Oszczędności i rozliczenia w budownictwie w 1953 r.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO I MINISTRA FINANSÓW
z dnia 2 marca 1953 r.
w sprawie oszczędności i rozliczeń w budownictwie w 1953 r.

Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. z 1949 r. Nr 26, poz. 190 i z 1950 r. Nr 22, poz. 188) oraz w związku z uchwałą nr 109 Prezydium Rządu z dnia 21 lutego 1951 r. w sprawie oszczędności w budownictwie (Monitor Polski Nr A-16, poz. 220 i Nr A-79, poz. 1098) i uchwałą nr 122 Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1953 r. o Narodowym Planie Gospodarczym na 1953 rok zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Inwestorzy obowiązani są wygospodarować w działalności inwestycyjnej w 1953 r. na etapie projektowania oszczędności w wysokości co najmniej:
1)
w zakresie budownictwa mieszkaniowego - 3%;
2)
w zakresie pozostałych nakładów inwestycyjnych - 5%

od podstaw kosztorysowych limitów brutto "a".

2.
Obowiązek wygospodarowania oszczędności na etapie projektowania nie dotyczy następujących grup nakładów inwestycyjnych:
1)
zakupu taboru kolejowego, okrętów, taboru tramwajowego i trolleybusowego, sprzętu budowlanego, środków transportowych, maszyn dołowych w przemyśle węglowym i w kopalnictwie rud;
2)
nakładów na zakontraktowany import inwestycyjny;
3)
zakupu inwentarza żywego;
4)
nakładów zaliczanych do grupy "inne nakłady", zawartych w rubryce 15 tytułu inwestycyjnego.
§  2.
1.
Wszystkie uspołecznione jednostki wykonawstwa robót budowlano-montażowych, rozliczające się na podstawie kosztorysu, powinny obniżyć o 7% ceny kosztorysowe robót budowlano-montażowych, ustalone na poziomie cen 1952 r. i przeliczone:
1)
zgodnie z:
a)
pismem okólnym nr 24 Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Budownictwa i Departament Inwestycji) z dnia 15 października 1952 r. w sprawie określenia oraz zasad stosowania wskaźników przeliczeniowych wartości kosztorysowej robót budowlano-montażowych z cen 1952 r. na ceny 1953 r. oraz
b)
pismem okólnym nr 2 Państwowej Komisu Planowania Gospodarczego (Departament Budownictwa) z dnia 30 stycznia 1953 r. w sprawie korekty niektórych wskaźników przeliczeniowych wartości kosztorysowej robót budowlano-montażowych;
2)
na podstawie zarządzenia nr 23 Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 21 stycznia 1953 r. w sprawie przeliczenia planu inwestycyjnego i planu budownictwa na 1953 r. (w związku z regulacją cen i ogólną podwyżką płac).
2.
W przypadku gdy wykonawcy wymienieni w ust. 1 rozliczają się wyjątkowo w oparciu o kalkulację wynikową z doliczaniem kosztów ogólnych w wysokości ustalonej uchwałą Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 30 marca 1950 r. w sprawie zmiany stawek kosztów ogólnych przy robotach budowlanych i instalacyjnych, powinni oni pomniejszyć te koszty o 11,9% (współczynnik 0,881). Rozliczenia te nie mogą przekroczyć rzeczywiście poniesionych przez wykonawców kosztów robocizny bezpośredniej i materiałów bezpośrednich oraz pomniejszonych o podany wyżej procent kosztów ogólnych.
3.
W przypadku gdy inwestorzy rozliczają roboty budowlano-montażowe wykonywane systemem gospodarczym w oparciu o kalkulację wynikową, nie doliczając kosztów ogólnych w wysokości ustalonej uchwałą Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów, o której mowa w ust. 2, wówczas powinni oni wygospodarować co najmniej 7% oszczędności w stosunku do limitów brutto "b", zaplanowanych na roboty budowlano-montażowe w odpowiednich tytułach inwestycyjnych.
4.
Obowiązek obniżki cen (ust. 1 i 2) nie dotyczy robót budowlano-montażowych spoza planu inwestycyjnego i spoza planu kapitalnych remontów wykonywanych przez przedsiębiorstwa spółdzielcze i spółdzielnie pracy i rozliczanych na podstawie cenników zatwierdzonych przez Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.
§  3.
1.
Strony zawierające umowy o wykonanie robót budowlano-montażowych inwestycyjnych oraz umowy o wykonanie kapitalnych remontów budowlano-montażowych powinny podać w kosztorysie umownym podstawę prawną i sposób obliczenia w kosztorysie poziomu cen 1953 r. (netto).
2.
Ustalenie poziomu cen 1952 r. (netto) powinno być dokonane zgodnie z § 7 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministra Finansów z dnia 8 lutego 1952 r. w sprawie realizacji w roku 1952 uchwały Prezydium Rządu z dnia 21 lutego 1951 r. o oszczędności w budownictwie (Monitor Polski Nr A-16, poz. 190).
3.
W przypadku gdy umowy zostały zawarte bez uwzględnienia obniżki cen, wynikającej z zadań oszczędnościowych, należy je odpowiednio uzupełnić w ciąga 3 tygodni od daty wydania niniejszego zarządzenia.
§  4.
1.
Faktury przejściowe i końcowe oraz faktury miesięczne za roboty budowlano-montażowe wykonane w 1953 r. powinny być wystawione poczynając od 15 marca 1953 r. według cen obowiązujących w 1953 r. obliczonych zgodnie z § 2 ust. 1 i 3 oraz § 3.
2.
Różnice wynikające z faktur za roboty budowlano-montażowe wykonane po dniu 1 stycznia 1953 r., wystawionych lub pokrytych bez uwzględnienia postanowień niniejszego zarządzenia, a w szczególności bez właściwego obniżenia cen robót budowlano-montażowych, należy rozliczyć w pierwszej fakturze wystawionej w terminie ustalonym w ust. 1.
§  5.
Przepisy niniejszego zarządzenia mają analogiczne zastosowanie do umów zawieranych przez generalnych wykonawców z podwykonawcami.
§  6.
1.
Państwowe biura projektów powinny obniżyć należności za prace projektowo-kosztorysowe, wykonywane w 1953 r., obliczone według cenników obowiązujących dla tych prac w II półroczu 1952 r. o procent ustalony dla każdego biura przez właściwego ministra w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w oparciu o zadania obniżki kosztów wynikające z Narodowego Planu Gospodarczego.
2.
Umowy o wykonanie prac projektowo-kosztorysowych należy zawierać w cenach obowiązujących w II półroczu 1952 r. pomnożonych przez mnożnik 1,25, ustalony zarządzeniem nr 23 Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 21 stycznia 1953 r., o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2. W porozumieniach dodatkowych należy podać wysokość procentu i kwotę obniżki należności za prace projektowo-kosztorysowe zlecone do wykonania w 1953 r.
3.
Faktury przejściowe i końcowe za prace projektowo-kosztorysowe wykonane w 1953 r. powinny być wystawione poczynając od dnia 15 marca 1953 r. według cen obniżonych zgodnie z ust. 1.
4.
Różnice wynikające z faktur za prace projektowo-kosztorysowe wykonane po dniu 1 stycznia 1953 r., wystawionych lub pokrytych bez uwzględnienia postanowień niniejszego zarządzenia, a w szczególności bez właściwego obniżenia cen, należy rozliczyć w pierwszej fakturze wystawionej w terminie ustalonym w ust. 3.
§  7.
1.
Zainteresowani ministrowie dostosują w terminie do dnia 31 marca 1953 r. zarządzenia, wydane w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministra Finansów z dnia 8 lutego 1952 r., o którym mowa w § 3 ust. 2, do postanowień niniejszego zarządzenia.
2.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministrem Finansów opracuje i wprowadzi w terminie do dnia 31 marca 1953 r. zasady i tryb składania sprawozdań z wykonania w 1953 r. zadań oszczędnościowych w zakresie projektowania, uwzględniając doświadczenia uzyskane przy opracowywaniu i analizowaniu sprawozdawczości w 1952 r.
§  8.
Banki specjalne powinny uwzględnić w planach kontroli działalności inwestycyjnej kontrolę wygospodarowania zadań oszczędnościowych na etapach projektowania i wykonawstwa.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1953 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-28.335

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Oszczędności i rozliczenia w budownictwie w 1953 r.
Data aktu: 02/03/1953
Data ogłoszenia: 28/03/1953
Data wejścia w życie: 28/03/1953, 01/01/1953