Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacje osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasady i tryb ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ
z dnia 18 grudnia 1996 r.
w sprawie rodzajów specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.

Na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1993 r. Nr 13, poz. 60, z 1994 r. Nr 62, poz. 265 oraz z 1996 r. Nr 100, poz. 459 i Nr 147, poz. 687) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustala się następujące rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, zwanych dalej "specjalistycznymi usługami", dostosowanych do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności:
1)
usprawnianie do funkcjonowania w społeczeństwie,
2)
pielęgnacja,
3)
rehabilitacja fizyczna,
4)
wspieranie psychologiczno-pedagogiczne i edukacyjno-terapeutyczne,
5)
pomoc mieszkaniowa.
§  2.
Usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi są specjalistycznymi usługami.
§  3.
1.
Specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone są przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu: pielęgniarki, pracownika socjalnego, rehabilitanta, fizykoterapeuty, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego lub innego pokrewnego zawodu.
2.
Osoby świadczące specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi powinny również posiadać co najmniej półroczny staż pracy w zakładzie psychiatrycznej opieki zdrowotnej lub w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
3.
Specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi mogą być świadczone przez osoby bez przygotowania zawodowego, o którym mowa w ust. 1, posiadające co najmniej roczny staż pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi. Dotyczy to usług uznanych za specjalistyczne usługi na podstawie § 2.
§  4.
1.
Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, z zastrzeżeniem ust. 2, ustala się w zależności od posiadanego dochodu 1 na osobę w rodzinie:
Dochód na osobę w złotych Wysokość odpłatności w procentach ustalona od ceny usługi dla:
osób samotnie gospodarujących osób w gospodarstwach wieloosobowych
1 2 3
do 275 nieodpłatnie nieodpłatnie
276-450 3 7
451-600 7 15
601-700 15 25
701-750 30 40
751-800 60 70
801-900 90 100
powyżej 900 100 100
2.
Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone w ośrodkach wsparcia regulują odrębne przepisy.
§  5.
Kwoty określające dochód na osobę są waloryzowane na zasadach i w trybie określonych w art. 35a ustawy o pomocy społecznej.
§  6.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może, na jej wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego, być częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na:
1)
korzystanie co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług,
2)
konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej lub ośrodku wsparcia i wszelkiego typu placówkach opiekuńczo-wychowawczych i leczniczo-rehabilitacyjnych,
3)
więcej niż jedną osobę w rodzinie wymagającą pomocy w formie specjalistycznych usług lub usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekle chorą,
4)
zdarzenie losowe.
§  7.
Opłata za specjalistyczne usługi wnoszona jest do kasy ośrodka pomocy społecznej do 15 dnia każdego następnego miesiąca po wykonaniu usługi przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1 Wysokości dochodów podane w poniższej tabeli są niaktualne. Z dniem 1 czerwca 202 r. kwoty te odpowiednio wynoszą:

- do 461 zł,

- 462-752 zł,

- 753-1.003 zł,

- 1.004-1.171 zł,

- 1.172-1.253 zł,

- 1.254-1.337 zł,

- 1.338-1.504 zł,

- powyżej 1.504 zł

zob. obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej (M.P.02.19.338).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.2.12

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacje osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasady i tryb ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.
Data aktu: 18/12/1996
Data ogłoszenia: 09/01/1997
Data wejścia w życie: 24/01/1997