Zajęcie majątku państw pozostających z Państwem Polskim w stanie wojny w latach 1939-1945 i majątku osób prawnych i obywateli tych państw oraz zarząd przymusowy nad tymi majątkami.

DEKRET
z dnia 15 listopada 1946 r.
o zajęciu majątku państw pozostających z Państwem Polskim w stanie wojny w latach 1939 - 1945 i majątku osób prawnych i obywateli tych państw oraz o zarządzie przymusowym nad tymi majątkami.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
1.
Celem zabezpieczenia roszczeń Państwa Polskiego oraz polskich osób prawnych i obywateli polskich w stosunku do państw, z którymi Państwo Polskie pozostawało w stanie wojny w latach 1939-1945 lub z którymi w tym okresie zerwane były stosunki dyplomatyczne, oraz w stosunku do osób prawnych i obywateli tych państw - położony na obszarze Państwa Polskiego majątek tych państw oraz ich osób prawnych i obywateli ulega z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu zajęciu i poddaniu go przymusowemu zarządowi.
2.
Wszelkie rozporządzenia majątkiem określonym w ust. 1, dokonane po dniu wejścia w życie niniejszego dekretu, są z mocy prawa nieważne.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do majątku, który na mocy dotychczas wydanych szczególnych przepisów prawnych przeszedł lub przejdzie na własność Państwa Polskiego.
4.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się nadto do zobowiązań powstałych ze wznowienia stosunków handlowych i finansowych po dniu 8 maja 1945 r.
Art.  2.

Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Żeglugi i Handlu Zagranicznego może wyłączyć niektóre majątki określone w art. 1 ust. 1 spod działania przepisów niniejszego dekretu.

Art.  3.
1.
Zarząd przymusowy sprawowany będzie przez instytucje, które oznaczy Minister Skarbu.
2.
Dla zarządu tego prowadzona będzie odrębna rachunkowość.
3.
Szczegółowe przepisy, dotyczące zajęcia oraz ustalające zakres uprawnień i tryb postępowania zarządcy przymusowego, określi instrukcja Ministra Skarbu.
Art.  4.

Koszty zarządzania majątkiem wraz z wynagrodzeniem zarządcy przymusowego obciążają majątki w zarząd objęte. Wysokość wynagrodzenia zarządcy ustali Minister Skarbu.

Art.  5.

Dłużnicy i wierzyciele (osoby fizyczne i prawne) państw wskazanych w art. 1 ust. 1, osób prawnych i obywateli tych państw obowiązani są zgłosić swoje długi i wierzytelności w instytucji sprawującej zarząd przymusowy, w terminie określonym w zarządzeniu Ministra Skarbu ogłoszonym w Monitorze Polskim.

Art.  6.

Osoby sprawujące zarząd majątku ruchomego lub nieruchomego podpadającego pod przepisy niniejszego dekretu oraz osoby, w których posiadaniu znajduje się taki majątek, obowiązane są przekazać go instytucji sprawującej zarząd przymusowy na jej żądanie.

Art.  7.
1.
Świadczenia wynikające z zobowiązań określonych w art. 5 winny być spełnione do rąk instytucji sprawującej zarząd przymusowy w trybie przepisów niniejszego dekretu.
2.
Instytucja ta jest uprawniona do dochodzenia wszelkich pretensji i ich egzekwowania.
3.
Uiszczenie długu pieniężnego następuje przez dokonanie zapłaty do rąk instytucji sprawującej zarząd przymusowy.
4.
Sposób uiszczenia długów niepieniężnych określi rozporządzenie Ministra Skarbu.
Art.  8.

Uiszczenie długu w sposób wskazany w art. 7 zwalnia dłużnika od zobowiązania wszelkie zaś inne sposoby uiszczenia nie mają skutków prawnych.

Art.  9.
1.
Z majątków, objętych zarządem przymusowym stosownie do artykułów poprzedzających, Państwo Polskie zaspokoi swoje roszczenia a nadto może zaspokoić roszczenia polskich osób prawnych i obywateli polskich w stosunku do państwa obcego, jego obywateli i osób prawnych, których majątek podlega przepisom art. 1 ust. 1.
2.
Zasady i tryb postępowania w przedmiocie zaspokojenia roszczeń, oznaczonych w ust. 1, określi Minister Skarbu.
Art.  10. 1

(uchylony).

Art.  11.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Żeglugi i Handlu Zagranicznego.

Art.  12.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 10 uchylony przez art. VII pkt 6 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz.U.69.13.95) z dniem 1 stycznia 1970 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.62.342

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zajęcie majątku państw pozostających z Państwem Polskim w stanie wojny w latach 1939-1945 i majątku osób prawnych i obywateli tych państw oraz zarząd przymusowy nad tymi majątkami.
Data aktu: 15/11/1946
Data ogłoszenia: 25/11/1946
Data wejścia w życie: 25/11/1946