Ustalanie cen w przedsiębiorstwach prowadzonych przez Państwo lub samorząd.

DEKRET
z dnia 24 września 1947 r.
o ustalaniu cen w przedsiębiorstwach prowadzonych przez Państwo lub samorząd.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 252) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Przepisom niniejszego dekretu podlegają przedsiębiorstwa:

a)
państwowe lub pozostające pod zarządem państwowym;
b)
stanowiące własność związków samorządowych lub pozostające pod ich zarządem;
c)
o charakterze publiczno-prawnym;
d)
o kapitale państwowym, związków samorządowych bądź instytucji i przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych.
Art.  2.
1.
Ceny artykułów wytwarzanych lub sprzedawanych przez przedsiębiorstwa oraz opłaty za świadczone przez nie usługi wyznacza właściwy minister z wyjątkiem cen artykułów i usług mających podstawowe znaczenie dla życia gospodarczego. Wykaz artykułów i usług mających podstawowe znaczenie dla życia gospodarczego ustali Rada Ministrów.
2.
Właściwy minister wyznacza ceny na zasadach ustalonych w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Planowania.
3.
Uprawnienia, przewidziane w ust. 1, mogą właściwi ministrowie przekazywać kierownikom podległych im organów bądź organizacji państwowego przemysłu lub handlu.
4.
W odniesieniu do przedsiębiorstw prowadzonych przez samorząd terytorialny właściwy jest w myśl przepisów ust. 1 i 2 Minister Administracji Publicznej lub Minister Ziem Odzyskanych, którzy uprawnienia swoje w tym zakresie mogą przekazywać wydziałom wojewódzkim.
Art.  3.

Rada Ministrów może ustalić ceny artykułów i usług mających podstawowe znaczenie dla życia gospodarczego lub też określić zasady ich ustalania, przekazując wyznaczenie cen właściwemu ministrowi w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Planowania.

Art.  4.
1.
Na artykuły wytwarzane, sprzedawane, eksportowane lub importowane przez przedsiębiorstwa - ustalane będą ceny sprzedażne, określone pod lit. A, i ceny rozliczeniowe, określone pod lit. B.

A. Ceny sprzedażne dzielą się na:

a)
ceny wyjściowe czyli ceny pierwszej sprzedaży bez zysku brutto, przewidzianego dla handlu hurtowego i detalicznego;
b)
ceny hurtowe czyli ceny sprzedażne przedsiębiorstw hurtowej sprzedaży;
c)
ceny detaliczne czyli ceny sprzedażne przedsiębiorstw detalicznej sprzedaży.

B. Ceny rozliczeniowe dzielą się na:

a)
ceny fabryczne rozliczeniowe czyli ceny, według których następuje rozliczenie między przedsiębiorstwem produkcyjnym a centralą zbytu lub pomiędzy przedsiębiorstwami, objętymi wspólną centralną sprzedażą;
b)
krajowe ceny eksportowe i importowe czyli ceny płacone lub pobierane przy rozliczeniach z tytułu transakcji eksportowych i importowych.
2.
Ceny fabryczne rozliczeniowe mogą być ustalane w niejednakowej wysokości dla poszczególnych przedsiębiorstw, produkujących dany artykuł.
Art.  5.

Rozporządzenie Rady Ministrów określi tryb ustalania, zmieniania oraz rejestrowania i ogłaszania cen przewidzianych w art. 4 ust. 1 oraz opłat za usługi.

Art.  6.
1.
Ceny winny być ustalane w wysokości pokrywającej koszty własne przedsiębiorstwa oraz planowany zysk.
2.
W wyjątkowych przypadkach, podyktowanych wymaganiami polityki gospodarczej lub socjalnej, mogą być za zgodą Ministra Skarbu i Prezesa Centralnego Urzędu Planowania ustalane ceny na poziomie planowo-deficytowym pod warunkiem wskazania źródła pokrycia przewidzianej straty.
Art.  7.

Uprawnienia swoje, przewidziane w art. 2 ust. 1 i w art. 3, może Rada Ministrów przekazać w drodze uchwały Komitetowi Ekonomicznemu.

Art.  8.

Dekret niniejszy nie narusza przepisów ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 218).

Art.  9.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów i zainteresowanym ministrom, każdemu we właściwym mu zakresie działania.

Art.  10.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.61.337

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ustalanie cen w przedsiębiorstwach prowadzonych przez Państwo lub samorząd.
Data aktu: 24/09/1947
Data ogłoszenia: 29/09/1947
Data wejścia w życie: 29/09/1947