Prawnicy z UJ: Władze nie mogą represjonować naukowców za ich badania

Wzywamy Władze Rzeczpospolitej Polskiej do zaprzestania formułowania gróźb represji wobec uczonych prowadzących badania naukowe oraz restrykcji finansowych wobec jednostek naukowych, które stoją na straży wolności naukowej - stwierdza w uchwale Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

To reakcja na atak niektórych członków Rady Ministrów RP, w tym jej Prezesa oraz  Ministra Edukacji i Nauki, jak również części mediów na prof. Barbarę Engelking oraz całe środowisko badaczy i badaczek Zagłady. - Publiczne wypowiedzi i działania skierowane przeciwko uczonym oraz jednostkom naukowym godzą w zagwarantowaną w art. 73 Konstytucji RP wolność badań naukowych oraz ogłaszania ich wyników. Są rażąco niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Wzywamy Władze Rzeczpospolitej Polskiej do zaprzestania formułowania gróźb represji wobec uczonych prowadzących badania naukowe oraz restrykcji finansowych wobec jednostek naukowych, które stoją na straży wolności naukowej - czytamy w Uchwale nr 27/V/2023 Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czytaj w LEX: Warunki uzyskania stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie nauki prawne >

 Czytaj: Polska liderem badań nad płaską Ziemią? „Pakiet wolnościowy” wkrótce na uczelniach>>

Badania to nie antypolska reakcja

Chodzi o wywiad z prof. Engelking, w którym wyraziła ona swoje stanowisko oparte na prowadzonych badaniach naukowych co do postawy większości społeczeństwa polskiego wobec prześladowanych podczas II Wojny Światowej Żydów. W reakcji na ten wywiad - jak wskazano w Uchwale - niektórzy członkowie Rady Ministrów, w tym jej Prezes oraz Minister Edukacji i Nauki, przypuścili bezpardonowy atak na prof. Engelking oraz całe środowisko badaczy i badaczek Zagłady.

Czytaj w LEX: Przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wypowiedzi literackiej, artystycznej lub akademickiej >

- Najwyżsi urzędnicy państwowi publicznie oskarżyli uczone i uczonych przedstawiających wyniki swoich wieloletnich badań naukowych o „kłamstwo”, „zamazywanie prawdy”, „antypolską narrację”, przedstawianie „nieuprawnionych opinii" czy formułowanie „pseudohistorycznych wypowiedzi”. Minister Edukacji i Nauki 24 kwietnia 2023 r. zapowiedział, że „będzie rewidował swoje decyzje finansowe" w stosunku do instytucji, w której zatrudniona jest prof. Engelking. W wydanym 28 kwietnia komunikacie MEIN w sprawie zwiększenia subwencji na finansowanie instytutów Polskiej Akademii Nauk na 68 takich jednostek uwzględniono 66. Wśród dwóch pominiętych znalazł się Instytut Filozofii i Socjologii, w którym zatrudniona jest prof. Engelking - wskazano.

Czytaj w LEX: Awanse naukowe młodych naukowców (perspektywy i wyzwania) >

Atak personalny na badaczki i badaczy Zagłady i groźby finansowych restrykcji spotkały się ze sprzeciwem środowiska naukowego. List w tej sprawie podpisało niemal tysiąc uczonych. Minister Edukacji i Nauki zapowiedział ustalenie, z jakimi uczelniami są związani sygnatariusze i sygnatariuszki, stwierdzając, że „,będzie na to reagować".

Czytaj w LEX: Szczegółowe przesłanki nadania stopnia doktora habilitowanego >

- Przytoczone wydarzenia stanowią zamach na konstytucyjnie zagwarantowaną wolność prowadzenia badań naukowych. Wspólnota akademicka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego nie może być wobec nich bierna. Niezbędne jest wyrażenie sprzeciwu oraz okazanie solidarności z prześladowanymi uczonymi - podsumowano w uchwale.

Czytaj w LEX: Standardy ochrony wolności wypowiedzi akademickiej w perspektywie porównawczej >