Zawieszenie działalności związków zawodowych i niektórych organizacji społecznych na czas obowiązywania stanu wojennego.

ZARZĄDZENIE Nr 51
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 13 grudnia 1981 r.
w sprawie zawieszenia działalności związków zawodowych i niektórych organizacji społecznych na czas obowiązywania stanu wojennego. *

Na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) zarządza się, co następuje:
§  1.
Na czas obowiązywania stanu wojennego zawiesza się na terenie całego kraju działalność wszystkich związków zawodowych i central związkowych.
§  2.
Na czas obowiązywania stanu wojennego zawiesza się na terenie całego kraju działalność następujących organizacji społecznych:
1)
Niezależnego Zrzeszenia Studentów,
2) 1
(skreślony),
3)
Polskiego Związku Akademickiego,
4) 2
(skreślony),
5)
Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
§  3.
1.
Majątek związków zawodowych i organizacji społecznych wymienionych w § 2 obejmuje na czas zawieszenia ich działalności w zarząd kierownik jednostki organizacyjnej (przedsiębiorstwa, instytucji, urzędu, szkoły), na której terenie znajduje się ten majątek, w celu jego zabezpieczenia.
2.
Majątek związków zawodowych i organizacji społecznych wymienionych w § 2, znajdujący się poza jednostkami organizacyjnymi (przedsiębiorstwem, instytucją, urzędem, szkołą), obejmuje na czas zawieszenia w zarząd właściwy terenowo wojewoda (prezydent miasta stopnia wojewódzkiego), w celu jego zabezpieczenia.
3.
Sanatoria związków zawodowych obejmuje na czas zawieszenia w zarząd Minister Zdrowia i Opieki Społecznej.
4.
Domy wczasowe związków zawodowych i organizacji społecznych wymienionych w § 2 obejmują na czas zawieszenia w zarząd właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych.
5.
Organy obejmujące na czas zawieszenia w zarząd majątek związków zawodowych i organizacji społecznych mogą korzystać z tego majątku w granicach nie przekraczających zwykłego zarządu. Obowiązane są one dokonywać wszelkich czynności, które okażą się niezbędne dla zachowania majątku w stanie nie pogorszonym.
§  4.
1.
Objęcie w zarząd majątku związków zawodowych i organizacji społecznych, o których mowa w § 2, następuje komisyjnie na podstawie protokołu.
2.
Skład komisji określa kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w § 3 ust. 1, w wypadku określonym w § 3 ust. 2 - wojewoda, w wypadku zaś określonym w § 3 ust. 3 i 4 - właściwy minister (kierownik urzędu centralnego).
3.
Odpisy protokołów objęcia w zarząd majątku związków zawodowych i organizacji społecznych, sporządzonych w jednostkach organizacyjnych, o których mowa w § 3 ust. 1, przesyła się niezwłocznie po ich sporządzeniu właściwemu terenowo wojewodzie (prezydentowi miasta stopnia wojewódzkiego).
§  5.
1.
Pracownik powołany do pełnienia w związkach zawodowych lub organizacjach społecznych wymienionych w § 2 funkcji z wyboru podejmuje pracę w zakładzie, który go zatrudniał w chwili wyboru, na stanowisku poprzednio zajmowanym lub równorzędnym pod względem wynagrodzenia w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie zarządzenia.
2.
Pracownik zwolniony od pracy zawodowej w celu pełnienia w instancji związkowej lub organizacji społecznej stałej funkcji, nie z wyboru, podejmuje pracę na stanowisku poprzednio zajmowanym lub równorzędnym pod względem wynagrodzenia w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie zarządzenia.
3.
Jeżeli z przyczyn niezależnych od pracownika podjęcie pracy w zakładach, o których mowa w ust. 1 i 2, nie jest możliwe, podejmuje on pracę zgodnie ze skierowaniem wydanym przez terenowy organ administracji państwowej.
4.
Pracownik pełniący statutowe funkcje w zakładowym organie związku zawodowego, zwolniony od pracy na podstawie art. 29 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późniejszymi zmianami), obowiązany jest przystąpić niezwłocznie do pracy na stanowisku zajmowanym przed oddelegowaniem do pracy w zakładowym organie związku zawodowego.
§  6.
1.
Osobom zatrudnionym przez związki zawodowe lub organizacje społeczne wymienione w § 2 może być powierzona inna praca przez sprawujących zarząd majątkiem tych związków i organizacji społecznych.
2.
Jeżeli powierzenie pracy w trybie określonym w ust. 1 nie jest możliwe, pracownik podejmuje pracę zgodnie ze skierowaniem wydanym przez terenowy organ administracji państwowej.
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia wprowadzenia stanu wojennego.
* Z dniem 18 października 1982 r. nin. zarządzenie traci moc w zakresie uregulowanym rozporządzeniem z dnia 15 października 1982 r. w sprawie tymczasowego zarządu majątkiem byłych związków zawodowych (Dz.U.82.34.226) - zob. § 9 powołanego rozporządzenia.
1 § 2 pkt 2 skreślony przez § 1 zarządzenia nr 7 z dnia 13 marca 1982 r. (M.P.82.9.58) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 20 marca 1982 r.
2 § 2 pkt 4 skreślony przez § 1 zarządzenia nr 3 z dnia 1 lutego 1982 r. (M.P.82.6.34) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lutego 1982 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1981.30.273

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zawieszenie działalności związków zawodowych i niektórych organizacji społecznych na czas obowiązywania stanu wojennego.
Data aktu: 13/12/1981
Data ogłoszenia: 14/12/1981
Data wejścia w życie: 13/12/1981, 14/12/1981