Warunki prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych i na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości oraz maksymalnej wysokości marż pobieranych przy wykonywaniu tych czynności.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 31 marca 1990 r.
w sprawie warunków prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych i na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości oraz maksymalnej wysokości marż pobieranych przy wykonywaniu tych czynności. *

Na podstawie art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1989 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 6, poz. 33 i Nr 74, poz. 441) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zezwolenie dewizowe na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych oraz na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości, zwane dalej "zezwoleniem", jest udzielane przez Narodowy Bank Polski, zwany dalej "NBP", jako indywidualne zezwolenie na wniosek.
2.
Wniosek o udzielenie zezwolenia powinien wskazywać:
1)
wnioskodawcę, jego adres i rodzaj działalności, na której prowadzenie ma być udzielone zezwolenie,
2)
okres objęty zezwoleniem i termin rozpoczęcia działalności, o której mowa w ust. 1,
3)
adres właściwy dla miejsca prowadzenia działalności określonej w ust. 1 oraz dane, które są wymagane stosownie do ust. 3 lub 4,
4)
w jakim pomieszczeniu oraz w jakich dniach tygodnia i godzinach będzie prowadzona działalność określona we wniosku.
3.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na działalność polegającą na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży wartości dewizowych powinien zawierać dane, o których mowa w ust. 2, oraz:
1)
wskazywać sposób wykonywania pośrednictwa,
2)
zawierać informacje o pomieszczeniu, w którym będzie prowadzona działalność, oraz o dniach tygodnia i godzinach jej wykonywania.
4.
Do wniosku o udzielenie zezwolenia należy dołączyć oświadczenie w sprawie karalności za przestępstwo skarbowe, przeciwko mieniu lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę ubiegającą się o zezwolenie oraz przez osobę, która bezpośrednio będzie zajmowała się kupnem i sprzedażą lub pośrednictwem w kupnie i sprzedaży wartości dewizowych, jak również o fachowym przygotowaniu tej osoby.
5.
Nie stosuje się wymagań określonych w ust. 4 dotyczących oświadczenia o karalności, jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia został złożony przez bank lub inną osobę prawną.
6.
Przed udzieleniem zezwolenia NBP może:
1)
zażądać uzupełnienia danych zawartych we wniosku, jeżeli nie czyni on zadość wymaganiom ustalonym w ust. 2 i 3,
2)
sprawdzić zgodność ze stanem faktycznym danych dotyczących pomieszczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 4,
3)
poddać sprawdzeniu fachowe przygotowanie osoby przewidzianej do prowadzenia bezpośredniej działalności, o której mowa w ust. 1.
§  2.
NBP udzieli zezwolenia, jeżeli:
1) 1
(uchylony),
2)
pomieszczenie przeznaczone na działalność, o której mowa w § 1 ust. 1, jest lokalem użytkowym, dostosowanym do prowadzenia tej działalności i zapewnia bezpieczne dokonywanie transakcji,
3) 2
(uchylony).
§  3.
1.
Pomieszczenie przeznaczone do prowadzenia kupna i sprzedaży wartości dewizowych powinno być wyposażone w:
1)
oznaczenie umieszczone na zewnątrz w widocznym miejscu,
2)
formularze druków, które będą wystawiane na dowód kupna lub sprzedaży wartości dewizowych,
3)
pieczątkę imienną kasjera,
4)
zaktualizowany album zagranicznych znaków pieniężnych,
5)
tablicę informacyjną, zawierającą wykaz skupowanych i sprzedawanych walut lub innych wartości dewizowych, oraz aktualne ceny kupna i sprzedaży,
6)
rejestr kupowanych i sprzedawanych wartości dewizowych,
7)
tablicę informującą o dniach i godzinach, w których prowadzona jest działalność.
2.
Warunki określone w ust. 1 pkt 1--5 odnoszą się odpowiednio do pomieszczenia, w którym jest prowadzone pośrednictwo w kupnie i sprzedaży wartości dewizowych połączone z przyjmowaniem tych wartości.
§  4.
Zezwolenie dewizowe określa:
1)
miejsce prowadzenia objętej zezwoleniem działalności polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych lub na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości,
2)
okres, na jaki zezwolenie zostało udzielone (oznaczony lub nie oznaczony),
3)
wartości dewizowe mogące być przedmiotem działalności określonej w zezwoleniu.
§  5.
1.
Osoba, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych, jest obowiązana zapewnić:
1)
ewidencjonowanie każdej transakcji kupna i sprzedaży w opatrzonych pieczęcią NBP rejestrach, których wzory są określone w załącznikach nr 1 i 2 do zarządzenia,
2)
wydawanie w każdym przypadku kupna lub sprzedaży wartości dewizowej dowodu imiennego lub na okaziciela według wzoru określonego w załączniku nr 3 do zarządzenia,
3)
prowadzenie ciągłego kupna i sprzedaży walut obcych w godzinach działalności.
2.
Obowiązki określone w ust. 1 pkt 1 i 3 odnoszą się odpowiednio do osoby, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży wartości dewizowych.
3.
Kopia dowodu kupna lub sprzedaży wartości dewizowej podlega przechowywaniu w pomieszczeniu, w którym jest prowadzona działalność, przez okres 5 lat.
§  6.
Wykonywanie czynności kupna i sprzedaży wartości dewizowych lub pośrednictwem w kupnie i sprzedaży tych wartości przez osoby inne niż określone w dokumentach, o których mowa w § 1 ust. 4, jest dozwolone po nadesłaniu do właściwego terytorialnie oddziału NBP dokumentów określonych w tym przepisie; przepis § 1 ust. 6 pkt 3 stosuje się odpowiednio.
§  7.
Skupione wartości dewizowe nie mogą być przeznaczone na cele inne niż sprzedaż osobom krajowym fizycznym lub NBP albo innemu bankowi dewizowemu.
§  8. 3
Różnica między ceną kupna a ceną sprzedaży wartości dewizowych (marża) nie może przekraczać 8% bieżącej ceny kupna wartości dewizowych, a przy pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości - 4%.
§  9.
Osoby, które uzyskały zezwolenie na prowadzenie punktów kupna i sprzedaży walut obcych na podstawie przepisów zarządzenia określonego w § 10, zachowują te uprawnienie do dnia 1 lipca 1990 r., z tym że w terminie 14 dni od daty wejścia w życia niniejszego zarządzenia obowiązane są dostosować tę działalność tę działalność tę działalność do zasad określonych w tym zarządzeniu.
§  10.
Traci moc zarządzenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 13 marca 1989 r. w sprawie zasad udzielania zezwoleń dewizowych na prowadzenie punktów kupna i sprzedaży walut obcych (Monitor Polski Nr 6, poz. 65).
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

REJESTR KUPNA I SPRZEDAŻY WARTOŚCI DEWIZOWYCH

Lp. Kupno Sprzedaż
Data określenie wartości cena określenie wartości cena
transakcji dewizowych jednostkowa zapłata dewizowych jednostkowa przychód
USD DM (kurs) w zł USD DM (kurs) w zł

ZAŁĄCZNIK Nr  2

REJESTR KUPNA I SPRZEDAŻY ZŁOTA I PLATYNY

Lp. Kupno Sprzedaż
Data określenie wartości cena zapłata w zł określenie wartości cena
transakcji dewizowych, z uwzględnieniem wagi, próby i wartości nominalnej (nie będących znakami pieniężnymi) jednostkowa (kurs) dewizowych, z uwzględnieniem wagi, próby i wartości nominalnej (nie będących znakami pieniężnymi) jednostkowa (kurs) przychód w zł

ZAŁĄCZNIK Nr  3

DOWÓD KUPNA - SPRZEDAŻY WARTOŚCI DEWIZOWYCH NR......

Imię i nazwisko .......................................

Adres .............................................

Nazwa i kwota kupionych-sprzedanych wartości dewizowych Cena Równowartość w złotych

............................ .......................

(miejsce i data wystawienia) (podpis kasjera i jego pieczątka imienna)

*Zarządzenie utraciło częściowo podstawę prawną z dniem 4 lipca 1990 r. na skutek zmiany art. 13 ustawy z dnia 15 lutego 1989 r. - Prawo dewizowe (Dz.U.89.6.33) przez art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym (Dz.U.91.60.253).
1 § 2 pkt 1 uchylony z dniem 30 lipca 1991 r. zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 lipca 1991 r. (M.P.91.26.184).
2 § 2 pkt 3 uchylony z dniem 30 lipca 1991 r. zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 lipca 1991 r. (M.P.91.26.184).
3 § 8 uchylony części dotyczącej innych wartości dewizowych niż waluty obce, z dniem 30 lipca 1991 r. zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 lipca 1991 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1990.15.119

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Warunki prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych i na pośrednictwie w kupnie i sprzedaży tych wartości oraz maksymalnej wysokości marż pobieranych przy wykonywaniu tych czynności.
Data aktu: 31/03/1990
Data ogłoszenia: 25/04/1990
Data wejścia w życie: 25/04/1990