Zmiana dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o podatku obrotowym.

USTAWA
z dnia 25 lutego 1948 r.
o zmianie dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o podatku obrotowym.

Art.  1.

W dekrecie z dnia 21 grudnia 1945 r. o podatku obrotowym (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 3, poz. 23) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 2 ust. 1 wyrazy "spadkach wakujących (nieobjętych)" zastępuje się wyrazami "spadkach nieobjętych";
2)
w art. 3 dodaje się nowy pkt 24 o brzmieniu:

"24. świadczenia przedsiębiorstw żeglugi morskiej, wykonywane w zakresie żeglugi morskiej z wyjątkiem żeglugi przybrzeżnej, jak również świadczenia przedsiębiorstw holownictwa i ratownictwa w żegludze morskiej.";

3)
w art. 8 wyrazy: "Ministrami Przemysłu oraz Aprowizacji i Handlu" zastępuje się wyrazami "Minister Przemysłu i Handlu";
4)
art. 10 otrzymuje brzmienie:

"Ceny kart rejestracyjnych wynoszą:

Oznaczenie zakładów, przedsiębiorstw i zajęć w miastach ponad 100.000 mieszkańców w miastach do 100.000 mieszkańców w gminach wiejskich
rocznie złotych
1. Zakłady handlowe i usługowe:
a) obowiązane do prowadzenia ksiąg

handlowych

7.500 5.000 2.500
b) obowiązane do prowadzenia ksiąg

uproszczonych

5.000 2.500 1.250
c) pozostałe 3.000 1.500 750
2. Przedsiębiorstwa handlu:
a) rozwoźnego i jarmarcznego 1.500 1.500 1.500
b) obnośnego 500 500 500
3. Zakłady przemysłowe, rzemieślnicze i

górnicze oraz przedsiębiorstwa

wyrębu lasu:

a) obowiązane do prowadzenia ksiąg

handlowych

7.500 7.500 7.500
b) obowiązane do prowadzenia ksiąg

uproszczonych

5.000 5.000 5.000
c) pozostałe 1.500 750 500
4. Składy 500 500 500
5. Zajęcia zawodowe:
a) pośrednicy giełdowi (maklerzy),

handlowi, ekspedytorzy międzymiastowi

(nie posiadający taboru) i celni

5.000 5.000 5.000
b) pomocnicy podróżujący, inspektorzy i

ajenci zakładów ubezpieczeń,

przedsiębiorstw przewozowych,

komunikacyjnych i instytucyj

kredytowych

1.000 1.000 1.000
c) lekarze, lekarze weterynarii, lekarze

dentyści i technicy dentystyczni,

felczerzy, położne, pielęgniarki

dyplomowane, adwokaci, notariusze,

obrońcy sądowi, inżynierowie oraz

technicy

1.500 1.000 500
6. Wszelkie inne przedsiębiorstwa,

zakłady oraz zajęcia zawodowe i

zatrudnienia o celach zarobkowych:

a) obowiązane do prowadzenia ksiąg

handlowych

7.500 5.000 2.500
b) obowiązane do prowadzenia ksiąg

uproszczonych

5.000 2.500 1.250
c) pozostałe 1.500 750 500
5)
w art. 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. W przypadku, gdy obowiązek prowadzenia ksiąg handlowych lub uproszczonych powstaje w ciągu roku podatkowego, na podatniku ciąży obowiązek dopłaty do ceny pierwotnie nabytej karty rejestracyjnej w ciągu tygodnia, licząc od dnia powstania obowiązku prowadzenia ksiąg handlowych lub uproszczonych. Dopłatę uiszcza się w stosunku całorocznym, jeżeli zakład (przedsiębiorstwo) uruchomiono przed dniem 1 lipca, w stosunku zaś półrocznym, jeżeli uruchomienie nastąpiło w dniu lub po dniu 1 lipca";

6)
w art. 15 ust. 6 skreśla się wyraz "handlowymi";
7)
w art. 16:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. W zakładach ubezpieczeń obrotem jest całkowita suma pobranych składek od wszystkich ubezpieczeń; do obrotu nie wlicza się składek na rzecz straży ogniowych",

b)
ust. 3 skreśla się, a ust. 4, 5, 6 i 7 oznacza się jako ust. 3, 4, 5 i 6;
8)
w art. 17:
a)
w ust. 1 dodaje się nowy pkt 1) o brzmieniu:

"1) 0,75% - od obrotów, osiągniętych przez zakłady ubezpieczeń z ubezpieczeń pośrednich (reasekuracyj)",

b)
w ust. 1 dotychczasowy pkt 1 oznacza się jako pkt 2) i dodaje się w nim nową lit. c) o brzmieniu:

"c) od obrotów, osiągniętych przez zakłady ubezpieczeń z osobowych ubezpieczeń bezpośrednich",

c)
w ust. 1 dotychczasowe pkt 2) i 3) oznacza się jako pkt 3) i 4) oraz w dotychczasowym pkt 2) skreśla się lit. c),
d)
w ust. 1 dotychczasowy pkt 4) oznacza się jako pkt 5), dodaje się przed wyrazem "od" wyraz "a)", skrót "pkt 3)" zastępuje się skrótem "pkt 4)" oraz dodaje się nową lit. b) o brzmieniu:

"b) od obrotów, osiągniętych przez zakłady ubezpieczeń z ubezpieczeń bezpośrednich z wyjątkiem obrotów z ubezpieczeń osobowych",

e)
w ust. 1 dotychczasowy pkt 5) skreśla się,
f)
ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

"3. Stawki podatkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2) lit. b) i pkt 4), oraz ulgi, udzielone na mocy art. 22, nie przysługują spółdzielniom, co do których związek rewizyjny lub Państwowa Rada Spółdzielcza stwierdziła, że działalność spółdzielni jest niezgodna z zasadami ruchu spółdzielczego; ulga ta nie przysługuje poczynając od dnia, od którego według orzeczenia związku rewizyjnego lub Państwowej Rady Spółdzielczej działalność spółdzielni nie była zgodna z zasadami ruchu spółdzielczego.

4. Stawki podatku, przewidziane w ust. 1 pkt 2) lit. a), pkt 3) lit. a), pkt 5) lit. a), pkt 6) i pkt 7), podwyższa się o 50% w przypadkach, gdy:

a) podatnicy, obowiązani do prowadzenia ksiąg handlowych, uproszczonych lub podatkowych, ksiąg tych w ogóle nie prowadzą,

b) prowadzone przez obowiązanych do tego księgi nie zostaną uznane za dowód przy ustalaniu podstaw opodatkowania.

W przypadku rozpoczęcia prowadzenia ksiąg w ciągu roku podatkowego podwyżka stawek ustaje z końcem miesiąca, w którym rozpoczęto prowadzenie ksiąg".

9)
art. 18 otrzymuje brzmienie:

"Upoważnia się Ministra Skarbu do wprowadzenia w drodze rozporządzeń obowiązku wpłacania zaliczek na podatek obrotowy oraz przedpłat na poczet tych zaliczek dla wszystkich lub niektórych grup podatników. Rozporządzenia te określą sposób obliczania zaliczek i terminy ich płatności oraz podstawę ustalania wysokości przedpłat na zaliczki, termin i tryb ich uiszczania".

Art.  2.
1.
Minister Skarbu przekaże wpływy z kart rejestracyjnych za rok podatkowy 1948 w całości związkom samorządu terytorialnego.
2.
Wpływy dzieli się między związki samorządu terytorialnego w sposób określony w art. 28 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 20 marca 1946 r. o finansach komunalnych (Dz. U. R. P. z 1947 r. Nr 40, poz. 199).
Art.  3.

Upoważnia się Ministra Skarbu do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolitego tekstu dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o podatku obrotowym (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 3, poz. 23) z uwzględnieniem zmian, wynikających z niniejszej ustawy.

Art.  4.

Z dniem 1 stycznia 1948 r. traci moc obowiązującą art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 174).

Art.  5.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Skarbu.

Art.  6.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1948 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.12.94

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o podatku obrotowym.
Data aktu: 25/02/1948
Data ogłoszenia: 12/03/1948
Data wejścia w życie: 01/01/1948, 12/03/1948