Ujawnienie w księgach gruntowych zamiany należności b. pruskich władz i instytucyj agrarno-finansowych na pożyczki Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 14 czerwca 1939 r.
o ujawnianiu w księgach gruntowych zamiany należności b. pruskich władz i instytucyj agrarno-finansowych na pożyczki Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej.

Na podstawie art. 20 ust. (1) ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zamianie niektórych należności b. pruskich władz i instytucji agrarno-finansowych na pożyczki Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 249) zarządzam co następuje:
§  1.
Ilekroć w rozporządzeniu niniejszym powołane są artykuły bez bliższego określenia, oznaczają one artykuły ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zamianie niektórych należności b. pruskich władz i instytucji agrarno-finansowych na pożyczki Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 249).
§  2.
Ujawnienie w księgach gruntowych zmian, wynikających z wykonania ustawy, wymienionej w paragrafie poprzedzającym, nastąpi według przepisów ustawy o księgach gruntowych z dnia 24 marca 1897 r. - o ile rozporządzenie niniejsze nie stanowi inaczej.
§  3.
Wszystkie wpisy hipoteczne, dokonywane w związku z konsolidacją, będą ujawnione bez zgody dłużnika, właściciela nieruchomości, wierzycieli ze stopniem równym lub niższym oraz innych osób, mających prawa ujawnione w księdze gruntowej - na mocy jednostronnego wniosku (oświadczenia) Państwowego Banku Rolnego.

Ujawnieniu, związanych z konsolidacją wpisów w księdze gruntowej, nie stoją na przeszkodzie ograniczenia w możności dokonywania wpisów, wynikające zarówno z mocy samego prawa jak również ze stanu księgi gruntowej.

W odniesieniu do hipotek, długów gruntowych i długów rentowych, ulegających w związku z konsolidacją wykreśleniu, nie będzie miał zastosowania przepis § 27 ust. 1 ustawy o księgach gruntowych.

Okoliczność, czy wpis (wykreślenie) następuje w związku z konsolidacją stwierdza Państwowy Bank Rolny.

§  4.
Do wniosku (oświadczenia) Państwowego Banku Rolnego należy stosować odpowiednio przepis § 39 ustawy o księgach gruntowych.
§  5.
Wpisy będą ujawnione w księdze gruntowej bez względu na to, kto w księdze gruntowej jest wpisany, jako właściciel nieruchomości. W tym zakresie nie będzie miał zastosowania przepis § 40 ust. 1 ustawy o księgach gruntowych.

Wymienienie nazwiska dłużnika lub właściciela nieruchomości we wniosku (oświadczeniu) Państwowego Banku Rolnego nie jest konieczne.

§  6.
Pożyczka konsolidacyjna (art. 10) podlega zabezpieczeniu hipotecznemu niezależnie od tego, czy składające się na nią należności dotychczas korzystały lub nie korzystały z zabezpieczenia rzeczowego.

Stopień hipoteczny oraz wysokość zabezpieczenia hipotecznego, które wynikają z art. 12 ust. 1 i 2, służą odnośnej sumie pożyczki konsolidacyjnej niezależnie od tego, czy w tej sumie mieszczą się częściowo również należności konsolidowane, które dotychczas nie korzystały z zabezpieczenia hipotecznego.

Umorzenie lub zbonifikowanie należności, dokonane na podstawie przepisów Ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 249) lub na podstawie przepisów, wymienionych w art. 2 pkt 2 tej ustawy nie ma wpływu na możność wykorzystania dla pożyczki konsolidacyjnej istniejących zabezpieczeń sum umorzonych lub zbonifikowanych.

Część pożyczki konsolidacyjnej, nie mieszczącą się w sumie, określonej w art. 12 ust. 2, należy stosownie do art. 12 ust. 3 zabezpieczyć na najbliższym wolnym miejscu hipotecznym, niezależnie od tego, czy część ta powstała z należności, które dotychczas korzystały lub nie korzystały z zabezpieczenia rzeczowego.

Jeżeli pożyczka konsolidacyjna powstała wyłącznie z należności, które dotychczas nie korzystały z zabezpieczenia rzeczowego, należy stosownie do art. 12 ust. 3, całą pożyczkę zabezpieczyć na najbliższym wolnym miejscu hipotecznym.

§  7.
W razie konsolidacji należności, zabezpieczonych hipotecznie w różnych stopniach, na wniosek Państwowego Banku Rolnego należy wpisać jedną wspólną hipotekę z tytułu pożyczki konsolidacyjnej, o ile poszczególne wpisy, zabezpieczające należności konsolidowane, nie są przedzielone niewykreślonymi jeszcze wpisami na rzecz osób trzecich.

Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy hipoteka obliczona w myśl art. 12 ust. 3 następuje bezpośrednio po hipotece, obliczonej w myśl art. 12 ust. 1 i 2.

Państwowy Bank Rolny może składać wnioski ewentualne, uzależniające wpis od wyniku badania księgi gruntowej przeprowadzonego przez wydział hipoteczny celem stwierdzenia, czy zachodzą okoliczności, wymienione w ust. 1 i 2 paragrafu niniejszego.

Jeżeli pożyczkę konsolidacyjną należy, stosownie do ust. 1 i 2 paragrafu niniejszego, zabezpieczyć wpisem kilku hipotek, a okoliczność ta nie jest uwzględniona lub jest niedostatecznie uwzględniona we wniosku (oświadczeniu) Państwowego Banku Rolnego, wówczas wydział hipoteczny winien wyznaczyć stosowny termin do usunięcia tego braku, zawiadamiając równocześnie o przeszkodach tak dokładnie, aby na podstawie tego zawiadomienia mogło nastąpić odpowiednie uzupełnienie wniosku. Poza tym należy odpowiednio stosować przepisy § 18 ustawy o księgach gruntowych.

§  8.
Jeżeli pożyczkę konsolidacyjną wypadnie zabezpieczyć wpisem kilku hipotek, Państwowy Bank Rolny winien dokładnie określić przedmiot zabezpieczenia poszczególnej hipoteki. Wysokość raty amortyzacyjnej (wraz z oprocentowaniem), przypadającej na część pożyczki, zabezpieczoną daną hipoteką, ustala się proporcjonalnie do sumy poszczególnych hipotek.
§  9.
Jeżeli należności konsolidowane obciążają kilka gruntów łącznie, Państwowy Bank Rolny może już w oświadczeniu (art. 15) pożyczkę konsolidacyjną odpowiednio podzielić i wnieść o wpisanie na wszystkich lub niektórych obciążonych gruntach pojedynczych hipotek konsolidacyjnych w wysokości odpowiadającej podziałowi, bez współodpowiedzialności innych gruntów.
§  10.
Wpisy związane z konsolidacją, będą uskuteczniane bez potrzeby przedłożenia listów hipotecznych, gruntowych i rentowych, wydanych co do praw wpisanych już do księgi gruntowej. Jeżeli jednak list taki zostanie później przedłożony, wydział hipoteczny powinien na nim zaznaczyć wpis, stosownie do § 62 ustawy o księgach gruntowych.
§  11.
Stopień hipoteczny, wynikający z art. 12 ust. 1 i 4, określi wydział hipoteczny i stosownie do § 879 ust. 3 kodeksu cywilnego z r. 1896 uwidoczni wyraźnie w księdze gruntowej zarówno w osnowie wpisu hipotek z art. 12 ust. 1 i 4, jak i przy wszystkich innych wpisach, które będą miały w stosunku do tych hipotek stopień równy lub niższy.
§  12.
Okoliczność, że w miarę spłaty pożyczki konsolidacyjnej nie powstaje hipoteka właściciela w miejscu wpisu, zabezpieczającego tę pożyczkę (art. 12 ust. 5), powinna być wyraźnie ujawniona w samej osnowie wpisu. To samo dotyczy okoliczności, że w razie sprzedaży nieruchomości z licytacji, nieumorzony kapitał pożyczki pozostaje w całości na tym samym miejscu hipotecznym (art. 13).
§  13.
Dla rat, nie objętych konsolidacją, ale korzystających z dotychczasowego zabezpieczenia rzeczowego, należy wpisać, w wysokości, przewidzianej w art. 12 ust. 4 osobną hipotekę. Hipoteka taka nie może być połączona z hipoteką, zabezpieczającą część lub całość pożyczki konsolidacyjnej. Do hipotek z art. 12 ust. 4 nie stosuje się przepisów § 12 rozporządzenia niniejszego.
§  14.
Hipoteki, które należy wpisać w myśl rozporządzenia niniejszego, mogą być wpisane bądź jako hipoteki zwyczajne bez listów hipotecznych, bądź jako hipoteki zabezpieczające.
§  15.
Sądy hipoteczne wykonają wpisy hipoteczne, wnoszone na podstawie ustawy, wymienionej w § 1 rozporządzenia niniejszego, po wpłaceniu przez Państwowy Bank Rolny zaliczki na pokrycie opłat i kosztów sądowych. Opłaty i koszty sądowe ściągnie Państwowy Bank Rolny po dokonaniu wpisów od właścicieli nieruchomości.
§  16.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.54.345

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ujawnienie w księgach gruntowych zamiany należności b. pruskich władz i instytucyj agrarno-finansowych na pożyczki Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej.
Data aktu: 14/06/1939
Data ogłoszenia: 23/06/1939
Data wejścia w życie: 23/06/1939