Gospodarowanie kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 6 listopada 1975 r.
w sprawie gospodarowania kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.

Na podstawie art. 3 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. w sprawie określenia organów administracji państwowej, na które przechodzą niektóre uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego (Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 270, z 1957 r. Nr 49, poz. 238 i Nr 50, poz. 245 oraz z 1958 r. Nr 22, poz. 94) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie określa zasady gospodarowania krajowymi zasobami naturalnych kamieni szlachetnych i ozdobnych, które mogą być wykorzystane do wytwarzania wyrobów jubilerskich, pamiątkarskich oraz galanterii artystycznej, i wyrobami wykonanymi w całości lub w części z tych kamieni.
2.
Wykaz kamieni szlachetnych i ozdobnych, o których mowa w ust. 1, zwanych dalej "kamieniami", stanowi załącznik do rozporządzenia.
3.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii może uzupełniać wykaz, o którym mowa w ust. 2.
§  2.
1.
Gospodarowanie kamieniami obejmuje ich pozyskiwanie, skup, obróbkę, przerób i zbyt.
2.
Pozyskiwanie kamieni, z wyjątkiem zbieractwa, odbywa się zgodnie z odpowiednimi przepisami o eksploatacji złóż kopalin.
3.
Osoby fizyczne mogą pozyskiwać kamienie zarówno do celów zarobkowych, jak i niezarobkowych, tylko w formie zbieractwa.
§  3.
1.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii:
1)
określa obszary i miejsca występowania kamieni, prowadzi rejestr tych obszarów i miejsc, a także ustala wartość gospodarczą kamieni,
2)
przeprowadza w porozumieniu z właściwymi ministrami i organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego okresowe analizy racjonalnego wykorzystania kamieni,
3)
może ustalać obszary, na których pozyskiwanie kamieni prowadzą tylko przedsiębiorstwa państwowe.
2.
Ministerstwa (urzędy centralne), terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz zarządy centralnych związków spółdzielni i rzemiosła obowiązane są dostarczać Centralnemu Urzędowi Geologii danych i informacji niezbędnych do wykonania zadań, o których mowa w ust. 1.
§  4.
1.
Obowiązek wydobywania kamieni ciąży na przedsiębiorstwach państwowych wyznaczonych przez właściwych ministrów (kierowników urzędów centralnych) na wniosek Prezesa Centralnego Urzędu Geologii, jeżeli taki obowiązek nie został zgodnie z art. 27 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113) nałożony na przedsiębiorstwo przez okręgowy urząd górniczy.
2.
O wyznaczeniu przedsiębiorstwa, o którym mowa w ust. 1, właściwy minister (kierownik urzędu centralnego) zawiadamia:
1)
właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, jeżeli przedsiębiorstwo eksploatuje złoże kopaliny, której wydobywanie nie podlega prawu górniczemu,
2)
właściwy terenowo okręgowy urząd górniczy, jeżeli przedsiębiorstwo eksploatuje złoże kopaliny, której wydobywanie podlega prawu górniczemu.
3.
Terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz okręgowy urząd górniczy, o których mowa w ust. 2, nakażą uzupełnić plan racjonalnej gospodarki złożem albo odpowiednio plan ruchu, jeżeli w planie nie uwzględniono obowiązku wydobywania kamieni mimo ich występowania w złożu.
4.
Ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) nadzorujący przedsiębiorstwa wyznaczone do wydobywania kamieni zastosują w tych przedsiębiorstwach w ramach obowiązujących zasad płacowych odpowiedni system materialnych zachęt w celu zapewnienia efektywności pozyskiwania kamieni.
§  5.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej nie wymienione w § 4 ust. 1 mogą pozyskiwać kamienie po dokonaniu zgłoszenia właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej stopnia wojewódzkiego i uzyskaniu potwierdzenia tego zgłoszenia.
2.
Jednostka, o której mowa w ust. 1, jest obowiązana do zapewnienia obsługi geologicznej przy pozyskiwaniu kamieni.
§  6.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej, o których mowa w § 4 ust. 1 i § 5, są obowiązane zbywać pozyskane kamienie jednostkom skupu wyznaczonym przez Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w porozumieniu z właściwymi ministrami, zwanym dalej "jednostkami skupu".
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych, które pozyskują kamienie do celów zarobkowych.
3.
Skup kamieni od osób fizycznych odbywa się anonimowo.
§  7.
1.
Centralny Urząd Geologii sporządza bilans skupionych kamieni.
2.
Jednostki skupu są obowiązane informować raz na kwartał Centralny Urząd Geologii o ilości skupionych kamieni z podaniem ich rodzajów.
§  8.
Jednostki skupu zbywają skupione kamienie zgodnie z wytycznymi Centralnego Urzędu Geologii.
§  9.
1.
Obróbka i przerób kamieni mogą być dokonywane przez jednostki gospodarki uspołecznionej i rzemieślników oraz przez plastyków będących członkami związków twórczych bądź mających uprawnienie do wykonywania zawodu artysty plastyka.
2.
Jednostki i osoby wymienione w ust. 1 są obowiązane prowadzić ewidencję nabycia kamieni z podaniem jego źródła, ewidencję zużycia kamieni oraz ich zbytu.
§  10.
1.
Minister Handlu Wewnętrznego i Usług zapewni podjęcie przez właściwe jednostki organizacyjne współpracy i koordynacji działalności w zakresie obróbki i przerobu kamieni przeznaczonych do wytwarzania wyrobów jubilerskich, pamiątkarskich i galanterii artystycznej oraz w zakresie zbytu wyrobów wykonanych w całości lub w części z tych kamieni na zasadzie porozumienia gospodarczego w trybie przepisów o współpracy i koordynacji gospodarczej.
2.
Minister Handlu Wewnętrznego i Usług wyznaczy w porozumieniu z Ministrem Przemysłu Ciężkiego jednostkę wiodącą w porozumieniu, o którym mowa w ust. 1.
§  11.
Wyroby wykonane w całości lub w części z kamieni podlegają zbytowi na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej, prowadzących działalność handlową w trybie obowiązujących przepisów.
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1975 r.

ZAŁĄCZNIK

Wykaz kamieni szlachetnych i ozdobnych.

I. Minerały

1) fluoryt,

2) gagat,

3) gips - odmiany: alabaster,

selenit,

4) granat - odmiany: almandyn,

demantoid,

grossular,

pirop,

uwarowit,

5) kwarc - odmiany: ametyst,

awanturyn,

agat,

chalcedon,

chryzopraz,

cytryn,

jaspis,

karneol,

kryształ górski,

kwarc zadymiony,

morion,

opal,

praz,

6) malachit,

7) nefryt,

8) serpentyn - odmiana serpofit,

9) skaleń - odmiany: amazonit,

kamień księżycowy,

kamień słoneczny,

labrador,

10) topaz,

11) turkus,

12) turmalin.

II. Skały

1) drewno skrzemieniałe,

2) lidyt,

3) marmur dolnośląski,

4) migmatyt,

5) pegmatyt,

6) serpentynit,

7) skarn,

8) wapień krystaliczny.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.37.200

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Gospodarowanie kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.
Data aktu: 06/11/1975
Data ogłoszenia: 18/11/1975
Data wejścia w życie: 01/12/1975