Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 lutego 1978 r.
w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników.

Na podstawie art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 72, poz. 357, z 1964 r. Nr 16, poz. 94 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) zarządza się, co następuje:
§  1. 1
Właściciele gospodarstw rolnych o obszarze powyżej 0,5 ha, zwani dalej "rolnikami", którzy pracują w tych gospodarstwach, podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej rolników.
§  2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa:
1) 2
o rolniku, rozumie się przez to również posiadacza gospodarstwa rolnego (użytkownika lub dzierżawcę), który odpowiada warunkom określonym w § 1, z wyjątkiem posiadaczy działek o charakterze deputatowym,
2)
o dzieciach, rozumie się przez to również pasierbów i dzieci przysposobione,
3)
o rodzicach, rozumie się przez to również przysposabiających, ojczyma, macochę oraz teściów,
4)
o małżonku, rozumie się przez to również osobę, która co najmniej dwa lata pozostaje z ubezpieczonym w faktycznym związku, wspólnie z nim zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a przy tym zarówno ubezpieczony, jak i ta osoba nie pozostają w związku małżeńskim,
5)
o osobach bliskich, rozumie się przez to osoby, o których mowa w pkt 2-4, oraz dziadków, wnuki i rodzeństwo, zięciów i synowe, a także dzieci obce przyjęte na wychowanie, jeżeli zamieszkują wspólnie z ubezpieczonym i pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
§  3.
1.
Z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników przysługuje odszkodowanie, jeżeli rolnik lub osoby bliskie albo inne osoby pracujące w prowadzonym przez rolnika gospodarstwie rolnym w związku z działalnością tego gospodarstwa są zobowiązani na podstawie obowiązującego prawa do odszkodowania za spowodowanie śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo utraty, zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy.
2.
Ubezpieczenie obejmuje również odpowiedzialność cywilną rolnika oraz osób bliskich za szkody wyrządzone przez nich w życiu prywatnym, w tym także podczas uprawiania sportów, z wyjątkiem jednak sportów motorowych i polowania.
§  4.
1.
Z ubezpieczenia wypłaca się:
1) 3
należne odszkodowanie w granicach sumy gwarancyjnej 2.000.000 zł za każdy wypadek; kilka szkód powstałych w następstwie tego samego zdarzenia uważa się za jeden wypadek,
2)
niezbędne koszty sądowej i pozasądowej obrony w sporze prowadzonym na polecenie Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (PZU) lub za jego zgodą,
3)
koszty wynagrodzenia rzeczoznawców powołanych przez PZU lub za jego zgodą w celu ustalenia okoliczności i rozmiaru szkody.
2.
Jeżeli w związku z wypadkiem zostało wdrożone przeciw rolnikowi postępowanie karne, zwrot kosztów obrony przysługuje tylko wówczas, gdy PZU żądał powołania obrony lub wyraził na to zgodę.
§  5.
Odpowiedzialnością PZU nie są objęte szkody:
1)
spowodowane umyślnie,
2)
wyrządzone osobom bliskim, z wyjątkiem szkód będących następstwem wypadków śmiertelnych,
3)
wynikłe z przeniesienia chorób zakaźnych (zaraźliwych),
4)
wyrządzone przez zwierzęta w uprawach i kulturach,
5)
rzeczowe, spowodowane wadą dostarczonych przez rolnika towarów lub wykonywanych robót i usług, a za wynikłe wskutek tego szkody osobowe PZU nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas, gdy rolnik znał albo powinien znać te wady,
6)
powstałe wskutek uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy wypożyczonych lub przyjętych przez rolnika do używania, przechowania lub naprawy,
7)
polegające na zniszczeniu lub uszkodzeniu gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i innych,
8)
w drzewostanie lasów,
9)
powstałe wskutek zaginięcia rzeczy,
10) 4
nie przekraczające 2.000 zł,
11)
wyrządzone poza granicami Polski,
12)
spowodowane ruchem pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom komunikacyjnym.
§  6.
1.
Jeżeli szkoda została wyrządzona w stanie nietrzeźwości, PZU ma obowiązek dochodzić od sprawcy zwrotu odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu, chyba że stan nietrzeźwości nie miał wpływu na powstanie szkody.
2.
W uzasadnionych społecznie lub gospodarczo przypadkach PZU może ograniczyć roszczenie do sprawcy szkody lub odstąpić od dochodzenia roszczenia.
§  7.
1.
Poszkodowany może dochodzić roszczeń związanych z wypadkiem bezpośrednio od PZU.
2.
Jeżeli roszczenie zostanie zgłoszone do osoby objętej ubezpieczeniem, osoba ta przekazuje zgłoszenie do PZU.
3.
W razie wszczęcia postępowania sądowego o naprawienie szkody bezpośrednio przeciwko osobie objętej ubezpieczeniem konieczne jest zapozwanie także PZU.
4.
Dochodzenie roszczenia od PZU na drodze sądowej (arbitrażowej) może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia roszczenia do PZU.
§  8.
1.
PZU wypłaca odszkodowanie bezpośrednio osobie uprawnionej, zawiadamiając o tym rolnika.
2.
Jeżeli w związku ze szkodą, za którą wypłacone zostało odszkodowanie, przysługuje rolnikowi roszczenie do osoby odpowiedzialnej za szkodę, roszczenie to przechodzi na PZU do wysokości wypłaconego przez PZU odszkodowania; roszczenie nie przechodzi jednak, jeżeli sprawcą szkody jest pracownik zatrudniony u rolnika lub osoba bliska dla rolnika.
§  9. 5
 
1.
Na poczet odszkodowania przysługującego z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zalicza się przyznane tej samej osobie, z tytułu tego samego zdarzenia, odszkodowania z innych ubezpieczeń majątkowych oraz świadczenia rentowe i zasiłki chorobowe z ubezpieczenia społecznego.
2.
Zakładowi pracy oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych nie przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń wypłaconych z tytułu wypadku przy pracy lub w drodze do pracy albo z pracy zarówno od PZU, jak i osoby objętej ubezpieczeniem. Zakładowi pracy oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje jednak roszczenie o zwrot tych świadczeń od osoby objętej ubezpieczeniem, jeżeli PZU nie odpowiada za szkody przez nią wyrządzone.
§  10.
Rolnicy opłacają składki za obowiązkowe ubezpieczenie według stawek określonych odrębnymi przepisami.
§  11.
1.
W razie wypadku rolnik powinien w miarę możności zapobiec zwiększeniu się szkody oraz starać się o złagodzenie skutków wypadku, zapewnienie pomocy lekarskiej osobom poszkodowanym i zabezpieczenie ich mienia.
2.
O wypadku z ofiarami w ludziach, jak również o wypadku powstałym w okolicznościach nasuwających przypuszczenie, że popełniono przestępstwo, rolnik i osoba zgłaszająca roszczenie obowiązani są bezzwłocznie zawiadomić prokuratora lub Milicję Obywatelską.
3.
Rolnik lub osoba zgłaszająca roszczenie obowiązani są zawiadomić PZU o wypadku oraz udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień. Osoby te powinny przedstawić dowody i ułatwić PZU ustalenie okoliczności wypadku i rozmiaru szkód oraz dochodzenie roszczenia zwrotnego od sprawcy szkody.
§  12.
Organy sądowe i prokuratorskie, organy Milicji Obywatelskiej i Wojskowej Służby Wewnętrznej oraz inne organy administracji państwowej, które ustalają okoliczności wypadku oraz zbierają i zabezpieczają dowody, obowiązane są udzielić informacji na żądanie PZU i udostępnić materiały niezbędne do ustalenia przez PZU okoliczności wypadku i rozmiaru wypłaconego odszkodowania. Organ prowadzący postępowanie przygotowawcze może odmówić udostępnienia materiałów i informacji ze względu na interes śledztwa lub dochodzenia.
§  13.
Po otrzymaniu wiadomości o wypadku PZU przeprowadza bezzwłocznie postępowanie likwidacyjne. PZU udziela rolnikowi oraz osobom zgłaszającym roszczenie informacji, jakie dowody są potrzebne do ustalenia stanu faktycznego wypadku, zasadności roszczeń i wysokości odszkodowań.
§  14.
Odszkodowanie wypłaca się w ciągu 30 dni od daty złożenia PZU dowodów uzasadniających roszczenie i umożliwiających ustalenie osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania oraz określenie jego wysokości.
§  15.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1975 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń rolników od nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej (Dz. U. Nr 28, poz. 145).
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1978 r.
1 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 listopada 1982 r. (Dz.U.82.38.251) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.
2 § 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 listopada 1982 r. (Dz.U.82.38.251) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.
3 § 4 ust. 1 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 15 listopada 1982 r. (Dz.U.82.38.251) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.
4 § 5 pkt 10 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 15 listopada 1982 r. (Dz.U.82.38.251) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.
5 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 15 listopada 1982 r. (Dz.U.82.38.251) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1978.5.13

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników.
Data aktu: 24/02/1978
Data ogłoszenia: 13/03/1978
Data wejścia w życie: 01/01/1978, 13/03/1978