Werbunek pracowników.

UCHWAŁA Nr 295
RADY MINISTRÓW
z dnia 21 grudnia 1973 r.
w sprawie werbunku pracowników.

W celu racjonalnego rozmieszczenia siły roboczej oraz zapewnienia zorganizowanego dopływu pracowników zamiejscowych do zakładów pracy Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
Uchwała określa zasady prowadzenia werbunku pracowników oraz świadczenia przysługujące pracownikom zwerbowanym.
§  2.
Ilekroć w uchwale jest mowa o:
1)
werbunku - należy przez to rozumieć planową działalność mającą na celu kierowanie pracowników zamiejscowych, którzy nie mają możliwości codziennego dochodzenia lub dojazdu do pracy, do określonych zakładów pracy,
2)
pracownikach zwerbowanych - należy przez to rozumieć osoby, które:
a)
podpisały umowę o pracę w miejscu prowadzenia werbunku lub
b)
przybyły samorzutnie do zakładu pracy w wyniku prowadzenia informacji o werbunku i podpisały umowę o pracę.
§  3.
Werbunkiem mogą być objęci kandydaci na pracowników z wyjątkiem absolwentów szkół wyższych objętych ustawą o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych.
§  4.
1.
Werbunki mogą być prowadzone na obszarze kraju (werbunki międzywojewódzkie) i na obszarze województwa (werbunki wojewódzkie).
2.
Werbunek mogą prowadzić zakłady pracy, dla których został zarządzony werbunek międzywojewódzki przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych lub werbunek wojewódzki przez wojewodę.
3.
Werbunek może być zarządzony dla zakładów pracy, które nie mogą zrealizować zapotrzebowania na pracowników z rezerw miejscowych lub spośród osób zamieszkałych w rejonie codziennych dojazdów do pracy.
4.
Werbunki międzywojewódzkie objęte planem Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mają pierwszeństwo przed werbunkami wojewódzkimi.
§  5.
1.
Wnioski w sprawie przeprowadzenia werbunków międzywojewódzkich zgłaszają Ministrowi Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w terminie do dnia 1 stycznia każdego roku:
1)
w odniesieniu do jednostek planu centralnego - zainteresowani ministrowie (kierownicy urzędów centralnych),
2)
w odniesieniu do jednostek planu terenowego - wojewodowie.
2.
Na podstawie wniosków, o których mowa w ust. 1, Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, po porozumieniu z wojewodami, w terminie do dnia 1 lutego opracowuje plan werbunków międzywojewódzkich.
3.
Werbunki międzywojewódzkie pracowników powinny być prowadzone w pierwszej kolejności dla zakładów pracy, których listę ustala corocznie Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.
4.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych może w uzasadnionych wypadkach, na podstawie wniosków zainteresowanych ministrów zgłoszonych w innym terminie niż określony w ust. 1, zezwolić na werbunek poza planem.
§  6.
1.
Zakłady pracy przy prowadzeniu werbunku obowiązane są:
1)
współpracować z urzędami wojewódzkimi i powiatowymi,
2)
delegować odpowiednio przygotowanych pracowników do prowadzenia werbunku,
3)
informować o warunkach pracy w zakładzie, o możliwościach zarobkowych i mieszkaniowych oraz o możliwościach podniesienia kwalifikacji zawodowych.
2.
Zakłady pracy obowiązane są otoczyć szczególną opieką pracowników zwerbowanych.
§  7.
1.
Po zarządzeniu przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych werbunku międzywojewódzkiego wojewodowie określają plany werbunku dla powiatów.
2.
Naczelnicy powiatów sprawują nadzór nad werbunkiem prowadzonym na obszarze ich działania i odpowiadają za jego realizację.
3.
Urzędy powiatowe zapewniają:
1)
systematyczne przekazywanie przez lokalne środki masowego przekazu komunikatów o możliwościach i warunkach pracy w zakładach pracy prowadzących werbunek,
2)
szczegółowe informowanie kandydatów do pracy o wysokości wynagrodzenia i przysługujących świadczeniach socjalnych w zakładach prowadzących werbunek,
3)
dobór i przygotowanie kandydatów do pracy na wyjazd w ramach werbunku przy uwzględnieniu kryteriów społecznych i ekonomicznych oraz ich przydatności do pracy pod względem zawodowym i zdrowotnym, jak również skompletowanie niezbędnych dokumentów w tym zakresie,
4) 1
plany werbunku dla urzędów gminnych.
§  8.
1.
Werbunek pracowników między zakładami pracy może być przeprowadzony jedynie za pośrednictwem lub za zgodą urzędu wojewódzkiego (urzędów wojewódzkich).
2.
Zakład pracy, w którym wystąpi lub ujawniona zostanie nadwyżka pracowników, powinien zgłosić o tym informację do właściwego urzędu powiatowego.
3.
Osobom objętym nadwyżką, o której mowa w ust. 2, urząd powiatowy zapewnia zatrudnienie:
1)
w zakładach pracy położonych na obszarze działania urzędu lub
2)
w zakładach pracy poza tym obszarem - w drodze współdziałania z innymi urzędami wojewódzkimi i powiatowymi.
§  9.
1.
Pracownikom zwerbowanym w ramach werbunków międzywojewódzkich, niezależnie od świadczeń wynikających z przepisów szczególnych, przysługuje:
1)
bezpłatny przejazd z miejsca zamieszkania do miejsca pracy w formie biletu kredytowanego (wydawanego przez urzędy powiatowe) lub w formie zwrotu kosztów przejazdu przez zakład pracy w razie samorzutnego przejazdu z określonych terenów werbowania,
2)
jednorazowy ryczałt za czas spędzony w podróży w wysokości 40 zł, wypłacany przez zakład pracy,
3)
zapłata, obliczona na podstawie stawki osobistego zaszeregowania, za każdy dzień załatwiania formalności związanych z przyjęciem do pracy,
4)
zakwaterowanie w hotelu robotniczym, a jeśli zakład pracy nie dysponuje hotelem lub wolnymi miejscami noclegowymi w takim hotelu, w kwaterze prywatnej wynajętej przez zakład pracy, według obowiązujących w tym zakresie przepisów,
5)
kredytowane wyżywienie w okresie pierwszych 30 dni od dnia przybycia do zakładu pracy,
6)
prawo do jednodniowego bezpłatnego zwolnienia z pracy jeden raz w miesiącu (lub dwudniowego albo trzydniowego raz na dwa lub trzy miesiące) w dnie poprzedzające dzień wolny od pracy lub następujące po takim dniu w celu odwiedzenia rodziny, pod warunkiem, że pracownik należycie wywiązuje się ze swych obowiązków i nie opuścił bez usprawiedliwienia żadnego dnia pracy; koszty z tego tytułu obejmujące zwrot kosztów przejazdu najtańszymi środkami lokomocji pokrywa zakład pracy,
7)
bezpłatny przejazd z miejsca pracy do miejsca zamieszkania, jeżeli pracownik zakończył pracę, do której wykonania zobowiązał się w umowie o pracę, i jeżeli nie opuścił bez usprawiedliwienia w ciągu ostatniego miesiąca żadnego dnia pracy; koszt tego przejazdu pokrywa zakład pracy.
2.
Koszty wyżywienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, spłaca zwerbowany po upływie pierwszego miesiąca pracy. Jeżeli zakład pracy nie ma możliwości zapewnienia wyżywienia, zwerbowanemu - na jego wniosek - przysługują w tym okresie zaliczki. W uzasadnionych wypadkach spłata przez zwerbowanego kosztu kredytowanego wyżywienia lub wypłaconych z tego tytułu zaliczek może być przedłużona.
3.
Koszty przejazdów i ryczałty, o których mowa w ust. 1, nie stanowią kosztów podróży w rozumieniu przepisów o dietach i innych należnościach za czas podróży służbowych na obszarze kraju.
§  10.
W uzasadnionych wypadkach wojewoda może objąć w pełni lub częściowo świadczeniami, o których mowa w § 9, pracowników zwerbowanych w ramach werbunków wojewódzkich.
§  11.
Skutki finansowe wynikające z uchwały nie mogą stanowić podstawy do zmiany norm finansowych, stawek podatkowych i innych normatywów ustalonych dla zakładów prowadzących werbunek.
§  12.
Traci moc uchwała nr 284 Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1959 r. w sprawie werbunku robotników (Monitor Polski Nr 63, poz. 323).
§  13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Z dniem 4 czerwca 1975 r. zadania naczelników powiatów wynikające z § 7 ust. 3 pkt 4 przechodzą do wojewodów, zgodnie z § 1 pkt 5 uchwały nr 90 z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do naczelników powiatów, które przejmują wojewodowie (M.P.75.17.110).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.2.10

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Werbunek pracowników.
Data aktu: 21/12/1973
Data ogłoszenia: 16/01/1974
Data wejścia w życie: 16/01/1974