie uregulowania stosunków celnych (Dz. U. R. P. № 80, poz. 777) zarządzam co następuje:
§  1.
Straż celna, powołana do celnej ochrony granic i zapobiegania nielegalnemu przekraczaniu granicy, jest organem wykonawczym władz celnych, podległym Ministrowi Skarbu.
§  2.
Straż celna tworzy umundurowany i uzbrojony korpus, zorganizowany pod względem dyscypliny na sposób wojskowy.
§  3.
Straż celna pełni służbę wzdłuż linji celnej, przyczem działalność jej w zasadzie nie rozciąga się w głąb kraju poza obszar powiatów granicznych.
§  4.
Obowiązkiem straży celnej w zakresie celnej ochrony granic jest zapobiegania przestępstwom celnym przez:
1)
nadzorowanie granicznego ruchu towarowego poza urzędami celnemi;
2)
śledzenia i ujawnianie przemytnictwa i innych przekroczeń przepisów celnych, walutowych i przepisów o obrocie towarowym z zagranicą, oraz stosowanie środków prawnych, zmierzających do wdrożenia przepisanego ustawą postępowania karnego i do zabezpieczenia kary.

Ponadto do obowiązków straży celnej należy:

a)
ściganie czynów karygodnych, przewidzianych w ustawach o podatkach spożywczych i monopolach państwowych, o ile zostały wykryte przez straż celną przy sposobności wykonywania jej właściwych obowiązków służbowych,
b)
wykonywanie wszelkich innych czynności w zakresie administracji skarbowej, zleconych przez władzę przełożoną, także poza obszarem, określonym w § 3 niniejszego rozporządzenia.

Przy wykonywaniu obowiązków służbowych, wymienionych w § 4, funkcjonariusze straży celnej korzystają z uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 14 grudnia 1923 r. o uprawnieniach organów wykonawczych władz skarbowych (Dz. U. R. P. z 1924 r. № 5, poz. 37) i w rozporządzeniu wykonawczem do tej ustawy z dnia 24 czerwca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 83, poz. 576).

Straży celnej w wykonywaniu strażniczej służby granicznej i wywiadowczej przysługuje prawo użycia broni według obowiązujących przepisów.

Zakres działania straży celnej i sposób wykonywania przez nią służby w przedmiocie zapobiegania nielegalnemu przekraczaniu granicy określi Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

§  5.
Straż celna tworzy organizacyjnie naczelny inspektorat, inspektoraty okręgowe, inspektoraty, komisarjaty i placówki.

Zadaniem naczelnego inspektora straży celnej jest sprawowanie zarządu strażą celną w zakresie organizacyjnym, osobowym, wyszkolenia, materjalnego zaopatrzenia i budżetowym oraz kierownictwo służbą i nadzór nad nią. Naczelny inspektor podlega Ministrowi Skarbu i działa w porozumieniu z Dyrektorem Departamentu Ceł.

Ilość, siedzibę i terytorjalny zakres działania oraz stan osobowy inspektoratów okręgowych ustala Minister Skarbu, inspektoratów oraz komisarjatów ustala naczelny inspektor.

Ilość, siedzibę i stan osobowy placówek ustala inspektor okręgowy.

Kierownik placówki podlega kierownikowi komisarjatu, kierownik komisarjatu - kierownikowi inspektoratu, kierownik inspektoratu - kierownikowi inspektoratu okręgowego, ten zaś ostatni - naczelnemu inspektorowi.

§  6.
Kierowników inspektoratów okręgowych wyznacza Minister Skarbu, kierowników inspektoratów - naczelny inspektor, kierowników komisarjatów - inspektor okręgowy, kierowników placówek-inspektor.
§  7.
Zadaniem kierownika inspektoratu okręgowego i inspektoratu jest kierowanie ochroną granicy na podległych im odcinkach i kontrola służby wykonywanej przez straż celną, a w ważniejszych wypadkach bezpośrednie zarządzanie służbą i osobisty nadzór nad jej wykonaniem.

W zakresie celnej ochrony granic inspektor okręgowy wykonywa zarządzenia kierownika władzy celnej II instancji.

Zadaniem kierownika komisarjatu jest zarządzanie służby na odcinkach podległych placówek, kontrola nad jej wykonaniem, a w ważniejszych wypadkach współdziałanie w bezpośredniem wykonywaniu służby ochrony granic.

Ponadto zadaniem kierownika inspektoratu okręgowego, inspektoratu i komisarjatu jest czuwanie nad tem, by granica była należycie strzeżona, by straż celna przestrzegała ściśle obowiązującej dyscypliny oraz istniejących przepisów i z przepisami temi była dokładnie obznajmiona, aby przedmioty oddane straży celnej do użytku, a stanowiące własność skarbową, były przepisowo, celowo i oszczędnie użytkowane, względnie przechowywane oraz aby wszelkie sprawy pozostające w związku z ochroną granicy załatwiane były sprawnie i w sposób zgodny z przepisami.

Do zadań kierownika inspektoratu okręgowego, inspektoratu i komisarjatu należy również załatwianie przekazanych spraw osobowych i gospodarczych straży celnej.

Zadaniem kierownika placówki jest czuwanie nad tem, by granica była należycie strzeżona, rozdzielanie zajęć służbowych miedzy personel placówki, stosownie do poleceń przełożonych, względnie przepisów regulaminu służbowego, nadzór służbowy nad funkcjonariuszami, przydzielonymi do placówki.

Kierownik placówki jest odpowiedzialny za należytą ochronę granicy na odcinku placówki oraz za całość inwentarza placówki.

§  8.
Przełożonym w obrębie straży celnej jest każdy funkcjonariusz w stosunku do wszystkich służbowo podporządkowanych mu funkcjonarjuszów.
§  9.
Sposób zawodowego szkolenia straży celnej, ilość i organizację szkół oraz program szkolenia i egzaminów określą odrębne przepisy.
§  10.
Funkcjonarjusze straży celnej, którzy sprawują czynności służbowe, wymagające zajmowania mieszkania w pewnem oznaczonem miejscu, otrzymują w miarę możności odpowiednie mieszkania służbowe w budynkach państwowych lub przez Skarb Państwa wynajętych.

Funkcjonarjusze straży celnej, którym wyznaczono mieszkania służbowe, obowiązani są w nich mieszkać i stosować się do przepisów, określających sposób użytkowania tych mieszkań.

Kategorje funkcjonarjuszów, którym mają być przydzielane mieszkania służbowe oraz normy wielkości mieszkań służbowych określa Minister Skarbu.

§  11.
Sposób materjalnego zaopatrzenia straży celnej w przedmioty niezbędne do wykonywania służby, w szczególności w przedmioty umundurowania, o ile one są dostarczane w naturze, w przedmioty uzbrojenia, środki lokomocji i t. p., określa Minister Skarbu.
§  12.
Umundurowanie i uzbrojenie straży celnej normują odrębne przepisy.

Funkcjonarjusz straży celnej, opuszczający służbą, obowiązany jest zwrócić używane przez siebie przedmioty, będące własnością Państwa i odpowiada za uszkodzenia tychże, przekraczające normy zwyczajnego zużycia.

§  13.
Ustanawia się następujące ryczałty dla funkcjonarjuszów straży celnej:
1) ryczałt na lokale kancelaryjne,
2) " " opał, światło i utrzymanie porządku,
3) " " materjały pisarskie,
4) " " utrzymanie środków lokomocji,
5) " " konserwację broni.

Ryczałty wymienione pod 1) otrzymują kierownicy tych inspektoratów, komisarjatów i placówek, którym władze przełożone nie dostarczyły lokalu na pomieszczenie kancelarji, ryczałty wymienione pod 2) - kierownicy inspektoratów okręgowych, inspektoratów, komisarjatów i placówek, wymienione pod 3) i 4) - kierownicy inspektoratów okręgowych, inspektoratów i komisarjatów, zaś ryczałty wymienione pod 5) - wszyscy niżsi funkcjonarjusze straży celnej.

Wysokość przeciętną ryczałtów oraz sposób ich wypłaty określa Minister Skarbu.

Poszczególnym organom straży celnej oznacza ryczałty w wysokości, odpowiadającej miejscowym stosunkom drożyźnianym, inspektor okręgowy.

Minister Skarbu może w miejsce wypłaty ryczałtów zezwolić na pokrycie odnośnych wydatków w rzeczywistej wysokości.

§  14.
Z ryczałtów nie składa się rachunków. Pobierający je jest obowiązany ponosić te wydatki, na które ryczałt jest przeznaczony i nie może mieć z tego tytułu do Państwa żadnej dalszej pretensji. Jeżeli funkcjonarjusz, pobierający ryczałt nie czyni zadość obowiązkom, wynikającym z otrzymania ryczałtu, wówczas można niezależnie od następstw dyscyplinarnych, zażądać od niego całkowitego lub częściowego zwrotu wypłaconego mu ryczałtu.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 29 stycznia 1926 r. o organizacji straży celnej (Dz. U. R. P. № 18, poz. 105).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.82.716

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja Straży Celnej.
Data aktu: 31/08/1927
Data ogłoszenia: 23/09/1927
Data wejścia w życie: 23/09/1927