Zwolnienia od pracy zawodowej pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy do pełnienia czasowych funkcji społecznych i ewidencja niektórych zwolnień od pracy zawodowej.

UCHWAŁA Nr 4
RADY MINISTRÓW
z dnia 8 stycznia 1965 r.
w sprawie zwolnień od pracy zawodowej pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy do pełnienia czasowych funkcji społecznych i ewidencji niektórych zwolnień od pracy zawodowej.

Rada Ministrów w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Zwolnienia pracowników od pracy zawodowej do pełnienia czasowych funkcji społecznych poza zakładem pracy mogą być udzielane wyłącznie na wniosek:
1)
zainteresowanego organu prezydium właściwej wojewódzkiej lub powiatowej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa, rady narodowej miasta stanowiącego powiat, dzielnicowej rady narodowej w mieście wyłączonym z województwa),
2)
centralnych, wojewódzkich lub powiatowych instancji następujących organizacji społecznych:
a)
Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej,
b)
Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego,
c)
Stronnictwa Demokratycznego,
d)
Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej,
e)
Komitetu Frontu Jedności Narodu,
f)
Zrzeszenia Związków Zawodowych i wchodzących w jego skład związków zawodowych,
3)
centralnych, wojewódzkich lub powiatowych instancji stowarzyszeń wyższej użyteczności,
4)
Naczelnej Organizacji Technicznej i podległych jej jednostek szczebla wojewódzkiego,
5)
centralnych i wojewódzkich związków spółdzielni - dla ich potrzeb.
2.
Wniosek, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały, powinien być zgłoszony kierownikowi zakładu pracy na piśmie nie później niż na 7 dni przed wnioskowanym terminem zwolnienia.
3.
Zawiadomienie o terminie zjazdu albo posiedzenia centralnej, wojewódzkiej lub powiatowej instancji organizacji społecznych, wymienionych w ust. 1 pkt 2, przesłane pracownikowi będącemu członkiem tej instancji, służy za podstawę zwolnienia pracownika od pracy zawodowej na okres wskazany w zawiadomieniu.
§  2.
1.
Zwolnienia od pracy (§ 1) udziela pracownikowi, za jego zgodą, kierownik zakładu pracy. Wzór zawiadomienia o udzieleniu zwolnienia zawiera załącznik nr 2 do uchwały.
2.
Kierownik zakładu pracy po porozumieniu z radą zakładową może odmówić zgody na zwolnienie pracownika, jeżeli uzasadniają to ważne względy służbowe, np. możliwość narażenia zakładu pracy na znaczne i niepowetowane szkody lub wyczerpanie wymiaru zwolnień w danym miesiącu.
3.
O odmowie zwolnienia należy niezwłocznie zawiadomić wnioskodawcę oraz zainteresowanego pracownika, podając w uzasadnieniu przyczyny tej odmowy.
4.
Wnioskodawca może zwrócić się o cofnięcie odmowy kierownika zakładu pracy do jednostki nadrzędnej nad zakładem pracy.
§  3.
1.
Wymiar zwolnień, o których mowa w § 1, nie może przekraczać w stosunku miesięcznym 0,1% ogólnej liczby dniówek. Jeżeli obliczony w ten sposób dopuszczalny wymiar zwolnień wynosiłby mniej niż trzy dniówki, ulega on w razie potrzeby podwyższeniu do trzech dniówek w miesiącu.
2.
W razie wyczerpania w danym miesiącu wymiaru zwolnień, dalsze zwolnienia mogą być w uzasadnionych wypadkach udzielane tylko za zgodą jednostki nadrzędnej. Nie dotyczy to zwolnień określonych w § 1 ust. 3, których udziela kierownik zakładu pracy pomimo wyczerpania wymiaru zwolnień w danym miesiącu.
§  4.
1.
Za czas zwolnień od pracy zawodowej do pełnienia czasowych funkcji społecznych poza zakładem pracy (§ 1) pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia jak za urlop wypoczynkowy oraz wszelkie uprawnienia, wynikające ze stosunku pracy. Wynagrodzenie to obniża się o kwoty wypłacone pracownikowi przez wnioskodawcę za czas zwolnienia od pracy zawodowej; nie dotyczy to kwot, o których mowa w ust. 2.
2.
Koszty podróży, zakwaterowania i ewentualne inne koszty poniesione przez pracownika w związku z udzielonym zwolnieniem od pracy zawodowej do pełnienia czasowych funkcji społecznych nie obciążają zakładu pracy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
§  5.
Zasady i tryb udzielania zwolnień, ustalone w § 1 ust. 2 oraz w § 2, stosuje się również do zwolnień dla celów o charakterze społecznym, udzielanych na podstawie przepisów szczególnych, a w szczególności do zwolnień:
1)
zawodników sportowych i działaczy kultury fizycznej oraz działaczy turystyki,
2)
członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej,
3)
w celu zabezpieczenia rolnictwa w siłę roboczą w okresach szczytowego natężenia robót,
4)
krwiodawców.
§  6.
1.
Zakłady pracy obowiązane są prowadzić bieżąco ewidencję udzielonych zwolnień od pracy zawodowej, o których mowa w § 1 i § 5.
2.
Ewidencją należy ponadto objąć zwolnienia od pracy zawodowej:
1)
udzielone na skutek wezwań organów państwowych, a w szczególności wezwań przez:
a)
organ uprawniony do wzywania obywateli w sprawach dotyczących obowiązku wojskowego (do rejestracji, do poboru, na badania rentgenowskie w związku z poborem, w celach ewidencyjnych itp.),
b)
sąd - w związku z postępowaniem sądowym lub wykonywaniem obowiązków ławnika, kuratora albo inspektora społecznego,
c)
prokuratora, organ Milicji Obywatelskiej lub przez inny organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych,
d)
kolegium karno-administracyjne - w związku z wykonywaniem obowiązków członka kolegium, wezwaniem w charakterze obwinionego, pokrzywdzonego, świadka, biegłego lub wezwaniem ojca, matki albo opiekuna obwinionego nieletniego,
e)
właściwy organ prezydium rady narodowej - na szkolenie pożarnicze i do wykonywania czynności kontroli przeciwpożarowej pracowników będących członkami ochotniczych i obowiązkowych straży pożarnych,
f)
właściwy organ - na przeszkolenie pracowników w zakresie terenowej obrony przeciwlotniczej,
2)
udzielone radnym i członkom komisji rad narodowych dla wykonania ich zadań,
3)
spowodowane udziałem pracowników w pracy społecznej na terenie zakładu pracy w czasie pracy.
§  7.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym oraz organizacjom społecznym korzystającym z dotacji państwowych wprowadzenie zasad uchwały w spółdzielczości oraz w tych organizacjach społecznych.
§  8.
Traci moc § 9 uchwały nr 446 Prezydium Rządu z dnia 7 lipca 1954 r. w sprawie zwolnień od pracy zawodowej pracowników urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych, powołanych do pełnienia niektórych funkcji i na szkolenie (Monitor Polski z 1954 r. Nr A-73, poz. 892 i z 1955 r. Nr 3, poz. 38).
§  9.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1

(grafikę pominięto)

ZAŁĄCZNIK Nr 2

(grafikę pominięto)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1965.7.21

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zwolnienia od pracy zawodowej pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy do pełnienia czasowych funkcji społecznych i ewidencja niektórych zwolnień od pracy zawodowej.
Data aktu: 08/01/1965
Data ogłoszenia: 12/02/1965
Data wejścia w życie: 12/02/1965