Webinar KPA od podstaw 13 IV 2026
Zmień język strony
Zmień język strony
Prawo.pl

SN: aplikant ma takie same prawa jak adwokat

<p><strong>Aplikant adwokacki ma takie same prawa jak adwokat, w tym do strzeżenia tajemnicy dokumentów obrony podczas przeszukania - uznał w środę Sąd Najwyższy. <br /><br /></strong>Troje sędziów Izby Karnej SN stwierdziło, że nie ma wątpliwości iż aplikant jest obrońcą w świetle zapisów prawa. Dlatego sędziowie odmówili odpowiedzi na pytanie prawne krakowskiego sądu w precedensowej sprawie zabezpieczenia przez ABW dokumentów obrończych u aplikanta. <br /><br />W czerwcu br. w krakowskim mieszkaniu ówczesnego aplikanta, obecnie już adwokata, Tomasza Wróbla, działający na polecenie tamtejszej prokuratury funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podczas przeszukania zabezpieczyli dokumenty sprawy, w której był on ustanowiony jako obrońca.<br /><br />Art 225 par. 2 Kodeksu postępowania karnego głosi: "Jeżeli obrońca lub inna osoba, od której żąda się wydania rzeczy lub u której dokonuje się przeszukania, oświadczy, że wydane lub znalezione w toku przeszukania pisma lub inne dokumenty obejmują okoliczności związane z wykonywaniem funkcji obrońcy, organ dokonujący czynności pozostawia te dokumenty wymienionej osobie bez zapoznawania się z ich treścią lub wyglądem". Jeśli zaś oświadczenie osoby niebędącej obrońcą budzi wątpliwości, organ dokonujący przeszukania przekazuje te dokumenty z zachowaniem rygorów tajemnicy sądowi, który zwraca je osobie, od której je zabrano, albo też wydaje postanowienie o ich zatrzymaniu dla celów postępowania.<br /><br />Mec. Wróbel powiedział PAP, że złożył takie oświadczenie oficerowi ABW dowodzącemu akcją, który po telefonicznej konsultacji z prokuratorem zabezpieczył wskazane dokumenty; trafiły one do sądu. Wróbel i jego patron poskarżyli się do sądu. Powołując się na ten artykuł Kpk, zarzucili prokuraturze i ABW obrazę przepisów prawa oraz wnieśli o uznanie niezgodności ich decyzji z prawem. Krakowska prokuratora okręgowa uznała, że aplikant adwokacki nie jest wpisany na listę adwokacką, wobec czego "nie wykonuje funkcji obrońcy", a zatem nie można mówić o naruszeniu prawa. <br /><br />Badając zażalenie, krakowski sąd zwrócił się z pytaniem prawnym do SN, czy aplikant adwokacki jest obrońcą także w rozumieniu artykułu 225 par. 2 Kpk. Sąd podkreślał, że w tej kwestii nie ma orzecznictwa, a oceny w piśmiennictwie prawnym są rozbieżne. <br /><br />Prokuratur generalny wniósł, by SN odmówił uchwały, gdyż krakowski sąd wadliwie postawił swe pytanie. "Sąd chce, by SN wyręczył go w rozstrzygnięciu" - mówił w SN prok. Aleksander Herzog. <br /><br />Także mec. Wróbel wniósł w SN o odmowę uchwały, ale dlatego że jest oczywiste, iż aplikant to obrońca. Podkreślał, że aplikant po półtorej roku aplikacji nie ma tylko jednego uprawnienia "normalnego" adwokata - nie może występować przed SN, NSA, TK i TS. <br /><br />Stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej przedstawił w SN znany mecenas i profesor prawa Piotr Kruszyński. Argumentował, że gdyby aplikant nie miał być obrońcą, to "w gruzach ległaby cała konstrukcja aplikacji adwokackiej, gdyż żaden adwokat nie upoważniłby swego aplikanta do żadnej czynności". <br /><br />Uzasadniając odmowę podjęcia uchwały, sędzia SN Henryk Gradzik powiedział, że w sprawie nie ma potrzeby "zasadniczej wykładni ustawy". "Nigdy nie było wątpliwości, że obrońcą jest także aplikant adwokacki" - dodał. Sędzia Gradzik podkreślił, że aplikant jest alter ego obrońcy. "Jest strażnikiem tajemnicy obrończej w takim samym stopniu jak adwokat" - oświadczył. <br /><br />Teraz krakowski sąd będzie musiał uwzględnić zażalenie adwokatów na czynności ABW i prokuratury. Mec. Wróbel powiedział PAP, że do własnej decyzji sądu będzie zaś należało rozstrzygnięcie jego wniosku, aby sąd powiadomił organy nadrzędne o możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów prawa. Mec. Kruszyński nie ma wątpliwości, że w tej sprawie "prokuratura złamała prawo". <br /><br />Łukasz Starzewski (PAP) <br /><br /> </p>

Polecamy książki prawnicze dla studentów