Przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze.

USTAWA
z dnia 21 maja 1948 r.
o przedsiębiorstwach państwowo-spółdzielczych.

Art.  1.

Minister Przemysłu i Handlu po zasięgnięciu opinii Centralnego Związku Spółdzielczego może tworzyć w drodze zarządzenia przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze, jak również może istniejące przedsiębiorstwa państwowe przekształcać na przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze.

Art.  2.

Do przedsiębiorstw państwowo-spółdzielczych stosuje się odpowiednio przepisy dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 42) ze zmianami, wynikającymi z poniższych przepisów.

Art.  3.
1.
W każdym przedsiębiorstwie państwowo-spółdzielczym powołuje się radę gospodarczą, składającą się z przewodniczącego, dziesięciu członków i trzech zastępców.
2.
Przewodniczącego rady gospodarczej powołuje i odwołuje Minister Przemysłu i Handlu. Członków rady gospodarczej i ich zastępców powołuje i odwołuje Minister Przemysłu i Handlu spośród kandydatów, przedstawionych przez Centralny Związek Spółdzielczy i inne organizacje wskazane w statucie przedsiębiorstwa.
Art.  4.
1.
Rada gospodarcza czuwa nad prawidłowym tokiem współpracy przedsiębiorstwa ze spółdzielniami oraz wydaje w tym zakresie opinie dla dyrekcji przedsiębiorstwa; opinie takie może przedkładać również Centralnemu Związkowi Spółdzielczemu.
2.
Radzie gospodarczej może być zlecone wykonywanie niektórych czynności nadzorczych w granicach szczegółowo określonych zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu.
Art.  5.
1.
Uchwały i opinie rady gospodarczej winny być rozważone przez dyrekcję przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego, która powinna zająć w stosunku do nich stanowisko.
2.
Rada gospodarcza, w przypadku, gdy stanowisko dyrekcji jest niezgodne z jej uchwałą lub opinią, może odwołać się do Ministra Przemysłu i Handlu.
Art.  6.

Szczegółową organizację i działalność, sposób i tryb podejmowania uchwał rady gospodarczej ustali statut.

Art.  7.
1.
Majątek ruchomy i nieruchomy central spółdzielni, służący do osiągnięcia celów objętych działalnością utworzonego przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego, podlega oddaniu przedsiębiorstwu państwowo-spółdzielczemu.
2.
Minister Przemysłu i Handlu, po zasięgnięciu opinii Centralnego Związku Spółdzielczego, w terminie do sześciu miesięcy od dnia utworzenia przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego, określi szczegółowo majątek central spółdzielni, podlegający oddaniu przedsiębiorstwu państwowo-spółdzielczemu.
3.
Sposób sporządzania protokółów zdawczo-odbiorczych, zasady i tryb dokonania oszacowania majątku podlegającego oddaniu, zakres odpowiedzialności za długi obciążające majątek oddany, zasady zwrotu wartości nakładów oraz zasady oddania majątku, przejętego przez przedsiębiorstwo państwowo-spółdzielcze, określi rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu.
Art.  8.

Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Skarbu, po zasięgnięciu opinii Centralnego Związku Spółdzielczego, wydziela z czystego zysku przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego odpowiednią część zysku, powstałego z obrotu ze spółdzielniami. Powyższa część zysku, zgodnie z opinią Centralnego Związku Spółdzielczego, ulega podziałowi pomiędzy spółdzielnie lub wydatkowaniu na cele związane z rozwojem spółdzielni, współpracujących z danym przedsiębiorstwem państwowo-spółdzielczym.

Art.  9.
1.
Minister Przemysłu i Handlu, po zasięgnięciu opinii Centralnego Związku Spółdzielczego, nadaje przedsiębiorstwu państwowo-spółdzielczemu statut.
2.
Zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu, wydane na podstawie art. 1, oraz statut przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego ulegają ogłoszeniu w Monitorze Polskim oraz w organie, przeznaczonym dla ogłoszeń spółdzielni.
Art.  10.

Centralny Związek Spółdzielczy sprawuje nadzór nad działalnością instrukcyjną i szkoleniową przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego na odcinku pracy ze spółdzielniami.

Art.  11.
1.
W razie likwidacji przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego z majątku, pozostałego po spłaceniu zobowiązań, wydziela się majątek, który został oddany przez centrale spółdzielni na mocy art. 7. Majątek ten podlega zwrotowi odpowiednim centralom spółdzielni.
2.
W przypadku, gdy w masie likwidacyjnej przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielczego nie ma majątku w naturze, oddanego przez centrale spółdzielni, zwrotowi podlega wartość pieniężna tego majątku według oszacowania w protokóle zdawczo-odbiorczym.
Art.  12.

Na równi z przedsiębiorstwami państwowymi traktowane będą spółki prawa prywatnego, mające osobowość prawną, o kapitale państwowym lub o kapitałach przedsiębiorstw państwowych bądź też o kapitale stanowiącym więcej niż w połowie własność Państwa lub przedsiębiorstw państwowych.

Art.  13.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Przemysłu i Handlu oraz innym zainteresowanym ministrom.

Art.  14.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.30.201

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze.
Data aktu: 21/05/1948
Data ogłoszenia: 18/06/1948
Data wejścia w życie: 18/06/1948