Sposób rozliczania się młynów z otrzymanego do przemiału zboża.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO
z dnia 4 maja 1949 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w sprawie sposobu rozliczania się młynów z otrzymanego do przemiału zboża.

Na podstawie § 8 rozporządzenia Ministrów: Aprowizacji oraz Przemysłu i Handlu z dnia 28 września 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Skarbu o przemiale zbóż (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 377) oraz art. 21 ustawy z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 7, poz. 43) zarządza się co następuje:
§  1.
Ustala się dwa rodzaje przemiału: gospodarczy oraz handlowy. W rozumieniu niniejszego zarządzenia przemiał gospodarczy jest to przemiał na zlecenie producenta rolnego, zaś przemiał handlowy jest to przemiał na zlecenie Polskich Zakładów Zbożowych.
§  2.
Standardy zboża i produktów przemiału głównych i ubocznych określają załączniki 1 i 2 niniejszego zarządzenia.
§  3.
Przy przemiale gospodarczym zboża do 17% wilgotności i do 5% zanieczyszczenia ustala się następujące rozliczenie młyna z dostawcą zboża:
1)
Młyn przyjmuje do przemiału zboże niestandaryzowane i oddaje po przemiale tego zboża produkty główne i uboczne niestandaryzowane,
2)
Młyn winien wydać za 100 kg przyjętego do przemiału zboża:
a)
przy przemiale żyta na mąkę 65%: 65 kg mąki I gat. (od 0 do 65), 7 kg mąki II gat. (pośledniej od 65-72) oraz 25 kg otrąb lub 65 kg mąki i 32 kg otrąb.
b)
przy przemiale żyta na mąkę 82%: 82 kg mąki 15 kg otrąb,
c)
przy przemiale żyta na mąkę 97%: 97 kg mąki,
d)
przy przemiale pszenicy na mąkę 50%: 50 kg mąki I gat. (od 0 do 50), 22 kg mąki II gat. (od 50 do 72) oraz 25 kg otrąb,
e)
przy przemiale pszenicy na mąkę 67%: 67 kg mąki I gat. (od 0 do 67), 5 kg mąki II gat. (od 67 do 72) oraz 25 kg otrąb lub 67 kg mąki i 30 kg otrąb,
f)
przy przemiale pszenicy na mąkę 72%: 72 kg mąki oraz 25 kg otrąb,
g)
przy przemiale pszenicy na mąkę 97%: 97 kg mąki.
3)
Młyn może nie przyjąć do przemiału zboża o wilgotności powyżej 17% wzgl. o zanieczyszczeniu ponad 5%, w czym do 1% zanieczyszczeń mineralnych. Przy przyjęciu przez młyn do przemiału zboża o wilgotności powyżej 17% wzgl. zanieczyszczeniu powyżej 5% - następuje porozumienie odnośnie rozliczenia ilościowego.
§  4.
Przy przemiale handlowym ustala się następująca rozliczenie młyna z dostawcą zboża:
1.
Młyn przyjmuje do przemiału zboże standaryzowane i oddaje po przemiale standaryzowane główne i uboczne produkty przemiału.
2.
Młyn winien wydać za 100 kg przyjętego do przemiału zboża:
a)
przy przemiale żyta na mąkę 65% nie mniej niż 65 kg mąki I gat. (od 0 do 65), nie więcej jak 7 kg mąki II gat. (pośledniej - od 65-72) oraz nie mniej od 25 kg otrąb,
b)
przy przemiale żyta na mąkę 82%; nie mniej niż 82 kg mąki i nie więcej od 15 kg otrąb,
c)
przy przemiale żyta na mąkę 97%: 97 kg mąki,
d)
przy przemiale pszenicy na mąkę 50%: ogółem 72 kg mąki, z czego 50 kg mąki I gat. (od 0 do 50), 22 kg mąki II gatunku (od 50-72) oraz 25 kg otrąb,
e)
przy przemiale pszenicy na mąkę 67%: nie mniej niż 67 kg mąki I gat. (od 0 do 67), nie więcej niż 5 kg mąki II gat. (od 67 do 72) oraz nie mniej jak 23 kg otrąb, lub też nie mniej niż 67 kg mąki i nie więcej niż 30 kg otrąb,
f)
przy przemiale pszenicy na mąkę 72%: nie mniej niż 72 kg mąki oraz 25 kg otrąb,
g)
przy przemiale pszenicy na mąkę 97%: 97 kg mąki.

Normy powyższe odnoszą się do przemiału przy maksymalnej dopuszczalnej granicy rozkurzu 3%. Przy rozkurzu niższym niż 3% ulegają odpowiedniemu powiększeniu ilości wydawanych otrąb.

§  5.
W przypadku dostarczenia do przemiału handlowego zboża niestandaryzowanego, a w szczególności zawierającego powyżej 15,5% wilgotności wzgl. o zanieczyszczeniu wyższym niż 3%, młyn obowiązany jest doprowadzić takie zboże do norm standartowych i może z tego tytułu potrącić z wagi przemielonego zboża:

1. przy wilgotności zboża: od 16% do 16,5% - 1% wagi zboża, przy wilgotności zboża: od 16,5 do 17% - 2% wagi zboża, przy wilgotności powyżej 17% odlicza się za każdy % nadmiaru wilgotności ponad normę standartową - 1,3% wagi zboża.

2.
Przy zanieczyszczeniu wyższym od 3% odlicza się za każdy % nadmiaru zanieczyszczenia: od 3 do 5% po 1,2% wagi zboża, powyżej zaś 5% zanieczyszczenia po 1,4% wagi zboża.
3.
Za nadmiar domieszek ponad ilości dopuszczalne podane w normach standartowych:
a)
w życie - jęczmienia,
b)
w pszenicy - żyta i jęczmienia,

młyn może potrącić za każdy % nadmiaru domieszek: do 10% - 0,3% wagi zboża, powyżej zaś 10% - 0,5% wagi zboża.

4.
Za doprowadzenie zboża do norm standartowych młynowi przysługuje prawo pobrania wynagrodzenia w wysokości poniesionych kosztów.
§  6.
Określenie jakości zboża (wilgotność, zanieczyszczenia, domieszki) może nastąpić na podstawie analizy, dokonanej w młynie, za zgodą zleceniodawcy. W wypadku braku zgody o jakości zboża rozstrzyga orzeczenie laboratorium właściwej Giełdy Zbożowo-Towarowej. Koszty analizy ponosi zleceniodawca. Próby zboża pobierają za zgodą zleceniodawcy młyn - a w braku zgody - przysięgły próbobierca Giełdy Zbożowo-Towarowej.
§  7.
W przypadku, gdy wydawane przez młyn główne i uboczne produkty przemiału zawierają powyżej 15,5% wilgotności, młyn obowiązany jest udzielić odbiorcy bonifikaty w wysokości 1,1% za każdy procent nadmiaru wilgotności ponad 15,5%, przy czym młyn obowiązany jest na etykiecie na opakowaniu zaznaczyć, iż produkt jest niestandaryzowany i zawiera powyżej 15,5% wilgoci.
§  8.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

Standardy zboża przemiałowego

Żyto
1.
Wygląd: naturalny t. j. typowy dla poszczególnego gatunku i odmiany, o żywym połysku.
2.
Zapach: naturalny, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, suche, niezagrzane, normalnie doczyszczone, nieporażone pleśnią, porażenie sporyszem dopuszczalne do 0,1%.
4.
Waga: jednego litra nie mniej niż 700 gramów.
5.
Zawartość wilgoci: nie więcej niż 15,5%.
6.
Zanieczyszczenie ogólne: nie większe niż 3%, w tym: części mineralnych nie więcej niż 0,5%, szkodliwych chwastów nie więcej niż 0,5%, obcych ziaren t. j. owsa, bobiku, groszku i t. p. nie więcej niż 2%. Zawartość obcych ziaren uprawnych (pszenica nie zalicza się do obcych ziaren) oraz uszkodzonych i porośniętych nie może przekraczać 3%, z tym, że zawartość obcych ziaren wraz z zanieczyszczeniem nie może przekraczać łącznie 5%.

Pszenica

1.
Wygląd: naturalny o żywym połysku.
2.
Zapach: normalny, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, suche, niezagrzane, normalnie doczyszczone (porażenie śniecią cuchnącą dopuszczalne do 0,1%).
4.
Waga: jednego litra nie mniej niż 745 gramów,
5.
Zawartość wilgoci: nie więcej niż 15,5%.
6.
Zanieczyszczenia ogólne: nie większe niż 3%, w tym: części mineralnych nie więcej niż 0,5%, szkodliwych chwastów nie więcej niż 0,5%, obcych ziaren nie więcej niż 2%.

Zawartość obcych ziaren uprawnych oraz uszkodzonych i porośniętych nie może przekraczać 3%.

Jęczmień

1.
Wygląd: naturalny o żywym połysku.
2.
Zapach: normalny, niestęchły, niespleśniaiy, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, suche, niezagrzane, normalnie doczyszczone.
4.
Waga jednego litra nie mniej niż 650 gramów.
5.
Zawartość wilgoci: nie mniej niż 15,5%.
6.
Zanieczyszczenie ogólne: nie większe niż 3%, w tym części mineralnych nie więcej niż 0,5%, szkodliwych chwastów nie więcej niż 0,5%, obcych ziaren nie więcej niż 2%. Zawartość obcych ziaren uprawnych oraz uszkodzonych i porośniętych nie może przekraczać 4%.

Owies

1.
Wygląd: naturalny o żywym połysku.
2.
Zapach: normalny, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, dojrzałe, niezagrzane, normalnie doczyszczone, nieporażone pleśnią.
4.
Waga: jednego litra nie mniej niż 490 gramów.
5.
Zawartość wilgoci: nie więcej niż 15%.
6.
Zanieczyszczenie ogólne: nie większe niż 3%, w tym części mineralnych nie więcej niż 0,5%, szkodliwych chwastów nie więcej niż 0,75% (w czym życicy najwyżej do 0,5%), obcych ziaren nie więcej niż 1,75%. Zawartość obcych ziaren uprawnych oraz uszkodzonych i porośniętych nie może przekraczać 3%.

Proso

1.
Wygląd: naturalny z odcieniami w zależności od gatunków.
2.
Zapach: normalny, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, dojrzałe, niezagrzane, niespleśniałe, normalnie doczyszczone.
4.
Waga: jednego litra nie mniej niż 650 gramów.
5.
Zawartość wilgoci: nie więcej niż 15%.
6.
Zanieczyszczenie ogólne nie większe niż 3%.
7.
Zawartość obcych ziaren nie więcej niż 5%, ziaren uszkodzonych i porośniętych nie więcej niż 10%.

Gryka

1.
Wygląd: naturalny.
2.
Zapach normalny, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Stan ziarna: zdrowe, dojrzałe, niezagrzane, niespleśniałe, normalnie doczyszczone.
4.
Waga: jednego litra nie mniej niż 600 gramów.
5.
Zawartość wilgoci: nie więcej niż 15%.
6.
Zanieczyszczenie ogólne nie większe niż 3%.
7.
Zawartość ziaren obcych i niedojrzałych nie więcej niż 10%.

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

Standardy produktów przemiału

I.

Mąka żytnia

1.
Barwa: jednolita od szarawej do białej z odcieniami w zależności od gatunku ziarna.
2.
Zapach: normalny, świeży, niestęchły, niespleśniały, bez innych obcych zapachów.
3.
Smak: właściwy dla poszczególnych gatunków mąki, niekwaśny, niegorzki.
4.
Kwasowość: 7° (w zawiesinie).
5.
Zawartość: kąkolu nie więcej niż 0,1%, sporyszu zaś nie więcej niż 0,01%.
6.
Wilgotność: nie więcej niż 15%.
7.
Normy techniczne:
Zawartość popiołu w przel. na suchą substancję Rodzaj i grub. przem.
Nr sita % pozost. max. na sitach
Mąka typu 65% I gat. (od 0 -65) od 0,72% do 0,88% 9xx 3%
" " " II " (od 65-72) nie wyżej 2,8% pastewna
" " 82% od 1,32% do 1,44% 7xx 10%
" " 97% do 1,9% do 2% 14 (drut) 3%

II.

Mąka pszenna

1.
Barwa: jednolita od jasnoszarej do białej z odcieniami żółtymi w zależności od gatunku ziarna.
2.
Zapach: normalny, świeży, niestęchły, niespleśniały, bez obcych zapachów.
3.
Smak: słodkawy, właściwy dla poszczególnych gatunków mąki, niekwaśny, niegorzki.
4.
Kwasowość: do 5° (w zawiesinie).
5.
Wilgotność: nie więcej niż 15%.
6.
Normy techniczne:
Zawart. popiołu w przel. na such. substancję Rodzaj i grub. przemiału Przech. max. przez sito Zawart. glutenu
Nr sita max. pozost. na sitach
Mąka typu 50% I gat. (od 0-50) Od 0,51% do 058% 5xx 3% 12xx 73% 25%
Mąka typu 50% II gat. od 50-72) od 1,2% do 1,45% - - - - -
Mąka typu 67% I gat. (od 0-67) od 0,63% do 0,74% 7xx 3% 12xx 74% 25%
Mąka typu 67% II gat. (od 67-72) nie wyżej 2,1% pastewna - -
Mąka typu 72% od 0,75% do 0,85% 7x.x 3% 12xx 75% 25%
Mąka typu 97% od 1,9% do 2% 14 drut 3% - - 18%

III.

Kaszka manna

1.
Wygląd: jednolity, bez widocznych śladów części otrębowych.
2.
Zapach: świeży, niespleśniały, niestęchły, bez obcych zapachów.
3.
Smak: słodkawy, niegorzki, niekwaśny, nie trzeszczący w zębach.
4.
Kwasowość: do 2,5° (w zawiesinie).
5.
Wilgotność: nie więcej niż 14,5%.
6.
Normy techniczne:
a)
zawartość popiołu w przeliczeniu na suchą substancję od 0,55% do 0,75% (w zależności od gatunku pszenicy, z której została wyprodukowana; manna z pszenic twardych będzie miała % popiołu większy, aniżeli z pszenic miękkich),
b)
rodzaj i grubość przemiału: przejście przez sito Nr 23 nie więcej jak 8%, przejście przez sito Nr 38 nie więcej niż 2%.

IV.

Kasza jęczmienna 63%

1.
Wygląd: jednolity, o barwie od szarawej do białej.
2.
Zapach: normalny, świeży, niestęchły, niespleśniały.
3.
Smak: właściwy, niegorzki, niekwaśny, nie trzeszczący w zębach.
4.
Wilgotność: nie wyżej niż 15%.
5.
Normy techniczne:
a)
zawartość mineralnych zanieczyszczeń nie może przekraczać 0,25%,
b)
zawartość mąki w kaszy nie może przekraczać 2%,
c)
zawartość ziaren nie w pełni obłuskanych nie może przekraczać 2,5%,
d)
nie może zawierać śladów szkodników mącznych.

V.

Kasza gryczana

1.
Wygląd: normalny.
2.
Zapach: świeży, niestęchły, niespleśniały.
3.
Smak: właściwy, niekwaśny.
4.
Wilgotność: nie więcej niż 14%.
5.
Normy techniczne:
a)
ogólna ilość zanieczyszczeń nie może przekraczać 0,5%, w czym zanieczyszczeń mineralnych nie więcej niż 1%.
b)
ziaren bitych, łamanych nie więcej niż 5%.

VI.

Kasza jaglana

1.
Wygląd: jednolity o barwie żółtawej, formy okrągłej ziarenek.
2.
Zapach: świeży, niestęchły, niespleśniały.
3.
Smak: normalny, niegorzki, niekwaskowaty.
4.
Wilgotność: nie więcej niż 14%.
5.
Normy techniczne:
a)
ogólne zanieczyszczenie (łuski i obce ziarna i t. p.) nie może przekraczać 2%, w tym części mineralnych nie więcej niż 0,1%,
b)
ziaren bitych i połamanych, przechodzących przez sito z okrągłymi otworami o średn. 1,4 mm i pozostających na sicie o średnicy 1 mm - nie może być więcej niż 2%,
c)
% sieczki i mączki nie może przekraczać 2%,
d)
kasza winna być wolna od szkodników mącznych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-32.479

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Sposób rozliczania się młynów z otrzymanego do przemiału zboża.
Data aktu: 04/05/1949
Data ogłoszenia: 25/05/1949
Data wejścia w życie: 25/05/1949