RL: aplikant nie powinien być skreślony z listy „z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu”
Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów uważa, iż możliwość wykreślenia aplikanta z listy z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata i radcy prawnego jest wątpliwa konstytucyjnie. Pomimo tych zastrzeżeń taka klauzla pojawiła się w proponowanej nowelizacji Prawa o notariacie.
Identyczne sformułowania znajdują się już w Prawie o adwokaturze (art. 79 ust. 2) i ustawie o radcach prawnych (art. 37 ust. 2). Pomimo krytyki, ministerstwo sprawiedliwości zamierza w takie uprawnienie wyposażyć samorząd notariuszy.
Rada Legislacyjna uważa, że klauzula „nieprzydatność do wykonywania zawodu” narusza konstytucyjną zasadę wolności wykonywania zawodu. Z uwagi na swoją niejednoznacznośc - nie jest również zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawa.
Klauzula wprowadza odesłanie pozasystemowe – do innych aktów. Aplikantów adwokackich i radcowskich odsyła do regulaminu ich aplikacji. Tam można znaleźć przesłanki „nieprzydatności”. Akty o charakterze podstawowym nie mogą samodzielnie ingerować w sferę wolności, w tym wolności wykonywania zawodu. Rada uważa, że niedopuszczalna jest regulacja wyłącznie wewnątrzkorporacyjna, która dotyczy ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności konstytucyjnych.
Członkowie Rady uważają, że zmiany proponowane w Prawie o notariacie zaprzeczą zasadzie bezpieczeństw prawnego jednostek – aplikant na podstawie ustawy nie jest w stanie przewidzieć, w jakie sytuacji zostanie uznany za „nieprzydatnego”. Rada postuluje odrzucenie tej klauzuli generalnej i nowelizację Prawa o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych, która wykreślała by wątpliwą konstytucyjnie klauzulę.
