Niemiecka Republika Demokratyczna-Polska. Konwencja o uregulowaniu przypadków podwójnego obywatelstwa. Berlin.1975.11.12.

KONWENCJA
między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną o uregulowaniu przypadków podwójnego obywatelstwa,
podpisana w Berlinie dnia 12 listopada 1975 r.

W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

RADA PAŃSTWA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 12 listopada 1975 roku została podpisana w Berlinie Konwencja między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną o uregulowaniu przypadków podwójnego obywatelstwa, w następującym brzmieniu dosłownym:

KONWENCJA

między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną o uregulowaniu przypadków podwójnego obywatelstwa.

Rada Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rada Państwa Niemieckiej Republiki Demokratycznej,

zważywszy, że w stosunkach między obu Państwami istnieje całkowita jednomyślność w sprawach obywatelstwa,

uwzględniając ustawodawstwo każdej ze Stron w tym zakresie,

kierując się pragnieniem uniemożliwienia powstawania przypadków podwójnego obywatelstwa,

postanowiły zawrzeć niniejszą Konwencję.

W tym celu wyznaczyły jako Pełnomocników: (pominięto),

którzy po wymianie pełnomocnictw, uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  1
1.
Rodzice, z których jedno jest obywatelem jednej, drugie zaś obywatelem drugiej Umawiającej się Strony, mogą wybrać dla dziecka urodzonego po dniu wejścia w życie niniejszej Konwencji obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron.
2.
Rodzice wybierają obywatelstwo dla dziecka w terminie sześciu miesięcy od dnia jego urodzenia przez złożenie na piśmie w dwóch egzemplarzach zgodnego oświadczenia o wyborze obywatelstwa przed właściwym organem tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo wybierają.
Artykuł  2
1.
Dziecko, w odniesieniu do którego rodzice nie złożyli oświadczenia o wyborze obywatelstwa, zachowuje:
a)
jeżeli urodziło się na terytorium jednej z Umawiających się Stron, obywatelstwo tej Strony,
b)
jeżeli urodziło się na terytorium państwa trzeciego, obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rodzice mieli przed wyjazdem do państwa trzeciego miejsce pobytu stałego. Jeżeli rodzice nie mieli miejsca pobytu stałego na terytorium jednej z Umawiających się Stron, dziecko zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo ma matka. Jeżeli matka pozbawiona została władzy rodzicielskiej, dziecko zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo ma ojciec.
2.
Dziecko zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo ma jedno z rodziców, jeżeli drugie z rodziców do dnia upływu terminu określonego w artykule 1 ustęp 2 zmarło lub jego miejsce pobytu jest nieznane albo zostało pozbawione władzy rodzicielskiej.
3.
Dziecko, którego rodzice zmarli lub ich miejsca pobytu są nieznane albo którego rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce pobytu stałego w dniu upływu terminu określonego w artykule 1 ust. 1.
Artykuł  3

Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej Konwencji mają na podstawie ustawodawstwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i ustawodawstwa Niemieckiej Republiki Demokratycznej obywatelstwo obu Umawiających się Stron, zachowują zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji wyłącznie obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron.

Artykuł  4
1.
Dla dziecka małoletniego urodzonego przed dniem wejścia w życie niniejszej Konwencji, mającego obywatelstwo obu Umawiających się Stron, rodzice mogą w terminie jednego roku od dnia wejścia w życie niniejszej Konwencji, wybrać obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron przez złożenie na piśmie w dwóch egzemplarzach zgodnego oświadzczenia przed właściwym organem.
2.
Dziecko małoletnie mające w dniu wejścia w życie niniejszej Konwencji obywatelstwo obu Umawiających się Stron zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo będą mieli rodzice zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji po upływie terminu określonego w ustępie 1.
Artykuł  5
1.
Dziecko małoletnie, w odniesieniu do którego rodzice nie złożyli oświadczenia o wyborze obywatelstwa zgodnie z artykułem 4 ustęp 1 i do którego nie ma zastosowania artykuł 4 ustęp 2, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce pobytu stałego w dniu upływu terminu określonego w artykule 4 ustęp 1.
2.
Dziecko małoletnie mające miejsce pobytu stałego na terytorium państwa trzeciego, w odniesieniu do którego rodzice nie złożyli oświadczenia o wyborze obywatelstwa zgodnie z artykułem 4 ustęp 1 i do którego nie ma zastosowania artykuł 4 ustęp 2, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rodzice mieli miejsce pobytu stałego przed wyjazdem do państwa trzeciego. Jeżeli rodzice nie mieli miejsca pobytu stałego na terytorium jednej z Umawiających się Stron, dziecko zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo ma matka.
3.
Dziecko małoletnie zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo ma jedno z rodziców, jeżeli drugie z rodziców do dnia upływu terminu określonego w artykule 4 ustęp 1 zmarło lub jego miejsce pobytu jest nieznane albo zostało pozbawione władzy rodzicielskiej.
4.
Dziecko małoletnie, którego rodzice zmarli lub ich miejsca pobytu są nieznane albo którego rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce pobytu stałego w dniu upływu terminu określonego w artykule 4 ust. 1.
Artykuł  6

Właściwymi do przyjmowania oświadczeń o wyborze obywatelstwa zgodnie z artykułem 1 oraz artykułem 4 ustęp 1 są:

a)
organy właściwe według miejsca pobytu stałego rodziców, jeżeli wybiera się obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rodzice mają miejsce pobytu stałego,
b)
przedstawicielstwo dyplomatyczne lub właściwy urząd konsularny tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo wybiera się, jeżeli rodzice mają miejsce pobytu stałego na terytorium drugiej Umawiającej się Strony lub na terytorium państwa trzeciego,
c)
organy właściwe według miejsca pobytu stałego matki, jeżeli jedno z rodziców ma miejsce pobytu stałego na terytorium jednej, drugie zaś na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.
Artykuł  7
1.
Osoby pełnoletnie, które w dniu wejścia w życie niniejszej Konwencji mają na podstawie ustawodawstwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i ustawodawstwa Niemieckiej Republiki Demokratycznej obywatelstwo obu Umawiających się stron, mogą wybrać obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo pragną zachować.
2.
Oświadczenie o wyborze obywatelstwa składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach, w terminie jednego roku od dnia wejścia w życie niniejszej Konwencji, przed właściwym organem tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo wybiera się.
3.
Osoby określone w ustępie 1 składają oświadczenie o wyborze obywatelstwa:
a)
przed organem właściwym według ich miejsca pobytu stałego, jeżeli wybierają obywatelstwo tej Umawiającej się strony, na której terytorium mają miejsce pobytu stałego,
b)
w przedstawicielstwie dyplomatycznym lub we właściwym urzędzie konsularnym drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli mają miejsce pobytu stałego na terytorium jednej z Umawiających się Stron, a wybierają obywatelstwo drugiej Umawiającej się Strony,
c)
w przedstawicielstwie dyplomatycznym lub we właściwym urzędzie konsularnym tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo wybierają, jeżeli mają miejsce pobytu stałego na terytorium państwa trzeciego.
Artykuł  8
1.
Osoba, która nie złożyła oświadczenia o wyborze obywatelstwa zgodnie z artykułem 7 ustępy 2 i 3, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce pobytu stałego w dniu upływu terminu wymaganego do złożenia oświadczenia.
2.
Osoba, która nie złożyła oświadczenia o wyborze obywatelstwa zgodnie z artykułem 7 ustępy 2 i 3 i ma miejsce pobytu stałego na terytorium państwa trzeciego, zachowuje obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium miała miejsce pobytu stałego przed wyjazdem.
Artykuł  9
1.
Pełnoletnimi w rozumieniu niniejszej Konwencji są osoby, które ukończyły 18 lat, oraz osoby, które na podstawie ustawodawstwa Umawiających się Stron mają prawa pełnoletnich.
2.
Rodzice wybierają obywatelstwo dla dzieci małoletnich, które ukończyły 14 lat, za ich pisemną zgodą.
Artykuł  10

Jeżeli Umawiająca się Strona, wobec której złożono oświadczenie o wyborze obywatelstwa, ustali że osoba składająca oświadczenie lub małoletnie dziecko, w odniesieniu do którego złożono oświadczenie, nie są jej obywatelami, oświadczenie nie powoduje skutków prawnych.

Artykuł  11
1.
Osoby, które zgodnie z niniejszą Konwencją złożyły lub w odniesieniu do których zostało złożone oświadczenie o wyborze obywatelstwa, zachowują od dnia złożenia oświadczenia wyłącznie obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo zostało wybrane.
2.
Osoby, które nie złożyły lub w odniesieniu do których nie złożono oświadczenia o wyborze obywatelstwa, zachowują po upływie terminów określonych w artykule 1 ustęp 2, w artykule 4 ustęp 1 i w artykule 7 ustęp 2 wyłącznie obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji.
Artykuł  12
1.
Umawiające się Strony przekażą sobie w drodze dyplomatycznej:
a)
w pierwszym kwartale każdego roku wykazy dzieci, w odniesieniu do których złożono oświadczenia o wyborze obywatelstwa zgodnie z postanowieniami artykułu 1,
b)
w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej Konwencji wykazy osób, które zgodnie z postanowieniami artykułów 4 i 7 złożyły lub w odniesieniu do których złożono oświadczenia o wyborze obywatelstwa.
2.
Do wykazów, o których mowa w ustępie 1, dołącza się po jednym egzemplarzu oświadczeń o wyborze obywatelstwa.
Artykuł  13

Od dnia wejścia w życie niniejszej Konwencji właściwe organy każdej z Umawiających się Stron będą uzależniały nadanie obywatelstwa osobie mającej obywatelstwo drugiej Umawiającej się Strony od przedłożenia przewidzianego ustawodawstwem tej Umawiającej się Strony dokumentu o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa lub o zwolnieniu z obywatelstwa.

Artykuł  14

Oświadczenia o wyborze obywatelstwa składane zgodnie z niniejszą Konwencją są zwolnione od opłat.

Artykuł  15

Kwestie wynikające między Umawiającymi się Stronami w związku ze stosowaniem i wykładnią niniejszej Konwencji będą rozwiązywane w drodze dyplomatycznej.

Artykuł  16
1.
Konwencja niniejsza podlega ratyfikacji i wejdzie w życie po upływie trzydziestu dni od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi w Warszawie.
2.
Konwencja niniejsza zawarta jest na czas nieokreślony. Może być ona wypowiedziana w drodze notyfikacji przez każdą z Umawiających się Stron. W takim przypadku Konwencja traci moc po upływie sześciu miesięcy od dnia wypowiedzenia.

Konwencję niniejszą sporządzono w Berlinie dnia 12 listopada 1975 r., w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i niemieckim, przyczym obydwa teksty mają jednakową moc.

Na dowód czego Pełnomocnicy Umawiających się Stron podpisali niniejszą Konwencję i opatrzyli ją pieczęciami.

Po zaznajomieniu się z powyższą Konwencją Rada Państwa uznała ją i uznaje za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych; oświadcza, że jest ona przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, oraz przyrzeka, że będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dano w Warszawie, dnia 5 lutego 1976 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1976.15.91

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Niemiecka Republika Demokratyczna-Polska. Konwencja o uregulowaniu przypadków podwójnego obywatelstwa. Berlin.1975.11.12.
Data aktu: 12/11/1975
Data ogłoszenia: 16/04/1976
Data wejścia w życie: 25/04/1976